150
B NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
TRƯỜNG CAO ĐNG NÔNG NGHIP NAM B
GIÁO TRÌNH MÔ-ĐUN
-ĐUN: CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG
DÊ SINH SN
MÃ SỐ: MĐ 04
NGH: NUÔI VÀ PHÒNG TR BNH CHO DÊ
TRNH ĐỘ: SƠ CP BC 2
Đồng Tháp năm 2025
151
GIÁO TRÌNH MÔ-ĐUN CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG DÊ SINH SẢN
LỜI GIỚI THIỆU
-đun “Chăm sóc nuôi dưỡng sinh sản” giữ vai trò then chốt trong
chương trình đào tạo nghề Nuôi và phòng trị bệnh cho , bởi năng suất sinh sản quyết
định trực tiếp đến hiệu quả kinh tế và sự phát triển bền vững của đàn dê. Việc hiểu
nhu cầu chăm sóc, dinh dưỡng quản lý sinh sản từng nhóm dê - từ dê đực giống, dê
cái mang thai, dê cái đẻ - nuôi con cho đến dê con và dê hu bị - là nền tảng quan trọng
giúp người chăn nuôi chủ động xây dựng quy trình chăm sóc phù hợp đạt hiệu quả
cao.
Ni dung giáo trình gm 4 bài chi tiết như sau.
Bài 1: Chăm sóc và nuôi dưỡng dê đực sinh sn.
Bài 2: Chăm sóc và nuôi dưỡng dê cái sinh sn.
Bài 3: Chăm sóc và nuôi dưỡng dê con.
Bài 4: Chăm sóc và nuôi dưỡng dê hu b.
-đun có thời gian hc tp là 45 giờ, trong đó có 15 gi thuyết, 28 gi thc
hành và 2 gi kim tra. Thông qua mô-đun này, người học được trang bị kiến thức toàn
diện về sinh lý sinh sản của dê, kỹ thut phối giống, các dấu hiệu và quy trình chăm sóc
trong thời kỳ mang thai - sinh đẻ, cùng các yêu cầu nuôi dưỡng dê con và dê hu bị theo
từng giai đoạn phát triển. Bên cạnh đó, đun chú trọng rèn luyện kỹ năng thực hành
với tỷ lệ cao, giúp người học thành thạo các thao tác chăm sóc, theo dõi, phát hiện bất
thường và xử lý kịp thời trong quá trình chăn nuôi dê sinh sản.
-đun còn góp phần hình thành tác phong m việc khoa học, cẩn thn, có trách
nhiệm và tuân thủ an toàn lao động, vệ sinh thú y. Sau khi hoàn thành, người học có đủ
năng lực lp kế hoạch chăm sóc - phối giống, quản hồ sinh sản áp dụng các biện
pháp nuôi dưỡng phù hợp để nâng cao năng suất và chất lượng đàn dê trong thực tế sản
xuất.
Mặc dù đã có nhiều c gng, song quá trình biên son không th tránh khi thiếu
sót. Chúng tôi rt mong nhn được nhng ý kiến đóng góp quý báu từ các nhà khoa hc,
các nhà quản lý, đồng nghiệp và người học để giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
Tham gia biên son:
1. Ts. Trần Văn Lên, Ch biên
2.ThS. Phm Chúc Trinh Bch, Thành viên
3. ThS. Trn Th Bo Trân, Thành Viên
152
GIÁO TRÌNH MÔ-ĐUN
Tên mô-đun: Chăm sóc và nuôi dưỡng dê sinh sn.
Mã mô-đun: MĐ 04
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHT MÔ-ĐUN
- V trí: Chăm sóc nuôi dưỡng sinh sn là mô đun chuyên môn ngh trong chương
trình dy ngh trình đ cấp ca ngh Nuôi phòng tr bnh cho dê. - đun này
được hc sau mô - đun Chun b chung tri cho dê, Chun b ging dê, Chun b thc
ăn cho dê.
- Tính cht: -đun cũng có thể ging dy độc lp theo yêu cu ca hc viên.
II. Mục tiêu của -đun:
- V kiến thc:
+ Trình bày được các yêu cu k thut trong chăm sóc, nuôi dưỡng dê sinh sn
từng giai đoạn.
+ Nêu được các du hiệu động dc, phi giống, mang thai, sinh và chăm sóc
m - dê con sau sinh.
- V k năng:
+ Thc hiện được các thao tác chăm sóc, nuôi dưỡng dê đực, dê cái, dê con
hu b đúng quy trình k thut.
+ Phát hin và x lý kp thi các hiện tượng bt thưng trong sinh sn ca dê.
+ Vn dụng được kiến thức để lp kế hoạch chăm sóc, phối giống và nuôi dưỡng
đàn dê sinh sản hiu qu.
+ Ghi chép, theo dõi h sơ sinh sản của đàn dê chính xác, khoa học.
- V năng lực t ch và trách nhim:
+ Ch động trong vic thc hiện điều chỉnh quy trình chăm sóc, nuôi ng
phù hợp điều kin thc tế.
+ ý thc bảo đảm an toàn lao động ; tinh thn trách nhim, cn thn, tiết
kim vt tư – thức ăn trong quá trình chăm sóc.
+ Sn sàng phi hp làm vic nhóm chia s kinh nghiệm trong chăn nuôi
sinh sn.
Ni dung ca -đun:
STT
Tên bài hc
Thời gian đào tạo (gi)
Tng
s
Trong đó
thuyết
Thc
hành
Kim
tra*
1
Chăm sóc và nuôi dưỡng dê đực sinh sn
10
4
6
2
Chăm sóc và nuôi dưng dê cái sinh sn
16
5
11
153
3
Chăm sóc và nuôi dưng dê con
10
4
6
4
Chăm sóc và nuôi dưng dê hu b
7
2
5
2
2
45
15
28
2
Ghi chú *: Thi gian kiểm tra được tích hp gia lý thuyết vi thực hành được tính vào
gi thc hành.
154
BÀI 1: CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯỠNG DÊ ĐỰC SINH SẢN
Mã bài: MĐ 04-01
Gii thiu:
Bài này gii thiệu đến hc viên cách chăm sóc nuôi ỡng đực sinh sn.
Bài hc bao gm ging dy phn lý thuyết và thc hành.
Mc tiêu:
- Trình bày thc hiện được việc được nuôi dưỡng chăm sóc dê đực sinh sn
đúng yêu cầu k thut.
- kh năng làm việc độc lp hoc làm vic nhóm trong việc nuôi ng
chăm sóc dê đc sinh sn.
Nội dung của bài
A. Lý thuyết
1.1. Chăm sóc và nuôi dưỡng dê đực sinh sản
1.1.1. Chăm sóc dê đc sinh sn
1.1.1.1. Phân lô, phân đàn
- Nuôi dê đực ging, sau 3 tháng tui phi nuôi tách riêng để tránh ảnh hưởng đến
phát dc, sinh sn của dê sau này. Khi dê đạt 11 - 12 tháng tui thì cho giao phi.
- Nếu nuôi chung dê đc và dê cái thì rt khó cho việc ghép đôi giao phối.
1.1.1.2. Cho dê vn đng, tm chi, tm nng
Cho dê vn đng
* Xác định thời đim vn đng, tm chi
- Mùa hè: Cho vn động vào bui sáng hoc chiu tối để đảm bo cho dê khe
mnh không b cm nóng cm nng vào thời điểm nng nóng. ng ngày tm, chi
cho dê 1 ln/ngày.
- Mùa đông: cho dê vn động muộn hơn, khi nhiệt đ môi trưng ít lnh. Không
tm cho dê, nhưng thc hin chải khô cho dê để làm sch lông da.
- Không cho dê vn động vào thời điểm trời mưa, khi cây cỏ chưa khô sương hoặc
chưa ráo nước mưa dê dễ b bệnh đường tiêu hóa.
Ví d: Mùa hè bui sáng t 7 - 8 gi trong khi bui chiu t 16 - 17 gi;
Mùa đông bui sáng t 8 - 9 gi còn bui chiu t 14 - 15 gi
* Chun b điu kin vn đng, tm chi
Với các phương thức chăn nuôi khác nhau thì yêu cầu v sân chơi và bãi chăn thả
được thiết kế khác nhau cho phù hp vi nhu cu vn động, tm nng ca đàn dê.
- Sân chơi: Đây h thng phc v cho nhu cu vn động ca nuôi trong
chung nn. Mi ô chuồng 1 sân chơi ơng ng. Thông thường diện tích sân chơi
đặt phía sau và có din tích gp 2 - 3 ln din tích chung nuôi. Nn sân chơi phải lát
gạch, bê tông và đảm bảo độ dc 3 - 4% v phía cng rãnh. Gia ô chuồng và sân chơi
có ca đ tin quản lý và chăm sóc.