NHNG MÓN N DÀNH CHO TR
B THIU MÁU
Bnh thiu máu hay gp tr em, trong ó có nguyên nhân do ch 
n ung, thiu cht dinh dng cn thit cho s to máu. Tr b thiu st lâu
ngày có nguy cơ dn n thiu máu. Mt s món n di ây s giúp ci
thin tình trng thiu máu tr:
* Cháo long nhãn - ht sen:
Nguyên liu: Long nhãn (50 gr), ht sen
(50 gr), go (100 gr).
Cách ch bin: Ba th trên cho chung
vào ni  nu cháo, nêm nm gia v va n.
Công dng: Kin t b khí, dng huyt.
* Tht bò xào vi lá ti và mc nh:
Nguyên liu: Mc nh (nm mèo) 25 gr, lá ti (200 gr), tht bò (300
gr), gng (2 lát), cà rt xt thành s i (mt ít), ru (mt ít), nc tơng,
!ng cát, bt nng (m"i th n#a mu"ng cà phê) và du mè, tiêu bt (m"i
th mt ít).
Cách ch bin: Nm mèo em ngâm, r#a sch và xt thành s i, cho
vào nc sôi luc sơ qua; lá ti b phn cng, r#a sch xt thành tng on,
ri dùng du và mui xào sơ; tht bò xt thành tng s i ln, p gia v
khong 15 phút; bt cho lên bp, cho du vào, khi du nóng thì ln lt cho
gng lát, nm mèo, cà rt, tht bò, lá ti và gia v vào, xào sơ qua, sau cùng
cho bt nng vào cho s$n st thì  c.
Công dng: B máu, dinh dng di dào.
* Gan heo xào trng gà và bó xôi:
Nguyên liu: Gan heo (t 50 - 100 gr), bó xôi (t 30 - 50 gr), trng gà
(1 - 2 trng), gc hành (1 cái), gia v lng va %.
Cách ch bin: Cho gan heo vào nc sôi luc chín, vt ra xt thành
dng ht lu, sau ó cho tr li vào cho  xào li, cho trng, bó xôi, gc
hành, nêm nm gia v va n.
Công dng: Dng huyt.
* Gan heo nu vi u nành:
Nguyên liu: Gan heo (50 gr), &u nành (50 gr), mui va %.
Cách ch bin: Cho &u nành vào nc lnh ngâm cho m$m, ri vt
ra cho vào nc nu, nu n sôi thì cho gan heo vào, nêm nm va n.
Công dng: Ngoài vic b dng, món này còn cha nhi$u cht st.
* Gan heo nu nm mèo en:
Nguyên liu: Nm mèo en (10 gr), gan heo (50 gr), mui, du va
%.
Cách ch bin: B nm mèo ra, r#a sch, xt thành ming nh ri cho
vào nc nu, sau ó cho gan heo vào nu cho n chín, thêm hành, nêm
nm va n.
Công dng: Món này giúp dng máu.
TR VÀ CHT ST
Cht st là mt thành phn quan tr'ng trong ch  dinh dng c%a
tr và là thành phn cn thit  to thành hemoglobin, giúp quá trình v&n
chuyn khí oxy c%a các t bào hng cu.
Các t bào hng cu lu thông khp cơ th  cung cp khí oxy cho
các t bào. Nu không có % cht st, cơ th không th to thành % các t
bào hng cu và các mô và các cơ quan c%a cơ th s không nh&n % khí oxy
cn cho hot ng c%a chúng.
Vì v&y vic cung cp % cht st trong ch  n hàng ngày là c bit
quan tr'ng i vi tr và thiu niên.
Tr cn bao nhiêu cht st?
Tr có nhu cu v$ st khác nhau tu thuc vào tng la tui và tng
giai on.
- Tr sơ sinh bú s(a m) có khuynh hng nh&n % cht st t m) cho
n 4-6 tháng tui, khi các loi s(a bt vi công thc c%ng c st th!ng
 c a vào trong ch  nuôi dng tr.
- Tr 6-12 tháng tui cn 11 milligram st m"i ngày. Giai on này,
bên cnh s(a m), tr cn thêm vào ch  n hàng ngày bt ng* cc vi
công thc c%ng c st hoc b sung st.
- Tr t 1-1 tui cn 7-10 milligram st m"i ngày.
- Bé trai trong  tui thanh thiu niên cn 11 milligram st m"i ngày
còn bé gái cn 15 milligram st m"i ngày. +ây là giai on phát trin nhanh
và các bé gái cn b sung cht st thay cho phn st mà bé b mt hàng tháng
khi ti chu k kinh nguyt.
- Các v&n ng viên tr th!ng b&n bu vi vic t&p luyn c!ng 
cao và có khuynh hng mt nhi$u st và có th cn b sung st trong ch
 n.
Cht st trong ch n hàng ngày cho gia ình bn
St có th c tìm thy nhi$u ngun thc n khác nhau, nhng st
t tht d,  c cơ th hp thu hơn so vi t các ngun thc v&t. Di ây là
các thc n giàu cht st mà bn có th la ch'n trong b(a n hàng ngày cho
gia ình mình:
- Tht 
- Tht gia cm sm màu
- Cá ng
- Cá hi
- Trng
- +&u h*
- Go b sung vitamin
- +&u sy
- Trái cây khô
- Ci r&m lá xanh
- Bt ng* cc giúp c%ng c st
Giá tr dinh dưng ca cht béo
Dinh dng  b não cn ít nht là 5 dng cht. Glucose  c xem
là "nhiên liu cho não hot ng". Các loi ng* cc nguyên ht, &u, khoai,
rau c% s tt hơn !ng tinh vì hp thu vào máu t t giúp lng !ng máu
n nh. Cht béo thit yu (Omega 3 và 6)  c xem là "kin trúc s xây
dng trí thông minh". Các cht béo thit yu này có trong các loi cá nh cá
basa, cá thu, cá ng, cá hi, cá trích và các loi ht nhi$u du nh bí ,
hng dơng, mè...
Phospholipid - "ng!i bn tt nht c%a trí nh" là cht béo "thông
minh" c%a não, giúp to myelin bao b'c dây thn kinh nên thúc -y s
truy$n các tín hiu mt cách trơn tru trong não. Cht này có nhi$u trong lòng
 trng và tht ni tng.
Nhóm cht béo có phi là xu nht không?
Xu nu dùng nhi$u hơn nhu cu. Tt nu dùng va phi.
Mt s ít có th cn phi dùng nhi$u cht béo hơn, là tr em di hai
tui, và nh(ng ng!i thiu dinh dng cn lên cân. Còn a s nên gim
thiu lu ng cht béo trong các b(a n
Cht béo c*ng có th chia mt cách ơn gin là cht béo thc v&t và
cht béo ng v&t.
Cht béo thc v&t c*ng có loi tt và xu. Ví d c%a loi cht béo thc
v&t tt là du ô liu, du canola, du bp. Ví d c%a cht béo thc v&t không
tt là du da.
Cht béo ng v&t, có th chia ra hai nhóm: t cá và tht.
Cht m t cá có nhi$u omega fatty acid, tt cho tim mch vì có nhi$u
cholesterol tt.
Cht m t tht, nh m gà, m heo th!ng góp phn làm tng
cholesterol xu, không tt cho sc kho.
Các loi du n tt:
Du ô liu, du ca nô la, du bp là các loi du n tơng i tt. Nói
chung, các loi du cha các loi a xít béo không bão hoà (non-saturated
fatty acid) tt hơn cho tim mch.
Các loi du ơn (mono)  c cho là tt hơn so vi các loi du a
(poly). Ta có th kim tra xem loi du nào tt hơn cho tim mch b.ng các
'c nhãn hiu  xem thành phn hoá h'c c%a du n.
Cht m t cá có nhi$u omega fatty acid, tt cho tim mch vì có nhi$u
cholesterol tt.
Nên tránh các loi du bão hoà (saturated fatty acid).
Tuyên truyn ngày nưc th gii 22/3