Total Quality Management Nhóm 2
HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT
LƯỢNG TOÀN DIỆN - TQM
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
Total Quality Management Nhóm 2
HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG TOÀN DIỆN - TQM
I – Giới thiệu bộ tiêu chuẩn TQM: (Total Quality Management)
Triết lý TQM
Hệ thống quản lý chất lượng theo mô hình TQM là một hệ thống quản lý
được xây dựng trên cơ sở các triết lý sau :
• Không thể đảm bảo chất lượng, làm chủ chất lượng nếu chỉ tiến hành
quản lý đầu ra của quá trình mà phải là một hệ thống quản lý bao trùm,
tác động lên toàn bộ quá trình.
• Trách nhiệm về chất lượng phải thuộc về lãnh đạo cao nhất của tổ
chức. Để có được chính sách chất lượng phù hợp, hiệu quả, cần có sự
thay đổi sâu sắc về quan niệm của ban lãnh đạo về cách tiếp cận mới
đối với chất lượng. Cần có sự cam kết nhất trí của lãnh đạo về những
hoạt động chất lượng. Điều này rất quan trọng trong công tác quản lý
chất lượng của bất kỳ tổ chức nào. Muốn cải tiến chất lượng trước hết
phải cải tiến công tác quản trị hành chính và các hoạt động hỗ trợ khác.
• Chất lượng sản phẩm phụ thuộc vào chất lượng con người, yếu tố
quan trọng nhất trong các yếu tố hình thành nên chất lượng sản phẩm.
Đào tạo, huấn luyện phải là nhiệm vụ có tầm chiến lược hàng đầu trong
các chương trình nâng cao chất lượng.
• Chất lượng phải là mối quan tâm của mọi thành viên trong tổ chức. Do
vậy hệ thống quản lý chất lượng phải được xây dựng trên cơ sở sự
thông hiểu lẫn nhau, gắn bó cam kết vì mục tiêu chung là chất lượng
công việc. Điều này sẽ tạo điều kiện tốt cho việc xây dựng các phong
trào nhóm chất lượng trong tổ chức, qua đó lôi kéo mọi người vào các
hoạt động sáng tạo và cải tiến chất lượng.
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
Total Quality Management Nhóm 2
• Hướng tới sự phòng ngừa, tránh lập lại sai lầm trong quá trình sản
xuất, tác nghiệp thông qua việc khai thác tốt các công cụ thống kê để
tìm ra nguyên nhân chủ yếu để có các biện pháp khắc phục, điều chỉnh
kịp thời và chính xác.
• Để tránh những tổn thất kinh tế, phải triệt để thực hiện nguyên tắc làm
đúng ngay từ đầu.
TQM gắn liền với mọi hoạt động sản xuất kinh doanh để kiểm soát, ngăn
ngừa các nguyên nhân gây sai lỗi trong toàn bộ quá trình với các bước tổng
quát như sau :
1. Lựa chọn quá trình ưu tiên để phân tích
2. Phân tích quá trình
3. Kiểm tra quá trình :
4. Các chỉ tiêu/bảng điều khiển
5. Quan hệ khách hàng/người cung ứng
6. Hợp đồng dịch vụ khách hàng/người cung ứng.
7. Phương pháp cải tiến chất lượng của quá trình
Thực chất TQM là sự kết hợp đồng bộ giữa quản trị chất lượng và quản
trị năng suất để thực hiện mục tiêu là đạt đến sự hoàn thiện của các sản
phẩm của công ty và của chính bản thân công ty.
Vậy TQM Là Gì?
Cơ sở của phương pháp TQM là ngăn ngừa sự xuất hiện của các
khuyết tật, trục trặc về chất lượng ngay từ đầu. Sử dụng các kỹ thuật thống
kê, các kỹ năng của quản lý để kiểm tra, giám sát các yếu tố ảnh hưởng tới
sự xuất hiện các khuyết tật ngay trong hệ thống sản xuất từ khâu nghiên cứu,
thiết kế, cung ứng và các dịch vụ khác liên quan đến quá trình hình thành nên
chất lượng.
Áp dụng TQM không những nâng cao được chất lượng sản phẩm mà còn cải
thiện hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống nhờ vào nguyên tắc luôn làm
đúng việc đúng ngay lần đầu.
Theo ISO 9000, Quản lý chất lượng đồng bộ là cách quản lý một tổ chức tập
trung vào chất lượng, dựa vào sự tham gia của tất cả các thành viên của nó,
nhằm đạt được sự thành công lâu dài nhờ việc thỏa mãn khách hàng và đem
lại lợi ích cho các thành viên của tổ chức đó và cho xã hội.
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
Total Quality Management Nhóm 2
TQM đã được nhiều công ty áp dụng và đã trở thành ngôn ngữ chung
trong lĩnh vực quản lý chất lượng. TQM đã được coi như là một trong những
công cụ quan trọng giúp các nhà sản xuất vượt qua được các hàng rào kỹ
thuật trong Thương mại thế giới (Technical Barrieres to International Trade-
TBT). Áp dụng TQM là một trong những điều kiện cần thiết trong quá trình hội
nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
Ở Việt Nam trong những năm gần đây, hưởng ứng cuộc vận động lớn
về Thập niên chất lượng 1996-2005, tiến tới sản xuất ra sản phẩm có chất
lượng cao mang nhản hiệu sản xuất tại Việt Nam, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo
lường Chất lượng đã có khuyến cáo rằng:” Để hòa nhập với hệ thống quản lý
chất lượng và hệ thống Tiêu chuẩn hóa khu vực ASEAN, ở Việt Nam cần thiết
phải đưa mô hình quản lý TQM vào áp dụng trong các doanh nghiệp, nhằm
nâng cao chất lượng và vượt qua hàng rào TBT.” Tổng cục cũng đã thành lập
Ban chuyên ngành quản lý chất lượng đồng bộ (Ban TQM-VN) theo quyết
định số 115/TĐC-QĐ ngày 20-4-1996, nhằm tạo động lực thúc đẩy việc triển
khai áp dụng TQM ở Việt Nam.
Sau hội nghị chất lượng toàn quốc lần thứ nhất tháng 8/95 và lần thứ 2
năm 1997, phong trào TQM đã bắt đầu được khởi động. Nhà nước đã công
bố Giải thưởng chất lượng hàng năm để khuyến khích các hoạt động quản lý
và nâng cao chất lượng. Cơ sở để đánh giá giải thưởng này chủ yếu dựa vào
các yêu cầu của một hệ thống chất lượng theo mô hình TQM.
TQM là một phương pháp quản lý chất lượng mới, liên quan đến nhiều
cấp, nhiều bộ phận có chức năng khác nhau, nhưng lại đòi hỏi một sự hợp
tác đồng bộ.
II – Lịch sử phát triển
Trước cách mạng công nghiệp (cuối thế kỷ 18 đến
đầu thế kỷ thứ 20) quá trình tạo ra sản phẩm chỉ dựa
vào lao động thủ công vừa là người sản xuất, vừa là
người kiểm tra chất lượng sản phẩm của mình thông
qua khả năng và tài nghệ của chính mình, mà không
chú ý đến nhu cầu chất lượng của khách hàng.
Trong hai giai đoạn của cách mạng công nghiệp đã
có sự chú trọng tập trung vào sản xuất sao cho có
hiệu quả, chia nhỏ công việc và chuyên môn hoá chúng dựa trên máy móc
sản xuất hiện đại. Để đảm sản phẩm được sản xuất một cách chính xác
người ta đưa vào bộ phận “ kiểm soát chất lượng”. Một số người tiên phong
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên
Total Quality Management Nhóm 2
trong kiểm soát chất lượng đã đưa ra một số lý thuyết mới, phương pháp mới
nhằm duy trì và kiểm soát chất lượng – đây chính là nền tảng cho những hoạt
động “đảm bảo chất lượng” tiên tiến.
Sau chiến tranh thế giới II, Nhật Bản đã tiên đoán được rằng “cải tiến
chất lượng” sẽ mở ra một thị trường mới và đó là sự cần thiết đối với sự sống
còn của quốc gia họ. Đất nước bị tàn phá sau chiến tranh, với một nguồn lực
ít ỏi. Tuy nhiên, hơn 20 năm theo đuổi mục tiêu chất lượng, với những thành
tựu đạt được chưa từng có, thì các nước Phương Tây vẫn đình trệ.
Các nước Phương Tây và Bắc Mỹ mà đại diện là Mỹ - độc quyền trong
lĩnh vực sản xuất chế tạo, và nền kinh tế gần như thiếu mọi thứ sản phẩm tiêu
dùng. Cuộc cách mạng chất lượng của Mỹ thực sự bắt đầu vào những năm
1980, sau khi được đánh thức bởi nhan đề của một bài báo “Nếu Nhật có
thể….tại sao chúng ta không thể”. Điều này cho thấy sự thay đổi nhanh chóng
trong cách suy nghĩ về chất lượng của Mỹ. Hầu hết các công ty lớn của Mỹ
thực hiện chiến dịch cải tiến chất lượng. Và từ những năm 1990 trở đi, chính
sách chất lượng được coi là chính sách kinh doanh chính. Các lĩnh vực khác
như chăm sóc sức khỏe, giáo dục, hoạt động của chính phủ cũng bắt đầu
quan tâm đến chất lượng.
XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN
Xu hướng thứ nhất:
Xuất phát từ quan điểm coi vấn đề chất lượng sản phẩm là những vấn
đề kỹ thuật, phụ thuộc vào các tiêu chuẩn, các yêu cầu kỹ thuật, do những
yếu tố về nguyên vật liệu, máy móc thiết bị, công nghệ...quyết định, cho nên
để quản lý chất lượng người ta dựa vào các phương pháp kiểm tra bằng
thống kê (SQC- Statisticall Quality Control) và áp dụng các thiết bị kiểm tra tự
động trong và sau sản xuất. Để làm cơ sở cho việc đối chiếu, so sánh, người
ta xây dựng các tiêu chuẩn chất lượng cho các sản phẩm, thống nhất phương
pháp thử. Sau đó, tiến hành kiểm tra mức độ phù hợp của sản phẩm so với
các tiêu chuẩn hoặc các yêu cầu kỹ thuật đề ra. Trên cơ sở các kết quả kiểm
tra đó, sẽ chấp nhận hay loại bỏ những sản phẩm đạt và không đạt yêu cầu.
Theo xu hướng này, hình thành các phương pháp quản lý chất lượng
như QC (Quality Control), Kiểm tra chất lượng sản phẩm (KCS) và Kiểm tra
chất lượng toàn diện (TQC : Total Quality Control). Trong hệ thống sản xuất
có những người được đào tạo riêng để thực hiện việc kiểm tra chất lượng sản
phẩm - Nhân viên KCS được chuyên môn hóa và làm việc độc lập.
Muốn nâng cao chất lượng, ngưới ta nghiên cứu xây dựng các tiêu
chuẩn với những yêu cầu cao hơn, hay sẽ tổ chức kiểm tra nghiêm ngặt hơn.
Như vậy, trong hệ thống này, việc làm ra chất lượng và việc kiểm soát chất
lượng được thực hiện bởi hai bộ phận khác nhau, công việc quản lý chất
lượng chỉ dành riêng cho các chuyên viên chất lượng, các nhà quản lý. Chất
Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh Thái Nguyên