1
CHÆÅNG V HOAÛCH ÂËNH
CHIÃÚN LÆÅÜC VAÌ THÆÛC THI
CHÁÚT LÆÅÜNG TOAÌN DIÃÛN
Låüi thãú caûnh tranh âoï laì khaí nàng cuía mäüt cäng ty âaût âæåüc sæû væåüt träüi trãn thë
træåìng so våïi âäúi thuí caûnh tranh. Vãö daìi haûn, låüi thãú caûnh tranh bãön væîng cho pheïp
cäng ty hoaût âäüng våïi mæïc hiãûu suáút hoaût âäüng trãn trung bçnh. Mäüt låüi thãú caûnh
tranh maûnh coï saïu âàûc tênh:
1. Noï âæåüc dáùn dàõt båíi mong muäún vaì nhu cáöu cuía khaïch haìng. Mäüt cäng ty
cung cáúp cho khaïch haìng giaï trë maì âäúi thuí khäng thãø laìm âæåüc.
2. Noï âoïng goïp mäüt caïch âaïng kãø vaìo sæû thaình cäng cuía kinh doanh.
3. Noï gàõn kãút nhæîng nguäön læûc âäüc âaïo cuía täø chæïc våïi caïc cå häüi cuía mäi
træåìng. Khäng coï hai cäng ty naìo coï cuìng nguäön læûc. Mäüt chiãún læåüc täút laì
chiãún læåüc coï thãø sæí duûng nguäön læûc mäüt caïch hiãûu quaí.
4. Noï laì láu bãön vaì âäúi thuí khoï coï thãø bàõt chæåïc.
5. Noï cung cáúp mäüt nãön taíng cho sæû hoaìn thiãûn khäng ngæìng.
6. Noï âënh hæåïng vaì thuïc âáøy toaìn bäü täø chæïc.
Vç mäùi âàûc tênh âãöu liãn quan âãún cháút læåüng, nãn cháút læåüng coï thãø coï mäüt yï
nghéa quan troüng âãø giaình låüi thãú caûnh tranh. Chuïng ta seî táûp trung vaìo viãûc laìm
thãú naìo âãø nhæîng thuäüc tênh cuía TQ tråí thaình låüi thãú caûnh tranh. Chæång naìy seî
− Thaío luáûn vãö vai troì cuía cháút læåüng trong sæû dáùn âaûo vãö chi phê vaì sæû
khaïc biãût, hai nguäön gäúc cuía låüi thãú caûnh tranh;
− Thaío luáûn vãö sæû liãn quan âãún cháút læåüng âãø thæûc hiãûn låüi thãú caûnh
tranh;
− Mä taí táöm quan troüng cuía cháút læåüng trong viãûc âaïp æïng mong muäún
cuía khaïch haìng trãn phæång diãûn thiãút kãú saín pháøm, dëch vuû, sæû linh
hoaût vaì biãún âäøi, caíi tiãún vaì âaïp æïng nhanh choïng; vaì
− Thaío luáûn vãö nhæîng kãút quaí thæûc nghiãûm chè ra taïc âäüng cuía cháút
læåüng âãún kãút quaí kinh doanh.
I Nguäön gäúc cuía låüi thãú caûnh tranh
Lyï thuyãút vãö chiãún læåüc caûnh tranh cho ràòng mäüt cäng ty coï thãø thiãút âàût hai låüi thãú
caûnh tranh càn baín: chi phê tháúp vaì sæû khaïc biãût.
2
1 Dáùn âaûo chi phê
Nhiãöu cäng ty giaình âæåüc låüi thãú caûnh tranh bàòng caïch thiãút láûp cho baín thán mçnh
tråí thaình ngæåìi dáùn âaûo chi phê tháúp trong ngaình. Nhæîng cäng ty âoï saín xuáút khäúi
læåüng låïn vaì thæûc hiãûn låüi thãú caûnh tranh thäng qua giaï tháúp. Nhæîng cäng ty naìy
thæåìng thám nháûp vaìo thë træåìng maì nhæîng cäng ty khaïc âaî thiãút láûp. Hoü táûp trung
vaìo låüi thãú theo quy mä vaì tçm kiãúm låüi thãú vãö chi phê cuía moüi nguäön læûc. Chi phê
tháúp coï thãø âaût âæåüc tæì nàng suáút cao vaì sæû táûn duûng triãût âãø khaí nàng saín xuáút.
Quan troüng hån, sæû caíi thiãûn vãö cháút læåüng dáùn dàõt caíi thiãûn nàng suáút, cuäúi cuìng
laìm giaím chi phê. Do âoï mäüt chiãún læåüc caíi tiãún liãn tuûc laì cáön thiãút âãø thæûc hiãûn
låüi thãú caûnh tranh chi phê tháúp .
Chi phê tháúp laì do nhæîng caíi tiãún vãö thiãút kãú vaì quy trçnh cäng nghãû laìm giaím chi
phê saín xuáút vaì do hiãûu quaí cuía viãûc táûp trung kyî læåîng vaìo taïc nghiãûp. Nhiãöu
cäng ty Nháût âaî khai thaïc caïch tiãúp cáûn naìy. Nhiãöu cäng ty Nháût thæûc hiãûn nhæîng
caíi tiãún saín pháøm vaì quy trçnh kyî thuáût âaî phaït triãøn åí Mé. Hoü hiãûu chènh laûi caïc
thiãút kãú saín pháøm vaì quy trçnh saín xuáút âãø saín xuáút saín pháøm våïi cháút læåüng cao
våïi chi phê tháúp, âãø räöi giaình âæåüc thë pháön cao hån.
Âãø thæûc hiãûn dáùn âaûo chi phê tæì viãûc saín xuáút khäúi læåüng låïn, cäng ty sæí duûng
nhiãöu caïch tiãúp cáûn khaïc nhau:
1 Såïm gàõn kãút bäü pháûn saín xuáút våïi bäü pháûn thiãút kãú trong caí caïc quyãút âënh
mua hay saín xuáút vaì baío âaím cho quy trçnh saín xuáút coï thãø thæûc hiãûn âæåüc
dung sai theo yãu cáöu.
2 Thiãút kãú saín pháøm âãø âaût âæåüc æu thãú cuía thiãút bë tæû âäüng bàòng caïch täúi
thiãøu hoaï säú chi tiãút, loaûi boí caïc khoïa chäút, laìm caïc chi tiãút âäúi xæïng nãúu coï
thãø, traïnh nhæîng chi tiãút cæïng nhàõc vaì sæí duûng dáy chuyãön làõp raïp mäüt phêa.
3 Giåïi haûn nhæîng máùu saín pháøm vaì taûo sæû chuyãn biãût hoaï theo khaïch haìng åí
trung tám phán phäúi hån laì taûi nhaì maïy.
4 Thiãút kãú hãû thäúng saín xuáút cho mäüt chuäùi taïc nghiãûp cäú âënh. Moüi näù læûc
âæåüc laìm âãø baío âaím khäng sai hoíng taûi thåìi âiãøm giao haìng. Giaím âãún
mæïc tháúp nháút täön kho vaì sæí duûng nhoïm nhán viãn âa kyî nàng vaì táûp trung.
Mäüt cäng ty laînh âaûo chi phê coï thãø âaût âæåüc hiãûu quaí cao hån mæïc trung bçnh nãúu
noï âaût âæåüc giaï taûi hay gáön mæïc trung bçnh ngaình. Tuy nhiãn, noï khäng thãø thæûc
hiãûn yãu cáöu naìy våïi mäüt saín pháøm keïm cháút læåüng. Saín pháøm phaíi âæåüc nháûn
thæïc trong sæû so saïnh våïi saín pháøm cuía âäúi thuí, hay cäng ty seî bë buäüc phaíi chiãút
kháúu giaï so våïi giaï cuía âäúi thuí caûnh tranh âãø giæî saín læåüng baïn. Nhæ thãú, noï coï thãø
máút âi nhæîng låüi êch cuía låüi thãú chi phê.
3
2 Sæû khaïc biãût
Âãø taûo ra sæû khaïc biãût, cäng ty phaíi tråí thaình âäüc âaïo trong ngaình cuía noï vãö
nhæîng gç maì khaïch haìng cho ràòng coï giaï trë. Noï coï thãø choün mäüt hay nhiãöu thuäüc
tênh maì khaïch haìng cho laì quan troüng vaì tæû âënh vë âãø âaïp æïng nhu cáöu mäüt caïch
âäüc âaïo. Vê duû mä hçnh kinh doanh træûc tiãúp cuía Dell laì mä hçnh âáöu tiãn trong
ngaình maïy tênh vaì noï liãn tuûc tråí thaình nguäön læûc chênh taûo ra thaình cäng cho
cäng ty.
Thäng thæåìng, mäüt haîng coï chiãún læåüc gáy khaïc biãût coï thãø coï mæïc giaï cao hån
(mäüt pháön thæåíng vãö giaï) vaì âaût âæåüc låüi nhuáûn cao hån. Juran âæa ra mäüt vê duû vãö
mäüt nhaì chãú taûo duûng cuû âiãûn âaî náng cao âäü tin cáûy so våïi âäúi thuí. Dæî liãûu cho
tháúy ràòng sæû khaïc biãût vãö âäü tin cáûy âaî laìm giaím âaïng kãø chi phê saín xuáút vaì giuïp
cäng ty coï khaí nàng baío vãû mäüt mæïc giaï cao.
3 Con ngæåìi
Táöm quan troüng cuía con ngæåìi trong viãûc taûo dæûng vaì duy trç mäüt täø chæïc TQ
âæåüc minh chæïng bàòng giai thoaûi vãö Toyota. Nhaì xæåíng åí Georgetown, Kentucky
cuía Toyota âaî tråí thaình ngæåìi ba láön âaût giaíi thæåíng cháút læåüng J.D Power Gold.
Khi âæåüc hoíi vãö bê quyãút âàòng sau cäng âoaûn sån hoaìn chènh væåüt träüi cuía Toyota,
mäüt nhaì quaín trë traí låìi: “Chuïng täi khäng coï gç khaïc, so våïi moüi ngæåìi vãö tinh xaío
cäng nghãû. Khäng coï bê quyãút naìo vãö cäù maïy cháút læåüng Toyota. Cäú maïy cháút
læåüng laì læûc læåüc lao âäüng  caïc thaình viãn cuía nhoïm trong dáy chuyãön sån, caïc
nhaì cung cáúp, caïc kyî sæ, moüi ngæåìi goïp pháön tham gia vaìo saín xuáút åí âáy våïi quan
âiãøm “chuïng ta âang laìm ra xe ä tä táöm cåî thãú giåïi”. Nguäön nhán læûc chênh laì mäüt
nguäön maì âäúi thuí khäng thãø bàõt chæåïc vaì chênh laì mäüt nguäön maì coï thãø taûo giaï trë
gia tàng. Låüi thãú caûnh tranh tæì con ngæåìi coï thãø dáùn âãún caí chi phê tháúp láùn sæû khaïc
biãût. Cung cáúp mäüt mäi træåìng thuïc âáøy sæû håüp taïc, saïng kiãún, caíi tiãún; giaïo duûc vaì
huáún luyãûn ngæåìi lao âäüng; tàng cæåìng caïc nhán täú taïc âäüng âãún haûnh phuïc, sæû
thoía maîn vaì âäüng cå laì nhæîng thæï maì âäúi thuí caûnh tranh ráút khoï bàõt chæåïc. Âáy laì
mäüt triãút lyï khaïc biãût âaïng kãø so våïi mäi træåìng laìm viãûc træåïc caïch maûng cäng
nghiãûp.
Cho âãún træåïc caïch maûng cäng nghiãûp nhæîng ngæåìi thåü thuí cäng laình nghãö coï vai
troì chênh âäúi våïi cháút læåüng saín pháøm cuía mçnh båíi vç cuäüc säúng gia âçnh hoü phuû
thuäüc vaìo doanh thu tæì caïc saín pháøm naìy. Tæì âoï Frederick W. Taylor âaî âæa ra
quan niãûm “thaûo nghãö”. Taylor kãút luáûn ràòng nhaì maïy phaíi âæåüc quaín lyï trãn cå såí
khoa hoüc. Do âoï, äng táûp trung vaìo thiãút kãú phæång phaïp laìm viãûc, láûp caïc âënh
mæïc cäng viãûc haìng ngaìy, tuyãøn choün vaì huáún luyãûn cäng nhán, caíi tiãún cäng viãûc.
4
Taylor taïch baûch hoaûch âënh ra khoíi âiãöu haình, äng âaî kãút luáûn ràòng caïc âäúc cäng
vaì cäng nhán ngaìy nay thiãúu sæû giaïo duûc cáön thiãút âãø láûp kãú hoaûch laìm viãûc. Vai
troì cuía âäúc cäng laì âaím baío cho læûc læåüng lao âäüng phuì håüp våïi âënh mæïc vãö nàng
suáút. Nhæîng ngæåìi tiãn phong khaïc trong lénh væûc quaín trë khoa hoüc nhæ Frank vaì
Lillian Gilbreth, Henry Gantt âaî âiãöu chènh hãû thäúng cuía Taylor thäng qua nghiãn
cæïu thao taïc, hoaìn thiãûn phæång phaïp, láûp kãú hoaûch tiãún âäü vaì hãû thäúng khuyãún
khêch tiãön læång.
Hãû thäúng cuía Taylor âaî caíi thiãûn âaïng kãø vãö nàng suáút, vaì coï vai troì chuí yãúu trong
tàng træåíng cäng nghiãûp vaìo âáöu thãú kyí 20. Tuy nhiãn, noï cuîng âaî laìm thay âäøi
nhiãöu cäng viãûc chãú taûo thaình mäüt chuäùi caïc nhiãûm vuû buäön teí vaì âån âiãûu. Thiãúu
âi mäüt viãún caính hãû thäúng vaì sæû táûp trung vaìo khaïch haìng, traïch nhiãûm vãö cháút
læåüng dëch chuyãøn tæì cäng nhán sang nhæîng ngæåìi giaïm saït vaì háûu quaí laì cháút
læåüng bë soïi moìn. Triãút lyï cuía Taylor cuîng aính hæåíng âãún sæû phaït triãøn cuía nhæîng
täø chæïc lao âäüng vaì sinh ra mäüt mäúi liãn hãû coï tênh âäúi âëch giæîa lao âäüng vaì nhaì
quaín trë. Coï leî tháút baûi quan troüng nháút cuía hãû thäúng Taylor laì tháút baûi trong viãûc
sæí duûng taìi saín quan troüng nháút trong täø chæïc  kiãún thæïc vaì sæû saïng taûo nàòm trong
læûc læåüng lao âäüng.
II Táöm quan troüng cuía cháút læåüng âäúi våïi låüi thãú caûnh tranh
Trong suäút nhæîng nàm 1980, nhiãöu nghiãn cæïu âaî âæåüc thæûc hiãûn âãø laìm roî vai troì
cuía cháút læåüng trong viãûc taûo ra låüi thãú caûnh tranh âæåüc mä taí. Âaïng chuï yï laì
nghiãn cæïu cuía PIMS, mäüt cäng ty con cuía viãûn hoaûch âënh cháút læåüng - thu tháûp
dæî liãûu cuía 1,200 cäng ty vaì nghiãn cæïu aính hæåíng cuía cháút læåüng saín pháøm âäúi
våïi hiãûu quaí cuía cäng ti. Nghiãn cæïu naìy âaî chè ra ràòng:
1 Cháút læåüng saín pháøm laì yãúu täú quan troüng nháút âãø âem laûi khaí nàng sinh låüi
cho doanh nghiãûp.
2 Caïc doanh nghiãûp cung cáúp saín pháøm vaì dëch vuû cháút læåüng haío haûng
thæåìng coï thë pháön låïn vaì laì nhæîng ngæåìi thám nháûp såïm vaìo thë træåìng.
3 Cháút læåüng liãn quan mäüt caïch têch cæûc vaì âaïng kãø âãún thu nháûp trãn väún
âáöu tæ (ROI) trong háöu hãút moüi loaûi saín pháøm vaì tçnh huäúng thë træåìng.
Nhæîng nghiãn cæïu cuía PIMS âaî chè ra ràòng våïi saín pháøm coï cháút læåüng
væåüt träüi coï thãø âem laûi låüi nhuáûn trãn doanh säú gáúp ba láön so våïi nhæîng saín
pháøm coï cháút læåüng tháúp.
4 Mäüt chiãún læåüc caíi tiãún cháút læåüng thæåìng dáùn âãún viãûc tàng thë pháön nhæng
våïi mæïc chi phê laìm giaím låüi nhuáûn trong ngàõn haûn.
5 Ngæåìi saín xuáút saín pháøm cháút læåüng cao thæåìng coï thãø âàût giaï baïn cao hån.
5
General Systems Company, mäüt cäng ty tæ váún vãö quaín lê cháút læåüng, âaî nháûn ra
ràòng nhæîng cäng ty coï hãû thäúng TQ coï thu nháûp trãn väún âáöu tæ væåüt quaï tiãu
chuáøn ngaình. Âiãöu âoï coï thãø giaíi thêch båíi ba yãúu täú:
1. TQ laìm giaím chi phê træûc tiãúp liãn quan âãún cháút læåüng keïm.
2. Viãûc caíi thiãûn vãö cháút læåüng seî laìm tàng nàng suáút.
3. Kãút håüp giæîa caíi thiãûn cháút læåüng vaì tàng nàng suáút seî laìm tàng thë pháön.
Hçnh 10-1Cháút læåüng vaì khaí nàng sinh låüi
Våïi nhæîng kãút quaí âoï, âæåüc täøng håüp trong hçnh 10.1, liãn quan âãún caí hai nguäön
gäúc cuía låüi thãú caûnh tranh- sæû khaïc biãût vaì chi phê tháúp. Giaï trë cuía mäüt saín pháøm
trãn thë træåìng bë aính hæåíng båíi cháút læåüng cuía thiãút kãú. Viãûc caíi thiãûn vãö hiãûu
nàng, caïc âàûc tênh vaì âäü tin cáûy seî taûo ra khaïc biãût cuía saín pháøm so våïi âäúi thuí
caûnh tranh, caíi thiãûn vãö danh tiãúng cháút læåüng cuía cäng ti, vaì caíi thiãûn giaï trë caím
nháûn vãö saín pháøm. Âiãöu âoï cho pheïp cäng ty baïn giaï cao hån vaì tàng thë pháön.
Cuäúi cuìng noï cung cáúp thu nháûp tàng thãm buì laûi cho nhæîng chi phê tàng thãm do
thiãút kãú.
Caíi thiãûn sæû phuì håüp trong saín xuáút dáùn âãún laìm giaím chi phê chãú taûo vaì phuûc vuû
thäng qua viãûc tiãút kiãûm chi phê hiãûu chènh, sai hoíng phãú pháøm vaì baío haình. Âiãøm
naìy âæåüc Philip Crosby viãút trong cuäún saïch “Cháút læåüng miãùn phê” -Quality Is
Free. Crosby nháûn âënh: cháút læåüng khäng chè laì thæï cho khäng, noï coìn thæûc sæû laì
caïi taûo ra låüi nhuáûn. Baûn khäng phaíi boí âäöng tiãön cho nhæîng thæï bë sai, thay vaìo
âoï noï laûi taûo ra mäüt næía âäöng låüi nhuáûn. Vaìo thåìi kyì maì “ngæåìi ta biãút caïi gç seî
Caíi tiãún cháút
læåüng thiãút kãú
Náng cao giaï trë
âæåüc lénh häüi
Tàng thë pháön
Tàng gi
a
ï
Tàng doanh thu
Tàng låüi nhuáûn
Giaím chi phê
Cháút læåüng âæåüc
caíi tiãún