TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Mô đun lựa chọn con giống là một mô đun chuyên môn nghề trong
chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp của nghề chăn nuôi gia súc theo hướng an
toàn sinh học. Những kiến thức của mô đun được trình bày trong giáo trình này
giúp cho người học biết được đặc điểm của một số giống lợn, trâu và bò đang
được nuôi phổ biến ở Việt Nam, từ đó làm cơ sở cho việc lựa chọn những con
giống tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế, mục đích chăn nuôi của gia đình và địa
phương, nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi. Giáo trình được
biên soạn trên cơ sở chương trình khung và kế hoạch tổ chức biên soạn tài liệu
giảng dạy của trường cao đẳng Cơ Điện Tây Bắc ban hành theo đơn đặt hàng
của bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn.
Nội dung mô đun gồm 3 bài:
Bài 1: Kỹ thuật chọn giống lợn
Bài 2: Kỹ thuật chọn giống trâu, bò
Bài 3: Theo dõi sức khỏe ban đầu
Chúng tôi biên soạn giáo trình này trên cơ sở tham khảo các giáo trình về
chọn giống vật nuôi, kỹ thuật chăn nuôi gia súc theo hướng an toàn sinh học…
đã được xuất bản của các tác giả trong và ngoài nước.
Giáo trình xuất bản lần đầu không tránh được những hạn chế và thiếu sót.
Chúng tôi rất mong được sự nhận xét, góp ý của đồng nghiệp và bạn đọc giúp
cho lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
^Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2...……….
3..………..
2
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN..................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU..................................................................................................2
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN.......................................................................................7
BÀI 1: KỸ THUẬT CHỌN GIỐNG LỢN...........................................................9
A. Giới thiệu..........................................................................................................9
B. Mục tiêu............................................................................................................9
C. Nội dung của bài...............................................................................................9
I. Kiến thức lý thuyết.............................................................................................9
1. Một số giống lợn nuôi phổ biến ở Việt Nam.....................................................9
1.1. Giống lợn nội địa....................................................................................................9
1.1.1. Lợn Móng Cái.................................................................................................9
1.1.2. Lợn Ỉ.................................................................................................................11
1.2. Giống lợn ngoại.....................................................................................................12
1.2.1. Lợn Landrace.................................................................................................12
1.2.2.. Lợn Yorkshire..............................................................................................14
1.2.3. Lợn Duroc.......................................................................................................15
1.2.4. Lợn Pietrain....................................................................................................16
2. Kỹ thuật chọn lợn giống..................................................................................18
2.1. Kỹ thuật chọn lợn nuôi thịt.................................................................................18
2.2. Kỹ thuật chọn lợn cái để gây nái sinh sản......................................................18
II. Thực hành.......................................................................................................23
Bài thực hành số 1: NHẬN DẠNG MỘT SỐ GIỐNG LỢN NGOẠI NUÔI PHỔ
BIẾN Ở VIỆT NAM...........................................................................................23
1.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................23
1.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................23
1.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................23
1.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................23
1.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện......................................................................24
1.3. Sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh..................................................27
2.4. Kiểm tra đánh giá..................................................................................................27
Bài thực hành số 2: CHỌN MỘT CON LỢN CÁI ĐỂ GÂY NÁI SINH SẢN..27
2.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................28
2.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................28
3
2.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................28
2.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................28
2.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện......................................................................29
2.3. Sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh..................................................30
2.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ.....................................................................................32
CÂU HỎI ÔN TẬP.............................................................................................32
BÀI 2: KỸ THUẬT CHỌN GIỐNG TRÂU, BÒ...............................................33
A. Giới thiệu........................................................................................................33
B. Mục tiêu..........................................................................................................33
C. Nội dung của bài.............................................................................................33
I. Kiến thức lý thuyết...........................................................................................33
1. Giới thiệu một số giống trâu bò nuôi phổ biến ở Việt Nam............................33
1.1. Một số giống trâu..................................................................................................33
1.1.1. Trâu Việt Nam...............................................................................................33
1.1.2. Trâu Murrah...................................................................................................35
1.2. Một số giống bò.....................................................................................................36
1.2.1. Bò Việt Nam..................................................................................................36
1.2.1.1. Bò Vàng.......................................................................................................36
1.2.1.2. Bò LaiSind..................................................................................................37
1.2.2. Bò Red Sindhi................................................................................................38
2. Kỹ thuật chọn giống trâu, bò...........................................................................39
2.1. Kỹ thuật chọn giống trâu, bò thịt......................................................................39
2.1.1. Chọn giống trâu nuôi thịt............................................................................39
2.1.2. Chọn giống bò nuôi thịt..............................................................................40
2.2. Kỹ thuật chọn giống trâu, bò cái sinh sản.......................................................40
II. Thực hành.......................................................................................................42
Bài thực hành số 1: NHẬN DẠNG MỘT SỐ GIỐNG BÒ NUÔI PHỔ BIẾN Ở
VIỆT NAM..........................................................................................................42
1.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................42
1.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................42
1.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................42
1.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................42
1.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện......................................................................44
1.3. Sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh..................................................46
4
2.4. Kiểm tra đánh giá..................................................................................................47
Bài thực hành số 2: CHỌN MỘT CON BÒ CÁI SINH SẢN Ở GIAI ĐOẠN
HẬU BỊ...............................................................................................................47
2.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................47
2.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................48
2.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................48
2.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................48
2.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện......................................................................49
2.3. Sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh..................................................50
2.4. Kiểm tra đánh giá..................................................................................................51
CÂU HỎI ÔN TẬP.............................................................................................51
BÀI 3: THEO DÕI DỨC KHỎE BAN ĐẦU.....................................................51
A. Giới thiệu........................................................................................................52
B. Mục tiêu..........................................................................................................52
C. Nội dung của bài.............................................................................................52
I. Kiến thức lý thuyết...........................................................................................52
1. Tầm quan trọng của việc theo dõi sức khỏe ban đầu......................................52
2. Các bước theo dõi sức khỏe ban đầu cho gia súc............................................53
3. Các dấu hiệu bất thường cần chú ý.................................................................56
4. Biện pháp xử lý khi phát hiện bất thường.......................................................57
5. Nguyên tắc quản lý sức khỏe đàn gia súc.......................................................59
II. Thực hành.......................................................................................................60
Bài thực hành số 1: KIỂM TRA NHIỆT ĐỘ CƠ THỂ GIA SÚC......................60
1.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................60
1.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................61
1.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................61
1.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................61
1.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện......................................................................63
1.3. Sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh..................................................63
1.4. Kiểm tra đánh giá..................................................................................................65
Bài thực hành số 2: KIỂM TRA NHỊP TIM CỦA GIA SÚC.............................65
2.1. Điều kiện thực hành.............................................................................................66
2.2. Trình tự thực hiện.................................................................................................66
2.2.1. Kiểm tra thiết bị, dụng cụ, vật tư..............................................................66
5