66
DU LCH LÂM ĐỒNG, THC TRNG VÀ GII PHÁP
Vũ Văn Thc*
TÓM TT
Du lch là ngành kinh tế mang li hiu qu kinh tế cao và được coi là ngành xut khu ti
ch to ra ngun thu ngoi t ln cho đất nước. Hơn thế na, phát trin du lch tr thành ngành
kinh tế mũi nhn trong cơ cu kinh tế là mt trong nhng ưu tiên hàng đầu trong vic chuyn
dch cơ cu kinh tế ca nhiu quc gia trên thế gii như gim t trng ca nhng ngành sn xut
vt cht, đồng thi tăng t trng ca nhng ngành kinh tế dch v, trong đó ngành du lch là mt
trng tâm. Vit Nam nói chung, tnh Lâm Đồng nói riêng có rt nhiu tim năng để phát trin
du lch, tuy nhiên tim năng đó chưa được khai thác phát huy mt cách hiu qu, trit để. Bài
báo này s trình bày mt cách cô đọng thc trng hot động ca ngành du lch tnh Lâm Đồng
trong thi gian qua, đồng thi đề xut gii pháp nhm thúc đẩy s phát trin ngành này trong
thi gian ti.
LAM DONG TOURITSM, THE CURRENT SITUATION AND SOLUTIONS
SUMMARY
Tourism is the section that bring us the high economic efficiency and it is considered as
export section to create a large source of foreign currency for the country. Moreover,
development of tourism into a spearhead economic sector in the economic structure is one of the
top priorities in the economic restructuring of many countries in the world, such as reducing the
proportion of the industry material production while increasing the proportion of service
industries; among them, tourism industry is a key of chain. For Vietnam in general, Lam Dong
province in particular has great potential for tourism development, however, that potential has
not been exploited to promote an efficient and thorough manner. This article will present a
concise status of tourism activities in Lam Dong province in the past, and propose solutions to
accelerate the development of this sector in the coming period.
Lâm Đồng là mt tnh min núi phía
Nam Tây Nguyên có din tích t nhiên
9.772,19 km2, nm trên độ cao trung bình
khong t 800-1000 m so vi mc nước bin,
phía Đông giáp tnh Khánh Hòa và Ninh
Thun, phía Nam giáp tnh Đồng Nai, phía
Đông Nam giáp tnh Bình Thun và phía Bc
giáp tnh Đắc Nông và Đắc Lc. Địa hình tnh
Lâm Đồng tương đối phc tp, ch yếu là
bình sơn nguyên, núi cao đồng thi có nhng
thung lũng bng phng to nên các yếu t t
nhiên khác nhau v khí hu, th nhưỡng. Tnh
Lâm Đồng là mt trong nhng địa phương có
ngun tài nguyên du lch phong phú, đa dng
vào bc nht ca c nước. Đây thc s là mt
li thế so sánh to ln, nếu biết tn dng khai
thác hp lý s góp phn không nh vào s
phát trin kinh tế ca địa phương cũng như c
nước. Dưới đây là mt s tài nguyên du lch
tiêu biu ca tnh Lâm Đồng.
* ThS. Phó Giám đốc Chi nhánh Trường Sơn, Ngân hàng Nông nghip và Phát trin Nông thôn TP. HCM
Tp chí Đại hc Công nghip
67
Nếu mt ai đó trong chúng ta đã tng
đến Lâm Đồng thì s khó quên được nhng
phút giây tht lãng mn, ngc nhiên và đầy
thú v bi nhng cnh quan thiên nhiên thơ
mng, tr tình và nhiu di tích lch s văn hóa
đặc sc, độc đáo như: Thung lũng tình yêu, h
Tuyn Lâm, thin vin Trúc Lâm, Đankia
Sui vàng - Sui bc, núi Lang Biang, thác
Cam Ly, thác Pongour, thác Đamri, Sui
Tiên, nhà th Con Gà, Trường Cao đẳng Sư
phm Đà Lt, Vườn hoa Thành ph Đà Lt …
Ngoài ra, nơi đây còn có di tích kho c hc
ln vào bc nht Đông Nam Á nm địa
phn huyn Cát Tiên, hay không gian văn hóa
cng chiêng, l hi đâm trâu, l hi mng lúa
mi… Đặc bit, nói đến Lâm Đồng chúng ta
thường nghĩ ngay đến mt vùng đất có khí
hu trong lành, mát m, đin hình là khí hu
ca Đà Lt. Thành ph Đà Lt nm độ cao
trung bình khong 1500 m so vi mc nước
bin, do nh hưởng ca độ cao và đồi thông
bao bc, nhit độ trung bình ca Đà Lt luôn
diao động vào khong 18-210C, nhit độ cao
nht không quá 300 C và thp nht không dưới
50C, đây là nhit độ lý tưởng để du khách
tham quan, ngh dưỡng và thc hin các hot
động văn hóa th thao khác.
Vi ngun tài nguyên du lch đặc sc,
phong phú và đa dng cng vi nhiu chính
sách thu hút du khách ca các cp chính
quyn t trung ương đến địa phương, thi
gian qua, s lượng du khách đến vi Lâm
Đồng ngày mt tăng, năm sau cao hơn năm
trước. Doanh thu t hot động du lch luôn
chiếm t trng ln trong tng ngun thu ca
tnh và là ngành quan trng góp phn thúc đẩy
phát trin kinh tế địa phương. Dưới đây là
khái quát v thc trng hot động ca ngành
du lch Lâm Đồng trong nhng năm qua.
V khách du lch: Khi có ý định tham
quan các địa danh du lch ni tiếng ca nước
ta, thì Lâm Đồng luôn là mt trong nhng địa
danh mà du khách trong và ngoài nước ưu tiên
la chn. Giai đon t năm 2004 đến 2009, du
khách đến Lâm Đồng có bước tăng trưởng
liên tc, năm sau luôn tăng cao hơn năm trước
khong trên 10%, đặc bit có năm tăng trên
19%, trong đó tc độ tăng trưởng trung bình
ca khách ni địa đạt khong trên 18%, khách
quc tế có tc độ tăng trưởng trung bình đạt
khong trên 7%. Dưới đây là s liu du khách
đến Lâm Đồng trong giai đon t 2004-2010.
Đơn v: lượt người
Năm
Tng s khách du lch Khách ni địa Khách quc tế
S lượng
%tăng so vi
năm trước
S lượng
% tăng so vi
năm trước
S lượng
% tăng
so vi
năm
trước
2004 1.350.000 17,4% 1.264.000 6,5 86.000 32,3
2005 1.560.900 15,6% 1.460.300 15,5 100.600 17,1
2006 1.848.000 18,4% 1.751.000 20 97.000 -3,6
2007 2.200.000 19,04% 2.080.000 18,8 120.000 23,7
2008 2.300.000 4,5% 2.180.000 4,8 120.000 0
2009 2.500.000 8,7% 2.370.000 8,7 130.000 8,3
2010 3.100.000 24 2.940.000 24,05 160.000 23,08
Ngun: S Văn hóa, Th thao và Du lch tnh Lâm Đồng, UBND tnh Lâm Đồng .
Du lch Lâm Đồng thc trng…
68
S liu trên cho thy, t năm 2004 đến
2010, du khách đến Lâm Đồng có bước tăng
trưởng đáng k. C th: s lượng khách du
lch năm 2010 tăng so vi năm 2004 là 2,3
ln, t l tăng 129,6%; trong đó khách ni địa
tăng 2,3 ln, t l tăng 132,6% và khách quc
tế tăng 1,9 ln, t l tăng 86 %.
V s ngày lưu trú ca du khách và
doanh thu ngành du lch: Theo kho sát ca
cơ quan chc năng, thi gian lưu trú Lâm
Đồng ca mt du khách trong giai đon t
2004 đến 2009 vào khong t ngày đến 2,4
ngày. Chi tiêu trung bình ca mt khách quc
tế khong 40 USD/ngày, trong đó 23 USD là
dùng cho hot động lưu trú, còn li là chi tiêu
cho ăn ung, mua sm… đối vi khách du
lch ni địa, chi tiêu trung bình mt ngày ca
mt du khách khong 400.000 VNĐ, trong đó
250.000 VNĐ dành cho lưu trú, s còn li là
chi tiêu cho các mc đích khác. V cơ cu
khách, trong s khách ni địa đến Lâm Đồng
thì du khách đến t TP. H Chí Minh chiếm
t trng khá ln, khong 60,5%, các tnh min
Đông Nam B 9%, đồng bng sông Cu Long
15,5%, Hà Ni - Hi Phòng 7%. Khách quc
tế đến Lâm Đồng nhiu nht vn là người
Pháp, chiếm khong 23,1%; tiếp đó là Đài
Loan 13,8%, M 11,5%, Anh 6,8%, Hà Lan
6,5%, các nước Đông Nam Á khong trên
9%...
Giai đon t năm 2004 đến 2010,
doanh thu ngành du lch Lâm Đồng có bước
phát trin đáng k. Nếu như năm 2004, doanh
thu ngành du lch Lâm Đồng là 1.215 t đồng,
thì đến cui năm 2010 đạt 4.353 t đồng, tăng
3.138 t đồng so vi năm 2004, t l tăng
258,3%. Nếu tính bình quân c giai đon
2004-2010, doanh thu ngành du lch tăng
17,1%/năm. S liu trên cho thy, trong giai
đon 2004-2010, ngành du lch đã gi được
mc độ tăng trưởng khá cao, ngay c trong
thi k khng hong kinh tế thế gii, ngành
du lch vn gi được tc độ tăng trưởng khá,
chính s phát trin ca ngành du lch Lâm
Đồng đã góp phn không nh trong vic thúc
đẩy kinh tế địa phương phát trin, qua đó góp
phn chuyn dch cơ cu kinh tế, gii quyết
công ăn vic làm, n định trt t xã hi ti địa
phương. Dưới đây là doanh thu và s ngày lưu
trú bình quân ca du khách trên địa bàn tnh
Lâm Đồng (2004-2010).
Năm
Ngày lưu trú
khách du lch
(Ngày)
Năm sau
tăng so vi
năm trước
(%)
Doanh thu
du lch
(t đồng)
Năm sau
tăng so vi
năm trước
( t đồng)
Năm sau
tăng so vi
năm trước
(%)
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2,2
2,3
2,3
2,3
2,3
2,4
2,4
0
4,35
0
0
0
4,35
0
1.215
1.405
1.663
3.000
3.220
3.500
4.353
295
190
258
1.337
220
280
853
32,1
15,64
18,36
80,4
7,33
8,7
24,37
Ngun: S Văn hóa, Th thao và Du lch tnh Lâm Đồng, UBND tnh Lâm Đồng.
Tp chí Đại hc Công nghip
69
Đánh giá, nhn xét chung: thc tế trong
nhng năm qua cho thy, ngành du lch tnh
Lâm Đồng đã có nhng bước phát trin đáng
k, điu đó được th hin ch doanh thu và
s lượng du khách đến vi Lâm Đồng tăng
đều qua các năm. Tuy gt hái được nhng kết
qu đáng khích l, song bên cnh đó ngành
du lch Lâm Đồng vn còn bc l nhiu yếu
kém, tn ti cn có hướng khc phc để
th phát trin nhanh và bn vng hơn na.
Đó là sn phm dch v du lch còn đơn điu,
cht lượng thp; nhiu tài nguyên du lch trên
địa bàn tnh xung cp và b xâm hi nghiêm
trng; cơ s vt cht k thut chưa đáp ng
yêu cu phát trin ca ngành du lch; ngun
vn đầu tư cho ngành du lch còn hn chế,
chưa đáp ng được nhu cu đầu tư ca ngành
du lch; công tác quy hoch còn nhng hn
chế nht định; trình độ đội ngũ cán b làm
công tác du lch còn nhiu bt cp; bo tn
phát trin văn hóa và các ngành ngh truyn
thng chưa được quan đâm đúng mc; qung
bá hình nh du lch Lâm Đồng chưa được chú
trng; chưa to ra được môi trường đầu tư,
kinh doanh thc s thông thoáng, hp dn…
Chính nhng hn chế trên là nguyên nhân
dn đến vic ngành du lch Lâm Đồng phát
trin chưa tương xng vi tim năng, v thế
ca nó. Để ngành du lch Lâm Đồng phát
trin nhanh và bn vng hơn na, chúng tôi
mnh dn đề xut mt s gii pháp sau:
Mt là, đa dng hóa và nâng cao cht
lượng sn phm dch v du lch. Mt quc gia
hay mt địa phương s thu hút được nhiu du
khách hơn nếu địa phương hay quc gia y có
nhiu sn phm dch v du lch có cht lượng.
Để thc hin được điu đó, thi gian ti ngành
du lch Lâm Đồng cn tp trung nghiên cu
đưa ra nhiu sn phm dch v có cht lượng
phc v du khách, trong đó nên m rng phát
trin nhng sn phm dch v mang tính đặc
trưng, giàu bn sc văn hóa dân tc, chng hn
như khôi phc không gian văn hóa cng
chiêng, l hi đâm trâu, l hi cu mùa; bo
tn và nâng cao cht lượng các buôn văn hóa
ca đồng bào dân tc K’Ho, M, Chill… kết
hp bán sn phm dch v truyn thng và
mt hàng m thc mang tính đặc trưng ca
đồng bào các dân tc Tây Nguyên để gii
thiu rng rãi đến vi du khách trong và ngoài
nước. Mt khác, đối vi các danh lam thng
cnh, các di tích lch s văn hóa hin có,
ngành du lch cn tp trung đầu tư nâng cp
cho khang trang, sch s hơn; phát trin các
loi hình sn phm du lch khác, như: săn bn,
leo núi, vượt thác, nhy dù; ci tiến và m
rng loi hình tham quan cnh trí bng xe đạp,
nga, voi…; khôi phc và phát trin các làng
ngh th công m ngh, ngành ngh truyn
thng mang đậm nét văn hóa ca Lâm Đồng,
như: dt may, tranh thêu, tơ tm; ngh trng
và chế biến các sn phm t hoa, dâu, cà phê,
chè, nuôi cá nước lnh. Bên cnh vic nâng
cao cht lượng sn phm, ngành du lch cn
đặc bit chú trng đến vic nâng cao cht
lượng phc v du khách.
Hai là, tăng cường đầu tư cơ s vt
cht k thut phc v phát trin du lch. Cơ s
vt cht k thut là mt trong nhng điu kin
không th thiếu để phát trin du lch. Mt địa
danh nếu có cơ s vt cht k thut phát trin
thì sưu thế hơn trong vic thu hút du
khách. Thc tế cho thy, trên địa bàn Lâm
Đồng đang có nhiu khu, đim du lch đang
xung cp nghiêm trng, nhưng chưa được
các ngành, các cp quan tâm đầu tư, hoc đầu
tư chưa thc s đúng mc. Để ly li lòng tin
đối vi du khách trong và ngoài nước, cn
nhanh chóng đầu tư xây dng, ci to li các
đim du lch, khu du lch sao cho khang trang,
sch đẹp hơn; nghiên cu nhu cu vui chơi
gii trí ca du khách, t đó dành qu đất để
xây dng mt s khu vui chơi gii trí có tm
c khu vc để đáp ng nhu cu vui chơi gii
trí ca du khách; quan tâm hơn đến vic đầu
tư các khu vui chơi gii trí v đêm và khu vui
Du lch Lâm Đồng thc trng…
70
chơi gii trí dành cho la tui thiếu niên, nhi
đồng. Lâm Đồng là mt trong nhng địa
phương có tim năng, thế mnh phát trin loi
hình du lch hi tho và hi ngh, ngh dưỡng
và cha bnh, nhưng cho đến nay chưa có mt
trung tâm hi tho, hi ngh cũng như bnh
vin nào mang tm c khu vc và quc tế. Để
phát trin các loi hình du lch trên, ngành du
lch cn đầu tư mt bnh vin và mt đến hai
trung tâm hi tho, hi ngh ln mang tm c
quc tế, có đầy đủ trang thiết b hin đại. Bên
cnh đó, cn m rng đầu tư xây dng h
thng giao thông đường b, đường st, đường
hàng không; h thng cung cp nước sch, h
thng thông tin liên lc; h thng khách sn,
nhà hàng. Ngoài ra, cn b sung nhng điu
kin vt cht k thut riêng, chng hn như:
khu du lch ngh dưỡng ngoài điu dưỡng phi
có nơi điu tr, cũng như có thuc men đầy
đủ; khu di tích văn hoá-lch s cn có nhà
trưng bày các hin vt văn hóa, lch s
Ba là, tăng cường công tác tiếp th,
qung cáo nhm đưa hình nh du lch Lâm
Đồng đến vi du khách trong và ngoài nước
nhiu hơn. Công tác qung bá hình nh du
lch Lâm Đồng trong và ngoài nước còn
nhiu hn chế trong thi gian qua, điu đó có
th thy rt rõ là có rt ít thông tin v du lch
Lâm Đồng xut hin trên các phương tin
thông tin đại chúng trong và ngoài nước; đã
có rt nhiu du khách khi đến Lâm Đồng phi
tht lên vì v đẹp nơi đây, nhưng trước đó du
khách không h biết gì v Lâm Đồng. Nói như
vy để chúng ta biết hn chế ca công tác
tuyên truyn qung cáo ca ngành du lch
Lâm Đồng. Như vy, để hình nh du lch Lâm
Đồng được ph biến mt cách rng rãi đến
người dân trong và ngoài nước, ngành du
lch cn có chiến lược c th để khuếch
trương hình nh ca mình, có như vy người
dân trong và ngoài nước s biết đến Lâm
Đồng nhiu hơn. Để công tác tiếp th, qung
cáo thc s có hiu qu, các cơ quan liên quan
nên chú trng tuyên truyn qung cáo hình
nh du lch Lâm Đồng trên các kênh thông tin
có s lượng người theo dõi ln, có sc lan ta
rng, chng hn như: trên internet, báo chí,
phát thanh, truyn hình... Hình thc qung cáo
phi thc s ngn gn, d hiu, thm sâu vào
lòng người. Bên cnh đó cn t chc các l
hi, các l hi khác nhau mang đậm nét ca
Lâm Đồng, như tiếp tc t chc các đợt l hi
hoa, l hi trà. Hơn thế na, cn nghiên cu
m rng các s kin khác như: l hi cây ăn
trái và rau, t chc l hi tình yêu ti TP. Đà
Lt… phi hp vi các hãng du lch ln, các
hãng hàng không để tuyên truyn, qung cáo;
vn động các t chc, cá nhân trên địa bàn
cùng tham gia các hot động tuyên truyn,
qung cáo để hình nh ca Lâm Đồng đến vi
du khách trong và ngoài nước nhiu hơn.
Bn là, qui hoch tng th du lch
Lâm Đồng. Quy hoch du lch Lâm Đồng đã
được các ngành, các cp quan tâm thc hin
trong thi gian qua. Tuy nhiên, công tác quy
hoch thc s vn chưa đáp ng yêu cu đặt
ra, trong đó có rt nhiu yếu t chưa phù hp
vi quy hoch hoc là do dưới tác động ch
quan ca con người đã làm phá v cnh quan
quy hoch. Quy hoch tng th cho phát trin
du lch Lâm Đồng nên được thc hin theo
nét đặc trưng riêng và được thng nht ch
đạo t cp cao nht đến cơ s. Khi đã có s
thng nht thì địa phương phi căn c vào đó
để trin khai thc hin mt cách c th, đồng
b. Theo chúng tôi, nên quy hoch Lâm Đồng
theo hướng: ly phát trin du lch sinh thái,
ngh dưỡng, hc tp, hi tho, hi ngh, cha
bnh làm trung tâm. Chính quyn tnh cn
chn mt kiến trúc sư gii, có tâm huyết vi
địa bàn để thc hin quy hoch, cũng như
giám sát vic thc hin quy hoch. Trong quy
hoch lưu ý gi gìn các công trình kiến trúc
đặc trưng ca tnh, đặc bit là kiến trúc ca
Đà Lt; bo tn và phát trin rng thông và
rng đặc dng khác vùng đệm, tránh xây
dng khu công nghip ti Đà Lt và vùng ph
cn Đà Lt; cn chú ý gn quy hoch Lâm