SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI ĐẮK LẮK
TRƯỜNG TRUNG CẤP TRƯỜNG SƠN
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: LUẬT HIẾN PHÁP
NGÀNH/NGHỀ: PHÁP LUẬT
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số:140/QĐ-TCTS ngày 02 tháng 8 năm 2022
của Hiệu trưởng Trường trung cấp Trường Sơn
Đắk Lắk, năm 2022
ii
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
iii
LỜI GIỚI THIỆU
Giới thiệu xuất xứ của giáo trình, quá trình biên soạn, mối quan hệ của giáo
trình với chương trình đào tạo và cấu trúc chung của giáo trình.
Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia.
Đắk Lắk, ngày 02 tháng 8 năm 2022
Tham gia biên soạn
1. Nguyễn Văn Khánh - Chủ biên
2. Trần Danh Phú
3. Nguyễn Thị Tuyền
iv
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔN HỌC/MÔ ĐUN ............................................................................. 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ MÔN HỌC LUẬT
HIẾN PHÁP .................................................................................................................... 2
1. Khái niệm ................................................................................................................ 2
2. Đối tượng nghiên cứu của khoa học luật hiến pháp. ............................................. 18
3. Nêu khái quát lịch sử phát triển của hiến pháp trên thế giới ................................. 18
4. Phân tích nhận định “Hiến pháp là bản khế ước xã hội”. ...................................... 19
5. Tại sao nói Hiến pháp là công cụ giới hạn quyền lực Nhà nước? ......................... 19
CHƯƠNG 3 : LỊCH SỬ LẬP HIẾN VIỆT NAM ........................................................ 20
1.Tư tưởng lập hiến Việt nam trước cách mạng tháng Tám ..................................... 20
2.Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1946 ..................................... 20
3.Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1959 ..................................... 27
4.Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1980 ..................................... 33
5.Hoàn cảnh ra đời, nội dung, ý nghĩa của Hiến pháp 1992 ..................................... 39
CHƯƠNG 4: CHẾ ĐỘ CHÍNH TRỊ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
VIỆT NAM .................................................................................................................... 54
1.Khái niệm chế độ chính trị ..................................................................................... 54
2.Bản chất và mục đích của Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ......................... 54
3.Các hình thức nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam ...................... 56
4.Hệ thống chính trị nước Cộng hòa XHCN Việt Nam ............................................ 58
CHƯƠNG 5: CHẾ ĐỘ KINH TẾ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM .............................................................................................................................. 79
1.Khái niệm chế độ kinh tế ........................................................................................ 79
2.Mục đích, chính sách phát triển của nhà nước theo Hiến pháp 1992 (sửa đổi, bổ
sung năm 2001) ......................................................................................................... 79
3.Chế độ sở hữu và các thành phần kinh tế ............................................................... 87
4. Các nguyên tắc quản lý nhà nước đối với nền kinh tế .......................................... 93
CHƯƠNG 6: QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CƠ BẢN CỦA CÔNG DÂN ...................... 100
1.Khái niệm công dân: ............................................................................................. 100
1. Đặc điểm các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân ....................................... 102
3.Các nguyên tắc hiến pháp của chế định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân:
................................................................................................................................. 107
4. Nội dung các quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. ...................................... 117
v
CHƯƠNG 8: BỘ MÁY NHÀ NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT
NAM ............................................................................................................................ 132
1. Khái niệm về bộ máy nhà nước ........................................................................... 132
2.Các nguyên tắc tổ chức và họat động của bộ máy nhà nước ................................ 132
3.Hệ thống cơ quan đại diện (cơ quan quyền lực nhà nước) ................................... 134
4. Hệ thống cơ quan chấp hành (cơ quan hành chính nhà nước) ............................ 135
5. Hệ thống Tòa án nhân dân ................................................................................... 136
6. Hệ thống Viện kiểm sát nhân dân........................................................................ 140