TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể
được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và
tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục
đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Mô đun nuôi dưỡng, chăm sóc gia súc sơ sinh là một mô đun chuyên môn
nghề trong chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp của nghề chăn nuôi gia súc
theo hướng an toàn sinh học. Những kiến thức của mô đun được trình bày trong
giáo trình này giúp cho người học tiếp cận được những kiến thực về chăn nuôi
gia súc sơ sinh một cách thực tế và khoa học.
Nội dung mô đun gồm 2 bài:
Bài 1. Kỹ thuật nuôi lợn con theo mẹ: Giúp người học biết được đặc điểm
của lợn con theo mẹ; cách cho lợn con bú sữa đầu và cố định đầu vú cho lợn
con; úm lợn con, thiến lợn đực; tập cho lợn con ăn sớm và cai sữa cho lợn con;
vệ sinh, phòng bệnh cho lợn con theo mẹ
Bài 2: Kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc bê, nghé sơ sinh đến 6 tháng tuổi:
Giúp người học biết được thành phần dinh dưỡng của sữa non và sữa thường;
cách cho bê, nghé bú sữa; tập cho bê, nghé ăn thức ăn bổ sung và cai sữa cho bê,
nghé; chăm sóc, vệ sinh, phòng bệnh cho bê, nghé giai đoạn 0 - 6 tháng tuổi
Chúng tôi biên soạn giáo trình này trên cơ sở tham khảo các giáo trình về
chăn nuôi lợn; chăn nuôi trâu, bò; kỹ thuật chăn nuôi gia súc theo hướng an toàn
sinh học đã được xuất bản của các tác giả trong và ngoài nước.
Giáo trình xuất bản lần đầu không tránh được những hạn chế và thiếu sót.
Chúng tôi rất mong được sự nhận xét, góp ý của đồng nghiệp và bạn đọc giúp
cho lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn!
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
Y
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2...……….
3..………..
2
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN..................................................................................1
LỜI GIỚI THIỆU..................................................................................................2
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN.......................................................................................7
BÀI 1: KỸ THUẬT NUÔI LỢN CON THEO MẸ..............................................9
A. Giới thiệu..........................................................................................................9
B. Mục tiêu............................................................................................................9
C. Nội dung của bài.............................................................................................10
I. Kiến thức lý thuyết...........................................................................................10
1. Đặc điểm của lợn con theo mẹ........................................................................10
1.1. Đặc điểm về sinh trưởng và phát dục.......................................................10
1.2. Đặc điểm phát triển cơ quan tiêu hóa.......................................................12
1.3. Đặc điểm về khả năng miễn dịch..............................................................14
1.4. Đặc điểm về khả năng điều tiết thân nhiệt...............................................15
1.5. Hiện tượng thiếu máu ở lợn con...............................................................16
2. Kỹ thuật nuôi lợn con theo mẹ........................................................................17
2.1. Cho lợn con bú và úm cho lợn con...........................................................17
2.1.1. Cho lợn con bú sữa đầu và cố định đầu vú cho lợn con.....................17
2.1.2. Úm cho lợn con..................................................................................18
2.2. Thiến cho lợn đực và tiêm sắt...................................................................22
2.2.1. Kỹ thuật thiến.....................................................................................22
2.2.2. Tiêm sắt..............................................................................................24
2.3. Tập cho lợn con ăn sớm............................................................................25
2.3.1. Lựa chọn thức ăn................................................................................25
2.3.2. Kỹ thuật tập ăn....................................................................................28
3
2.4. Chăm sóc, quản lý lợn con........................................................................30
2.5. Tiêm phòng...............................................................................................31
2.6. Cai sữa cho lợn con...................................................................................31
2.7. Ghi sổ theo dõi..........................................................................................34
II. Thực hành.......................................................................................................36
Bài thực hành số 1: CHUẨN BỊ Ô ÚM CHO LỢN CON..............................36
(Đối với chuồng lồng nuôi lợn nái đẻ)..............................................................36
1.1. Điều kiện thực hành.....................................................................................36
1.2. Trình tự thực hiện.........................................................................................36
1.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư........................................................................36
1.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................36
1.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc.................................................38
1.3. Các sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh.........................................39
1.4. Kiểm tra đánh giá.........................................................................................39
Bài thực hành số 2: TIÊM SẮT CHO LỢN CON...............................................40
2.1. Điều kiện thực hành.....................................................................................40
2.2. Trình tự thực hiện.........................................................................................40
2.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư........................................................................40
2.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................40
2.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc.................................................41
2.3. Các sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh.........................................42
2.4. Kiểm tra đánh giá.........................................................................................42
Bài thực hành số 3: THIẾN LỢN ĐỰC..............................................................43
3.1. ĐiỀu kiện thực hành.....................................................................................43
3.2. Trình tự thực hiện.........................................................................................43
4
3.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư........................................................................43
3.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................................43
3.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc.................................................44
3.3. Các sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng tránh.........................................45
3.4. Kiểm tra đánh giá.........................................................................................45
CÂU HỎI ÔN TẬP.............................................................................................45
BÀI 2: KỸ THUẬT NUÔI DƯỠNG, CHĂM SÓC TRÂU, BÒ SƠ SINH ĐẾN
6 THÁNG TUỔI.................................................................................................46
A. Giới thiệu........................................................................................................46
B. Mục tiêu..........................................................................................................46
I. Kiến thức lý thuyết...........................................................................................47
1. Kỹ thuật nuôi dưỡng........................................................................................47
1.1. Cho bê, ghé bú sữa....................................................................................47
1.2. Bổ sung thức ăn sớm cho bê bú sữa..........................................................50
2. Kỹ thuật chăm sóc...........................................................................................51
2.1. Chăm sóc bê, nghé....................................................................................51
2.2. Phòng bệnh cho bê, nghé..........................................................................52
2.3. Cai sữa cho bê, nghé.................................................................................54
2.3.1. Chuẩn bị bê cai sữa
...........................................................................54
2.3.2. Phương pháp cai sữa bê, nghé theo mẹ
...........................................56
2.3.3. Cai sữa sớm
.......................................................................................57
II. Thực hành.......................................................................................................59
Bài thực hành số 1: CHĂM SÓC BÊ, NGHÉ SAU SINH..................................59
1.1. Điều kiện thực hành.....................................................................................59
1.2. Trình tự thực hiện.........................................................................................59
5