TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông
tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các
mục đích về đào tạo và tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc
sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh.
1
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình “Phòng chống dịch bệnh” giới thiệu khái quát về
cách vệ sinh phòng, chống một số bệnh trong chăn nuôi gia
súc. Giáo trình cũng đề cập đến nguyên nhân, triệu chứng, bệnh
tích của các bệnh thường gặp trên lợn cũng như cách phòng
chống dịch bệnh khi có dịch sảy ra và khi không có dịch sảy ra.
Giáo trình dùng cho đối tượng sơ cấp nghề “Chăn nuôi gia
súc theo hướng an toàn sinh học”. Nội dung giáo trình gồm có 2
bài:
Bài 1. Nguyên lý phòng chống dịch
Bài 2. Các biện pháp phòng, chống dịch bệnh
Chúng tôi biên soạn giáo trình này trên cơ sở tham khảo các
giáo trình về Phòng chống dịch bệnh đã được xuất bản của các
tác giả trong và ngoài nước.
Trong quá trình biên soạn tài liệu còn nhiều thiếu sót, nhóm
tác giả chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình
và những đóng góp quý báu của các đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
…............, ngày…..........tháng…........... năm……
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2...……….
3..………..
2
MỤC LỤC
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN................................................................................6
TÊN MÔ ĐUN: PHÒNG CHỐNG DỊCH BỆNH............................................6
Mã mô đun: MĐ09......................................................................................6
Thời gian thực hiện mô đun: 40 giờ; (Lý thuyết: 10 giờ; thực hành, thí
nghiệm, thảo luận, bài tập: 26 giờ; kiểm tra: 4 giờ).....................................6
I. Vị trí, tính chất và vai trò của mô đun...............................................6
II. Mục tiêu mô đun..................................................................................6
Nội dung mô đun......................................................................................7
BÀI 1. NGUYÊN LÝ PHÒNG CHỐNG DỊCH...............................................7
A. Giới thiệu:.............................................................................................7
B. Mục tiêu:...............................................................................................7
C. Nội dung của bài:.................................................................................7
I. Kiến thức lý thuyết....................................................................................7
1.1. Các khâu của quá trình sinh dịch...................................................7
1.2. Các nguyên lý phòng chống dịch.................................................12
BÀI 2. CÁC BIỆN PHÁP PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH..........................13
A. Giới thiệu:...........................................................................................13
C. Nội dung của bài:...............................................................................13
I. Kiến thức lý thuyết..................................................................................13
2.1. Biện pháp phòng bệnh...................................................................13
2.1.1. Biện pháp đối với nguồn bệnh..................................................14
2.1.2. Biện pháp đối với nhân tố trung gian......................................14
+ Sử dụng các biện pháp tiêu diệt thích hợp với từng loại côn trùng và
chuột..........................................................................................................16
2.1.3. Biện pháp đối với động vật thụ cảm........................................16
2.1.3.1. Vệ sinh phòng bệnh......................................................................16
2.1.3.2. Tiêm phòng...................................................................................16
2.2. Biện pháp chống bệnh...................................................................18
2.2.1. Biện pháp đối với nguồn bệnh..................................................18
2.2.1.1. Đối với con ốm..............................................................................18
2.2.1.2. Đối với con nghi lây.......................................................................20
2.2.2. Biện pháp đối với nhân tố trung gian......................................20
2.2.3.1. Tiêm vacxin...................................................................................20
3
2.2.3.2. Hộ lý..............................................................................................21
2.2.3.3. Dùng thuốc...................................................................................21
+ Phải tăng cường sức để kháng của cơ thể như nuôi dưỡng tốt, dùng
thêm vitamin, tiêm nước sinh lý,...............................................................22
2.2.3.4. Kiểm dịch......................................................................................22
2.2.3.5. Kiểm soát vệ sinh thú y.................................................................22
2.2.3.6. Quản lý tình hình dịch...................................................................23
2.2.3.7. Xây dựng khu an toàn dịch...........................................................23
II. Thực hành............................................................................................24
Bài thực hành 1: VỆ SINH TIÊU ĐỘC CHUỒNG TRẠI CHĂN NUÔI LỢN..24
1.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH.......................................................................24
1.1.1 Địa điểm thực hành: Chuồng trại chăn nuôi các loại lợn...................24
1.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN.........................................................................24
1.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư............................................................24
1.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................24
1.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc...................................25
1.3. CÁC DẠNG SAI HỎNG VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH..................................25
1.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ............................................................................25
Bài thực hành 2: VỆ SINH TIÊU ĐỘC DỤNG CỤ CHĂN NUÔI LỢN..........26
2.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH.......................................................................26
2.1.1 Địa điểm thực hành: Chuồng trại chăn nuôi các loại lợn...................26
2.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN.........................................................................26
2.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư............................................................26
2.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................26
2.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc...................................27
2.3. CÁC DẠNG SAI HỎNG VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH..................................27
2.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ............................................................................27
Bài thực hành 3: VỆ SINH TIÊU ĐỘC NGUỒN NƯỚC DÙNG...................28
TRONG CHĂN NUÔI LỢN...........................................................................28
3.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH.......................................................................28
3.1.1 Địa điểm thực hành: Chuồng trại chăn nuôi lợn................................28
3.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN.........................................................................28
3.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư............................................................28
3.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết.......................28
3.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc...................................29
3.3. CÁC DẠNG SAI HỎNG VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH..................................30
3.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ............................................................................30
BÀI THỰC HÀNH 4: VỆ SINH TRONG NGOÀI KHU VỰC CHUỒNG NUÔI
TRÂU, BÒ..................................................................................................30
4.1. ĐIỀU KIỆN THỰC HÀNH..................................................................31
4.1.1. Địa điểm thực hành:...................................................................31
4
Chuồng trại chăn nuôi Trâu, Bò.................................................................31
4.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN.....................................................................31
4.2.1. Kiểm tra dụng cụ, vật tư...........................................................31
4.2.2. Trình tự công việc chính và yêu cầu cần thiết......................31
4.2.3. Hướng dẫn chi tiết thực hiện công việc..................................31
4.3. CÁC DẠNG SAI HỎNG VÀ CÁCH PHÒNG TRÁNH..........................32
4.4. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ.......................................................................32
HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG MÔ ĐUN...........................................................33
1. Phạm vi áp dụng mô đun..................................................................33
2. Hướng dẫn về phương pháp giảng dạy, học tập mô đun............33
TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................34
[4]. Nguyễn Như Thanh, Bùi Quang Anh & Trương Quang (2001), Dịch tễ
học thú y - NXB Nông nghiệp, Hà Nội........................................................34
5