SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẢNG NAM
TRƯỜNG THPT TRẦN HƯNG ĐẠO
***
(Đề có 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ 1
NĂM HỌC 2024 - 2025
Môn: NGỮ VĂN – LỚP 12
Thời gian làm bài: 90 phút
(Không kể thời gian phát đề)
Họ và tên học sinh : ………………………Số báo danh :……....Lớp ………
I. ĐỌC HIỂU (6,0 ĐIỂM)
Đọc đoạn trích:
“ Bao bài ca xáo trộn trong tôi
Có tiếng khóc của con chim gẫy cánh
Tiếng đau rên của ngôi nhà đổ sập
Tiếng con thuyền không về được bờ quen
Tiếng mưa rơi trên ngọn cỏ yếu mềm…
Nhưng đêm hội này, chỉ một lần tôi được hát
Chỉ sống một cuộc đời giữa vô cùng năm tháng
Chỉ một lần gặp bạn bạn yêu thương
Chẳng muốn kỉ niệm về tôi là một điệu hát buồn
Tôi chọn bài ca của mùa hạ nắng
Tôi chọn bài ca của người gieo hạt
Hôm nay là mầm, mai sẽ thành cây
Khổ đau dẫu nhiều, tôi chọn niềm vui
Là suối mát lòng tôi gửi bạn
Một cuộc đời một bài ca duy nhất
Tôi chẳng muốn điệu hát buồn là kỉ niệm về tôi”
( Trích “Tôi chẳng muốn kỉ niệm về tôi là điệu hát buồn”, Lưu Quang
Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002)
Thực hiện các yêu cầu/ Trả lời những câu hỏi sau:
Câu 1.(1,0 điểm) Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2.(1,0 điểm) Những âm thanh nào được nhắc đến trong đoạn thơ hợp thành bài ca
xáo trộn tâm hồn nhân vật tôi ?
Câu 3.(1,0 điểm) Trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong các câu thơ:
Tôi chọn bài ca của mùa hạ nắng
Tôi chọn bài ca của người gieo hạt
Hôm nay là mầm, mai sẽ thành cây
Câu 4.(1,0 điểm)Từ sự lựa chọn của nhân vật tôi trong đoạn trích, theo anh/ chị, mỗi
người cần làm gì để sống một cuộc đời ý nghĩa?
1
II. VIẾT(6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích sự chuyển biến
về nhận thức của hình tượng nhân vật tôi trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về
những tác động của cách mạng công nghiệp 4.0 đến xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của
thanh niên hiện nay.
----- Hết-----
ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ 1
NĂM HỌC 2024 -2025
Môn: Ngữ văn lớp 12
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ THANG ĐIỂM
Phầ
n
Câu Nội dung Điểm
IĐỌC HIỂU 4,0
Câu 1 Số tiếng ở các dòng thơ không đều nhau là dấu hiệu xác định thể thơ
tự do của đoạn trích.
- HS trả lời như đáp án: 1,0 điểm.
- HS trả lời không đúng hoặc không trả lời : 0,00 điểm
1,0
Câu 2 Những âm thanh được nhắc đến trong đoạn thơ hợp thành bài ca xáo
trộn tâm hồn nhân vật tôi: tiếng khóc của con chim gẫy cánh, tiếng
đau rên của ngôi nhà đổ sập, tiếng con thuyền không về được bờ
quen, tiếng mưa rơi trên ngọn cỏ yếu mềm.
Hướng dẫn chấm:
- HS trả lời từ 03 đến 04 ý như đáp án: 1,0 điểm.
1,0
2
- HS chỉ ra được từ 02 ý như đáp án : 0,75 điểm
- HS chỉ ra được 01 ý như đáp án: 0,5 điểm
- HS trả lời không đúng hoặc không trả lời : 0,00 điểm
Câu 3 Hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ:
- Làm nổi bật sự lựa chọn về cách sống của nhân vật tôi, đó là sống
với tất cả nhiệt huyết, đam mê, sống cống hiến để đem đến niềm hạnh
phúc cho đời, biết nỗ lực sẽ gặt hái thành quả.
- Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ.
Hướng dẫn chấm:
- HS trả lời như đáp án: 1,0 điểm.
- HS chỉ trả lời đúng ý 1: 0,75 điểm.
- HS chỉ trả lời đúng ý 2: 0,5 điểm
Lưu ý: HS trả lời đúng ý bằng cách diễn đạt tương đương vẫn cho
điểm tối đa.
1,0
Câu 4 Từ sự lựa chọn của nhân vật tôi trong đoạn trích, để sống một cuộc đời
ý nghĩa, mỗi người cần:
- Sống có mục đích, ước mơ, hoài bão.
- Biết tạo ra giá trị tốt đẹp , niềm hạnh phúc cho bản thân và những
người xung quanh.
- Dũng cảm phê phán, đấu tranh với cái ác, cái xấu để bảo vệ lẽ phải.
- …
Hướng dẫn chấm:
- HS chỉ ra được từ 02 đến 03 ý như đáp án : 1,0 điểm
- HS chỉ ra được 01 ý như đáp án: 0,5 điểm
- HS trả lời không đúng hoặc không trả lời : 0,00 điểm
Lưu ý: HS có thể trả lời khác so với đáp án, miễn là hợp lí. Giám
khảo linh hoạt chấm điểm.
1,0
`II VIẾT 6,0
Câu 1 Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 150 chữ) phân tích sự
chuyển biến về nhận thức của hình tượng nhân vật tôi trong đoạn
trích ở phần Đọc hiểu.
2,0
a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn:
Bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng (khoảng 150 chữ) của
đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy
nạp, phối hợp, móc xích, song hành.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: sự chuyển biến về nhận thức của
hình tượng nhân vật tôi trong đoạn trích “Tôi chẳng muốn kỉ niệm về
tôi là điệu hát buồn” của Lưu Quang Vũ
0,25
3
c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu
Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn
chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau:
- Sự chuyển biến về nhận thức của nhân vật tôi: Từ việc nhắc tới
những kỉ niệm buồn làm xáo trộn tâm hồn, nhân vật tôi nhận ra sự hữu
hạn của thời gian và mọi thứ xảy ra đều duy nhất một lần. Cuối cùng,
nhân vật tôi đưa ra lựa chọn, đó là sống có ý nghĩa với tất cả đam mê,
nhiệt huyết, sống cống hiến để đem đến niềm vui cho chính mình và
cho đời.
- Sự lựa chọn của tác giả là sự lựa chọn tích cực, đúng đắn.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh viết đầy đủ, sâu sắc:1,0 điểm.
- Học sinh viết chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 0,5 -0,75 điểm.
- Học sinh viết chung chung, sơ sài: 0,0 điểm – 0,25 điểm.
1,0
d. Diễn đạt:
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết câu
trong đoạn văn.
0,25
đ. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
diễn đạt mới mẻ.
0,25
Câu 2 Anh/Chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)
trình bày suy nghĩ về những tác động của cách mạng công nghiệp
4.0 đến xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của thanh niên hiện nay.
4,0
a. Đảm bảo bố cục và dung lượng bài văn nghị luận:
Bảo đảm yêu cầu về bố cục( Mở bài nêu được vấn đề nghị luận; Thân
bài triển khai vấn đề nghị luận; Kết bài đánh giá vấn đề nghị luận) và
dung lượng (khoảng 600 chữ) của bài văn.
0,25
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận.
Trình bày suy nghĩ về những tác động của cách mạng công nghiệp 4.0
đến xu hướng lựa chọn nghề nghiệp của thanh niên hiện nay.
0,5
c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:
Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và
dẫn chứng; trình bày hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài
văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng:
- Giải thích: Cách mạng công nghiệp 4.0 là sự bùng nổ của các công
nghệ hiện đại như: công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa
với sự kết nối mọi lĩnh vực.
- Bàn luận:
+ Sự phát triển của công nghệ đã tạo ra nhiều ngành nghề mới, thanh
niên có xu hướng ưu tiên lựa chọn các ngành liên quan đến AI, công
2,5
4
nghệ thông tin, tự động hóa hoặc lựa chọn một số công việc cho phép
làm việc từ xa và có tính linh hoạt cao, đáp ứng yêu cầu của môi
trường làm việc hiện đại.
+ Sự phát triển của công nghệ tạo điều kiện cho công việc dịch vụ, tự
do phát triển mạnh mẽ, giới trẻ có xu hướng lựa chọn nghề nghiệp
theo sở thích, đam mê như kinh doanh online, giao hàng, dịch vụ ăn
uống, du lịch, sáng tạo nội dung tiktok, youtuber…
+ Mục đích chọn nghề của thanh niên thay đổi: một số bạn trẻ bạn trẻ
không nặng về vấn đề kinh tế mà có xu hướng chọn nghề thiên về sự
trải nghiệm, học hỏi.
- Mở rộng:
+ Cách mạng công nghiệp 4.0 không chỉ tạo ra cơ hội mà còn đặt ra
thách thức lớn cho thanh niên ngày nay trong việc lựa chọn ngành
nghề phù hợp với khả năng và nhu cầu xã hội.
+ Thanh niên ngày nay cần chủ động tìm hiểu thông tin về ngành
nghề, tích cực trau dồi kiến thức, kĩ năng để đáp ứng yêu cầu ngày
càng cao của những ngành nghề mới.
Lưu ý: HS có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù
hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.
Hướng dẫn chấm:
- Học sinh viết đầy đủ, sâu sắc:2,0- 2,5 điểm.
- Học sinh viết chưa đầy đủ hoặc chưa sâu sắc: 1,0 điểm – 1,75 điểm.
- Học sinh viết chung chung, sơ sài: 0,25 điểm – 0,75 điểm.
d. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả,dùng từ, ngữ pháp Tiếng Việt, liên kết văn
bản.
Hướng dẫn chấm: không cho điểm nếu bài làm có quá nhiều lỗi
chính tả, ngữ pháp.
0,25
đ. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách
diễn đạt mới mẻ.
0,5
I + II 10,0
5