BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
VŨ THỊ HUYỀN
ĐÁNH GIÁ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA MỘT SỐ GEN
MÃ HÓA ENZYM CHUYỂN HÓA XENOBIOTICS
Ở NAM GIỚI VÔ SINH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
HÀ NỘI - 2019
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
VŨ THỊ HUYỀN
ĐÁNH GIÁ SỰ BIẾN ĐỔI CỦA MỘT SỐ GEN
MÃ HÓA ENZYM CHUYỂN HÓA XENOBIOTICS
Ở NAM GIỚI VÔ SINH
Chuyên ngành : Y Sinh học - Di truyền
Mã số : 62720111
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
1. PGS.TS. Trần Đức Phấn
2. TS. Nguyễn Thị Trang
HÀ NỘI - 2019
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
ADN : Deoxyribonucleic acid (Acid Nucleic)
CYP1A1 : Cytochrome P4501A1
GSTs : Glutathione-S-transferases
HOS : High oxidative stress (Mức độ stress oxy hóa cao)
LOS : Low oxidative stress (Mức độ stress oxy hóa thấp)
MDR : Multifactor dimensionality reduction
NAT2 : N-acetyl-transferase 2
NST : Nhiễm sắc thể.
OAT : Oligo astheno teratozoospermia (Mật độ di động tiến tới và
tỷ lệ hình thái bình thƣờng thấp hơn ngƣỡng tham khảo)
OS : Oxidative stress (Stress oxy hóa)
SNP : Single nucleotide polymorphism
TDĐ : Tinh dịch đồ
WHO : Tổ chức y tế thế giới
X : Xenobiotics
LỜI CAM ĐOAN
Tôi Thị Huyền, nghiên cứu sinh khóa 34, Trƣờng Đại học Y
Nội, chuyên ngành Y Sinh học - Di truyền, xin cam đoan:
1. Đây là luận án do bn thân tôi trc tiếp thc hiện dƣới s ng dn
ca Thy Trần Đức Phn và Cô Nguyn Th Trang.
2. Công trình này không trùng lp vi bt k nghiên cứu nào khác đã
đƣc công b ti Vit Nam
3. Các s liu thông tin trong nghiên cu hoàn toàn chính xác,
trung thực và khách quan, đã đƣợc xác nhn và chp thun ca cơ sở
nơi nghiên cu
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trƣớc pháp luật vnhng cam kết này.
Nội, ngày tháng năm 2018
Ngƣời viết cam đoan ký và ghi rõ họ tên
MC LC
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................... 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU ............................................................... 3
1.1. Tình hình vô sinh và vô sinh nam ........................................................... 3
1.1.1. Khái niệm vô sinh và vô sinh nam ................................................... 3
1.1.2. Tình hình vô sinh và vô sinh nam trên thế giới................................ 4
1.1.3. Tình hình vô sinh và vô sinh nam ở Việt Nam ................................ 5
1.2. Các nguyên nhân vô sinh nam ................................................................ 7
1.2.1. Nguyên nhân di truyền ..................................................................... 7
1.2.2. Nguyên nhân sinh hóa .................................................................... 10
1.2.3. Nguyên nhân do nội tiết ................................................................. 11
1.2.4. Bệnh lý ảnh hƣởng khả năng sinh sản ở nam giới ......................... 11
1.2.5. Độ tuổi sinh sản .............................................................................. 12
1.2.6. Môi trƣờng ...................................................................................... 12
1.3. Xenobiotics và quá trình chuyển hóa xenobiotics trong cơ th ........... 17
1.3.1. Khái niệm xenobiotics .................................................................... 17
1.3.2. Chuyển hoá Xenobiotics ................................................................ 17
1.3.3. Thành phần phức hợp enzym chuyển hóa xenobiotics .................. 20
1.4. Biến đổi gen chuyển hóa sinh học xenobiotics .................................... 27
1.4.1. Đặc tính của enzym mã hóa bởi gen chuyển hóa xenobiotics ....... 30
1.4.2. Các gen mã hóa enzym chuyển hóa xenobiotics chủ yếu .............. 31
1.5. Một số phƣơng pháp phát hiện đa hình gen ......................................... 39
Chƣơng 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .................. 42
2.1. Đối tƣợng, thời gian và địa điểm nghiên cứu ....................................... 42
2.1.1. Đối tƣợng nghiên cứu ..................................................................... 42
2.1.2. Thời gian nghiên cứu ..................................................................... 44
2.1.3. Địa điểm nghiên cứu ...................................................................... 44
2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ...................................................................... 44
2.2.1. Thiết kế nghiên cứu ........................................................................ 44
2.2.2. Phƣơng pháp nghiên cứu ................................................................ 44