Tu n 3: Pháp lu t b u c /M i ầ ậ ầ ử ố
quan h c b n gi a Nhà n c ệ ơ ả ữ ướ
và công dân
Tu n 3: Pháp lu t b u c /M i quan h c ầ ậ ầ ử ố ệ ơ
b n gi a Nhà n c và công dânả ữ ướ
1. Khái ni m B u c và Ch đ b u cệ ầ ử ế ộ ầ ử
2. Các nguyên t c b u cắ ầ ử
3. Các giai đo n b u cạ ầ ử
4. Các ph ng pháp phân gh đ i bi uươ ế ạ ể
1. Khái ni m B u c và Ch đ b u ệ ầ ử ế ộ ầ
cử
•B u c :ầ ử
–Nghĩa r ng: ph ng th c hình thành nhân s nói ộ ươ ứ ự
chung
–Nghĩa h p: b u c trong lu t hi n pháp, đ hình ẹ ầ ử ậ ế ể
thành nên m t c quan nhà n c theo con đ ng dân ộ ơ ướ ườ
chủ
•Ch đ b u c :ế ộ ầ ử
–Nghĩa r ng: Toàn th quá trình, quy trình b u cộ ể ầ ử
–Nghĩa h p: ph ng pháp phân gh đ i bi uẹ ươ ế ạ ể
–T m quan tr ng c a ch đ b u c đ i v i vi c hình ầ ọ ủ ế ộ ầ ử ố ớ ệ
thành nhà n c hi n đ i.ướ ệ ạ
2. Các nguyên t c b u cắ ầ ử
•B u c ph thông: m i ng i dân đ u đ c ầ ử ổ ọ ườ ề ượ
tham gia. Nh ng h n ch là t i thi uữ ạ ế ố ể
–T cách công dân: m t s n c không quy đ nh đi u ư ộ ố ướ ị ề
ki n này đ i v i m t s c p b u c (vd. Đ a ệ ố ớ ộ ố ấ ầ ử ị
ph ng)ươ
–Tu i: ph bi n là 18 tu i (m t s ngo i l 16 tu i ổ ổ ế ổ ộ ố ạ ệ ổ
(Brazil, Cuba, Iran …), 20 tu i (Nh t b n, Thái lan), ổ ậ ả
21 tu i (Malaysia, Maroc))ổ
–C trú: m t s n c yêu c u th i h n c trú (Canada, ư ộ ố ướ ầ ờ ạ ư
Mehico, Achentina)
–Văn hóa: ít ph bi n. M t s n c yêu c u bi t ch ổ ế ộ ố ướ ầ ế ữ
(Thái lan)
–Đi u ki n v t ch t và đ o đ c: ít ph bi nề ệ ậ ấ ạ ứ ổ ế
2. Các nguyên t c b u c (ti p)ắ ầ ử ế
•Bình đ ng: m i ng i m t phi u, giá tr phi u nh ẳ ỗ ườ ộ ế ị ế ư
nhau. Nguyên t c ph bi n, các ngo i l ch y u ắ ổ ế ạ ệ ủ ế
mang tính l ch s .ị ử
•B u c t do/b phi u b t bu c: b u c t do là ph ầ ử ự ỏ ế ắ ộ ầ ử ự ổ
bi n. B t bu c là không ph bi n (VD Ý quy đ nh b u ế ắ ộ ổ ế ị ầ
c là b t bu c; B quy đ nh ph t ti n; Argentina quy ử ắ ộ ỉ ị ạ ề
đ nh ph t ti n và c m b u c .ị ạ ề ấ ầ ử
•B u c tr c ti p/gián ti pầ ử ự ế ế
–Tr c ti p: AD ph bi n trong b u c quan đ i di nự ế ổ ế ầ ơ ạ ệ
–Gián ti p: AD ph bi n trong b u t ng th ng hay th ng ế ổ ế ầ ổ ố ượ
vi n.ệ
•B phi u kín: nguyên t c ph bi nỏ ế ắ ổ ế