M C L CỤ Ụ
A. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. Lí do ch n đ tàiọ ề ...............................................................................................3
2. M c tiêu nghiên c u c a đ tàiụ ứ ủ ề ........................................................................4
3. Nhi m v nghiên c u c a đ tàiệ ụ ứ ủ ề ......................................................................5
4. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ ......................................................................................5
5. Ph m vi nghiên c uạ ứ ..........................................................................................5
6. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ .................................................................................5
B. PH N N I DUNGẦ Ộ
CH NG I. C S LÍ LU N VÀ TH C TI N C A V N Đ GIÁO ƯƠ Ơ Ở Ậ Ự Ễ Ủ Ấ Ề
D C Ý TH C B O V CH QUY N BI N, ĐO QUA MÔN ĐA LÍỤ Ứ Ả Ệ Ủ Ề Ể Ả Ị
L P 12 – THPTỚ.............................................................................................7
1.1. C s lý lu nơ ở ậ ...........................................................................................7
1.1.1. B o v ch quy n bi n, đo là trách nhi m chung c a côngả ệ ủ ề ể ả ệ ủ dân,
trong đó có h c sinh, th h t ng lai c a đt n cọ ế ệ ươ ủ ấ ướ .........................7
1.1.2. Giáo d c ch quy n bi n, đo c n đc đa vào nhà tr ngụ ủ ề ể ả ầ ượ ư ườ ...........8
1.2. C s th c ti nơ ở ự ễ ........................................................................................9
1.2.1. V phía h c sinhề ọ ...................................................................................9
1.2.2. V phía giáo viênề..................................................................................9
1.2.3. V phía nhà tr ngề ườ .............................................................................10
1.2.4. V tài li u gi ng d yề ệ ả ạ .........................................................................10
1.3. Th c tr ng giáo d c ý th c b o v ch quy n bi n, đo qua bài d y Đa ự ạ ụ ứ ả ệ ủ ề ể ả ạ ị
Lí cho h c sinh l p 12 - THPT.ọ ớ ............................................................10
1
CH NG II. GIÁO D C Ý TH C B O V CH QUY N BI N, ĐO ƯƠ Ụ Ứ Ả Ệ Ủ Ề Ể Ả
QUA MÔN ĐA LÍ L P 12 - THPTỊ Ớ .........................................................17
2.1. N i dung giáo d c ý th c b o v ch quy n bi n, đo trong ch ng trình ộ ụ ứ ả ệ ủ ề ể ả ươ
Đa lí 12ị..................................................................................................17
2.1.1. Làm rõ các khái ni m v ch quy n bi n, đoệ ề ủ ề ể ả .................................17
2.1.2. Xác đnh ph m vi và gi i h n c a vùng bi n n c taị ạ ớ ạ ủ ể ướ ......................18
2.1.3. Nh n th c v trí chi n l c và ti m năng kinh t c a Bi n Đôngậ ứ ị ế ượ ề ế ủ ể ...18
2.1.4. Tìm hi u v s phát tri n c a các ngành kinh t bi n.ể ề ự ể ủ ế ể .....................19
2.1.5. Xác đnh đc v trí c a các đo, qu n đo trên b n đ; th y đc ị ượ ị ủ ả ầ ả ả ồ ấ ượ
vai trò c a các đo và qu n đoủ ả ầ ả .........................................................20
2.1.6. C p nh t và phân tích các v n đ th i s Bi n Đôngậ ậ ấ ề ờ ự ở ể ...................21
2.1.7. Xác đnh rõ ph ng h ng gi i quy t các v n đ v bi n và th m ị ươ ướ ả ế ấ ề ề ể ề
l c đa c a Đng và Nhà N cụ ị ủ ả ướ .........................................................21
2.1.8. H c sinh nh n th c đc trách nhi m công dân c a mình đi v i ọ ậ ứ ượ ệ ủ ố ớ
v n đ b o v ch quy n bi nấ ề ả ệ ủ ề ể , đoả................................................22
2.1.9. Giáo d c ch quy n bi n, đo g n li n v i giáo d c b o v tài nguyên, ụ ủ ề ể ả ắ ề ớ ụ ả ệ
môi tr ng bi n đoườ ể ả ..........................................................................22
2.1.10. Xác đnh rõ xu h ng c a th k XXI là ti n ra bi n.ị ướ ủ ế ỉ ế ể .....................23
2.2. Ph ng pháp giáo d c ươ ụ ý th c b o v ứ ả ệ ch quy n bi nủ ề ể , đo ảqua môn
Đa Lí ịl p ớ12.........................................................................................23
2.2.1. Ph ng pháp khai thác b n đ.ươ ả ồ ..........................................................23
2.2.2. Ph ng pháp s d ng mô hình, s đ.ươ ử ụ ơ ồ ..............................................25
2.2.3. Ph ng pháp s d ng tranh nh, video.ươ ử ụ ả ............................................25
2.2.4. Ph ng pháp tích h p liên môn.ươ ợ .........................................................27
2.2.5. Ph ng pháp d y h c nhómươ ạ ọ ...............................................................29
2.2.6. Ph ng pháp d y h c nêu và gi i quy t v n đươ ạ ọ ả ế ấ ề..............................29
2.2.7. Ph ng pháp s d ng công ngh thông tin.ươ ử ụ ệ ......................................29
2
2.2.8. Ph ng pháp d y h c theo ch đươ ạ ọ ủ ề....................................................30
2.3. K t qu th c nghi m s ph mế ả ự ệ ư ạ .............................................................30
2.4. M t s m u ví d v giáo d c ý th c b o v ch quy n bi n, đo cho ộ ố ẫ ụ ề ụ ứ ả ệ ủ ề ể ả
h c sinh qua bài d y Đa Lí l p 12ọ ạ ị ớ .......................................................32
K T LU NẾ Ậ ...................................................................................................41
KI N NGH , Đ XU TẾ Ị Ề Ấ ...............................................................................42
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả .............................................................................44
3
A. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Trong ch ng trình giáo d c ph thông, Hoá h c là môn h c thu c nhóm môn khoaươ ụ ổ ọ ọ ộ
h c t nhiên c p trung h c ph thông, đc h c sinh l a ch n theo đnh h ng nghọ ự ở ấ ọ ổ ượ ọ ự ọ ị ướ ề
nghi p, s thích và năng l c c a b n thân. Cùng v i Toán h c, V t lí, Sinh h c, Tin h cệ ở ự ủ ả ớ ọ ậ ọ ọ
và Công ngh , môn Hoá h c góp ph n thúc đy giáo d c STEM, m t trong nh ng xuệ ọ ầ ẩ ụ ộ ữ
h ng giáo d c đang đc coi tr ng nhi u qu c gia trên thướ ụ ượ ọ ở ề ố ế gi i.ớ
Các ph ng pháp d y h c tích c c đc s d ng là công c giúp b môn Hóa h cươ ạ ọ ự ượ ử ụ ụ ộ ọ
hoàn thành nhi m v c a mình. Trong đó “bàn tay n n b t” – giúp hình thành ki n th c.ệ ụ ủ ặ ộ ế ứ
“d y h c d án” – rèn luy n kĩ năng gi i quy t m t v n đ trong th c ti n. “nghiên c uạ ọ ự ệ ả ế ộ ấ ề ự ễ ứ
khoa h c” – rèn luy n gi i quy t m t v n đ m i thì “giáo d c STEM” – ti p c n th cọ ệ ả ế ộ ấ ề ớ ụ ế ậ ự
ti n qua ho t đng th c hành – v n đ đang đc quan tâm hàng đu trong các môn h cễ ạ ộ ự ấ ề ượ ầ ọ
và là xu h ng t t y u trong giai đo n phát tri n giáo d c hi n đi trên th gi i nóiướ ấ ế ạ ể ụ ệ ạ ế ớ
chung và Vi t Nam nói riêng. Tuy nhiên v i “bàn tay n n b t” – d gây n ng n , quáệ ớ ặ ộ ễ ặ ề
t i, “d y h c d án” – c n nhi u công s c, th i gian, “nghiên c u khoa h c” – yêu c uả ạ ọ ự ầ ề ứ ờ ứ ọ ầ
cao v năng l c t duy thì “giáo d c STEM” – đa d ng v m c đ, đi t ng, trình đ.ề ự ư ụ ạ ề ứ ộ ố ượ ộ
Có r t nhi u y u t gây h ng thú cho ng i h c. Đó có th là s v ng vàng, sâuấ ề ế ố ứ ườ ọ ể ự ữ
s c v chuyên môn; tính hài h c, lòng nhi t tình, s đng c m v i h c sinh ng iắ ề ướ ệ ự ồ ả ớ ọ ở ườ
th y; là s h p d n, tính h u ích thi t th c c a n i dung h c t p. Không nh ng phầ ự ấ ẫ ữ ế ự ủ ộ ọ ậ ữ ụ
thu c vào nhu c u, h ng thú; hi u qu h c t p còn ph thu c vào m c đ ho t đngộ ầ ứ ệ ả ọ ậ ụ ộ ứ ộ ạ ộ
c a ng i h c trong ph ng pháp gi ng d y c a ng i th y. Ng i h c s h c t pủ ườ ọ ươ ả ạ ủ ườ ầ ườ ọ ẽ ọ ậ
th c s hi u qu khi h đc ho t đng.ự ự ệ ả ọ ượ ạ ộ
Trong quá trình d y h c hi n nay tôi nh n th y ph n l n giáo viên và h c sinh m iạ ọ ệ ậ ấ ầ ớ ọ ớ
ch chú tr ng các ph ng pháp gi i bài t p nhanh, hi u qu áp d ng trong các đ thi điỉ ọ ươ ả ậ ệ ả ụ ề ạ
h c, ít chú tr ng trong vi c đi m i v d y h c nh m h ng t i phát tri n các năng l cọ ọ ệ ổ ớ ề ạ ọ ằ ướ ớ ể ự
mà h c sinh c n có trong cu c s ng nh : năng l c t h c, năng l c h p tác, năng l cọ ầ ộ ố ư ự ự ọ ự ợ ự
tìm ki m và x lí thông tin đc bi t năng l c v n d ng ki n th c vào th c ti n. Nhi uế ử ặ ệ ự ậ ụ ế ứ ự ễ ề
h c sinh có th gi i bài toán hóa h c trong m t th i gian ng n nh ng không bi t gi iọ ể ả ọ ộ ờ ắ ư ế ả
4
thích các hi n t ng g n gũi cu c s ng. Trong các đ thi đi h c hi n nay có l ng ghépệ ượ ầ ộ ố ề ạ ọ ệ ồ
các câu áp d ng th c ti n nh ng m i ch d ng l i vi c h c sinh ghi nh nên có thụ ự ễ ư ớ ỉ ừ ạ ở ệ ọ ớ ể
quên r t nhanh. M t khác, sách giáo khoa Hóa h c nói chung và Hóa h c 1ấ ặ ọ ọ 1 nói riêng
ch a th c s quan tâm đúng m c đn v n đ g n k t hóa h c v i th c ti n – m t v nư ự ự ứ ế ấ ề ắ ế ọ ớ ự ễ ộ ấ
đ đang c n đc quan tâm đc bi t hi n nay. ề ầ ượ ặ ệ ệ
M t khác, khi s d ng ch t ch th có th x y ra m t s v n đ sau: không cóặ ử ụ ấ ỉ ị ể ả ộ ố ấ ề
gi y ch th đ dùng do trang thi t b ch a đáp ng k p th i; có gi y ch th nh ng đã quáấ ỉ ị ể ế ị ư ứ ị ờ ấ ỉ ị ư
h n s d ng ho c b h ng do môi tr ng; d u hi u nh n bi t không rõ ràng do ch tạ ử ụ ặ ị ỏ ườ ấ ệ ậ ế ấ
l ng gi y ch th kém; m u gi y qu nh nên (HS) khó quan sát. Vi c t o ra dung d chượ ấ ỉ ị ẩ ấ ỳ ỏ ệ ạ ị
ch th là m t gi i pháp thi t th c trong tr ng h p trên. ỉ ị ộ ả ế ự ườ ợ Hi n nay,ệ có m t s nguyênộ ố
li u r t d tìm trong cu c s ng đ dùng làm ch t ch th làm nh : Hoa đu bi c, b p c iệ ấ ễ ộ ố ể ấ ỉ ị ư ậ ế ắ ả
tím, hoa dâm b t, c ngh vàng, hoa c m tú c u… d thành công và r t ti t ki m. Rútụ ủ ệ ẩ ầ ễ ấ ế ệ
kinh nghi m gi ng t đng nghi p và b ng th c t gi ng d y c a mình, tôi xin m nhệ ả ừ ồ ệ ằ ự ế ả ạ ủ ạ
d n gi i thi u đ tài: ạ ớ ệ ề D Y H C THEO ĐNH H NG GIÁO D C STEM BÀIẠ Ọ Ị ƯỚ Ụ
“S ĐI N LI C A N C – PH – CH T CH TH AXIT – BAZ ” B NG CÁCHỰ Ệ Ủ ƯỚ Ấ Ỉ Ị Ơ Ằ
CH T O CH T CH TH AXIT – BAZ T NGUYÊN LI U T NHIÊN CHOẾ Ạ Ấ Ỉ Ị Ơ Ừ Ệ Ự
H C SINH KH I 11 TR NG THPT L NG TH VINH.Ọ Ố ƯỜ ƯƠ Ế .
2. M c tiêu nghiên c u c a đ tàiụ ứ ủ ề
M c tiêu c a sáng ki n là đ xu t n i dung và quy trình d y h c môn hóa h c theoụ ủ ế ề ấ ộ ạ ọ ọ
đnh h ng STEM cho h c sinh 1ị ướ ọ 1 THPT, góp ph n nâng cao hi u qu d y và h c mônầ ệ ả ạ ọ
hóa h c cũng nh phát tri n năng l c c a h c sinh tr ng THPT.ọ ư ể ự ủ ọ ườ
- Rèn luy n cho HS kĩ năng làm vi c theo nhóm m t cách có hi u qu t đó hìnhệ ệ ộ ệ ả ừ
thành năng l c h p tác trong h c t p và năng l c v n d ng ki n th c vào th c ti n.ự ợ ọ ậ ự ậ ụ ế ứ ự ễ
- Đnh h ng cho HS cách tìm tòi, khai thác các tài li u liên quan đn v n đ h cị ướ ệ ế ấ ề ọ
t p và đnh h ng cách khai thác thông tin t tài li u thu th p đc m t cách có hi uậ ị ướ ừ ệ ậ ượ ộ ệ
qu .ả
5