T
TR
RƯ
ƯỜ
ỜN
NG
G
Đ
ĐẠ
ẠI
I
H
HỌ
ỌC
C
M
MỞ
Ở
T
TP
P.
.H
HC
CM
M
Th.S LÊ CHÍ AN
Biên soạn
CÔNG TÁC XÃ H
Ộ
I NH
Ậ
P MÔN
2
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
CÔNG TÁC XÃ HỘI NHẬP MÔN
Biên soạn: Th.S LÊ CHÍ AN
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
3
TRƯỜNG ĐH MỞ TP HỒ CHÍ MINH
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG
BIÊN SOẠN: Th.S LÊ THỊ MỸ HIỂN
4
MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................... 7
1. Giới thiệu khái quát môn học ................................................................................ 7
2. Mục tiêu sinh viên cần đạt được sau khi học xong môn học ............................ 7
3. Bố cục tài liệu .............................................................................................. 8
5. Tài liệu, sách tham khảo sinh viên cần đọc khi học môn này ............................. 10
GIỚI THIỆU PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG ...................................................... 12
NỘI DUNG BÀI 1 .................................................................................. 14
1. LỊCH SỬ XUẤT PHÁT VÀ DIỄN TIẾN ........................................ 14
2. KHÁI NIỆM CỘNG ĐỒNG VÀ PHÁT TRIỂN ....................... 17
2.1.2. Yếu tố cấu thành một cộng đồng .......................................................... 18
3. PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG ........................................................... 21
3.1. Thế nào là cộng đồng kém phát triển và phát triển? .................. 21
•Đặc điểm của cộng đồng kém phát triển ................................ 21
•Đặc điểm của cộng đồng phát triển ........................................................ 22
3.4. Mục đích của phát triển cộng đồng .................................................. 25
3.5. Nội dung của phát triển cộng đồng ...................................................... 26
3.6. Tiến trình PTCĐ ...................................................................................... 28
Thức tỉnh cộng đồng ................................................................................... 29
Tăng năng lực cộng đồng ............................................................................ 29
Cộng đồng tự lực ........................................................................................ 29
4. CÁC NGUYÊN TẮC HÀNH ĐỘNG TRONG PTCĐ .............................. 30
Khái niệm cơ bản trong bài ...................................................................... 33
Cách học từng phần .................................................................................. 33
1.2. Mục tiêu của tổ chức cộng đồng .......................................................... 40
-Nối kết các đầu tư kinh tế xã hội vào những nhóm cộng đồng nghèo cơ sở .. 40
Trình tự của các công việc trên cũng có thể được thay đổi cho phù hợp với hoàn
cảnh. Thí dụ: có thể sau khi lựa chọn cộng đồng, việc tập huấn được thực hiện
ngay để sau đó nhóm này có thể cùng với tác viên hoặc chính họ tự tìm hiểu và
phân tích về tình hình cộng đồng của họ, đồng thời cùng tác viên lên kế hoạch
hành động và tổ chức các nhóm hành động. ........................................................... 41
2. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH CÔNG TÁC TỔ CHỨC CỘNG ĐỒNG ........... 41
Cộng đồng ........................................................................................................... 42
2.4.1. Tổng quan về cộng đồng ............................................................................... 49
2.4.2. Nhu cầu và các vấn đề của cộng đồng .......................................................... 50
2.4.3. Tiềm năng và lực cản/ hạn chế của cộng đồng ............................................. 50
2.4.4. Các mối quan hệ trong cộng đồng ................................................................ 51
2.5.1. Hình thành Ban Phát triển ......................................................................... 53
Chọn lựa các đại diện cộng đồng ............................................................. 53
5
Vì sao cần có Ban Phát triển? .................................................................. 55
Trách nhiệm Ban Phát triển ..................................................................... 55
2.5.2. Lập kế hoạch hành động cộng đồng ......................................................... 56
2.6.2. Một số nhóm/tổ chức cộng đồng .......................................................... 58
2.6.3. Tiềm năng nhóm ................................................................................... 59
2.6.4. Nhiệm vụ của tác viên trong hỗ trợ củng cố các tổ chức cộng đồng 60
Hình 1. Mối liên kết giữa các nhóm hành động trong cộng đồng ...................... 63
BANPHÁTTRIỂN.....................................................................................63
2.8.2. Những cản ngại trong việc phối hợp, hợp tác giữa các thành phần .......... 64
2.8.3. Những việc cần thiết để tạo sự phối hợp, liên kết ................................. 65
2.9.1. Công tác chuyển giao ........................................................................ 66
Những khái niệm cơ bản .......................................................................... 69
Cách học từng phần .................................................................................. 70
- Xác định mục đích tổ chức nhóm và chức năng của nhóm. ........................... 73
Tài liệu tham khảo .................................................................................................. 84
Khái niệm cơ bản trong bài ...................................................................... 85
Cách học từng phần .................................................................................. 85
1. Giới thiệu khái quát bài 4 ............................................................................ 90
2. Mục tiêu học viên cần đạt được sau khi học xong bài 4 ............................. 90
3. Hướng dẫn học nội dung cơ bản và các tài liệu tham khảo cho bài 4 ........ 91
Nội dung cơ bản .................................................................................................. 91
2. CÁC KIỂU THAM GIA ...................................................................... 93
3. SỰ THAM GIA LÀ PHƯƠNG TIỆN HOẶC MỤC ĐÍCH ................ 96
4. THUẬN LỢI CỦA SỰ THAM GIA CỦA NGƯỜI DÂN .................. 97
4.2. Yếu tố để thúc đẩy sự tham gia ........................................................................ 98
5. NHỮNG CẢN TRỞ CỦA SỰ THAM GIA ...................................... 101
•Từ phía tổ chức, tác viên ............................................................................... 103
6. MỨC ĐỘ THAM GIA ..................................................................................... 105
Tài liệu tham khảo ............................................................................................ 107
4. Những khái niệm cơ bản trong bài và cách học từng phần của bài .......... 108
5. Một số điểm cần lưu ý khi học ................................................................. 109
6.Tóm lược những vấn đề cần ghi nhớ .................................................... 110
7.Câu hỏi .................................................................................................. 110
NỘI DUNG BÀI 5 ................................................................................ 115
2. PRA LÀ GÌ? .................................................................................................... 116
3. MỤC ĐÍCH ....................................................................................... 116
Lúc nào thục hiện PRA? ................................................................................. 120
6. ĐIỀU CĂN BẢN CỦA PRA: THAY ĐỔI THÁI ĐỘ VÀ HÀNH VI . 120