K
ế toán quản trị
Khái ni
ệm về kế toán quản trị
Có rất nhiều các loại hình tổ chức khác nhau có ảnh hưởng đến
đời sống hàng ngày của chúng ta: Các nhà s
ản xuất, công ty dịch
vụ, các nhà bán lẻ, các tổ chức phi lợi nhuận và các tổ chức, cơ
quan của chính phủ. Tất cả các tổ chức này đều có 2 đặc điểm
chung:
Thứ nhất, mọi tổ chức đều có các mục tiêu hoạt động.
Chẳng hạn, mục tiêu của một hãng hàng không có thể là lợi
nhuận và thỏa mãn tối đa nhu cầu của khách hàng. Mục ti
êu
của cơ quan công an là đảm bảo an ninh cho cộng đồng với
chi phí hoạt động tối thiểu.
Thứ hai, các nhà quản lý của mọi tổ chức đều cần thông tin
để điều hành và kiểm soát hoạt động của tổ chức. Nói
chung, tổ chức có qui mô càng lớn thì nhu cầu thông tin cho
quản lý càng nhiều.
Kế toán quản trị là một bộ phận trong hệ thống thông tin của một
tổ chức. Các nhà quản lý dựa vào thông tin kế toán quản trị để
hoạch định và kiểm soát hoạt động của tổ chức (Hilton, 1991).
Theo luật kế toán Việt Nam, kế toán quản trị được định nghĩa là
“việc thu thập, xử lý, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài
chính theo yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính trong
nội bộ đơn vị kế toán (Luật kế toán, khoản 3, điều 4).
Nói tóm lại, kế toán quản trị là một lĩnh vực kế toán được thiết kế
để thoả mãn nhu cầu thông tin của các nhà quản lý và các cá
nhân khác làm việc trong một tổ chức (Edmonds et al, 2003)
Các mục tiêu của tổ chức và công việc của nhà quản lý
Mục tiêu của tổ chức
Một tổ chức có thể được xác định như là một nhóm người liên k
ết
với nhau để thực hiện một mục tiêu chung nào đó. Một ngân
hàng thực hiện các dịch vụ tài chính là một tổ chức, một trường
đại học thực hiện nhiệm vụ giáo dục đào tào cũng là một tổ
chức,v.v...Một tổ chức phải được hiểu là những con người trong
tổ chức chứ không phải là của cải vật chất (tài sản) của tổ chức.
Một tổ chức có những mục tiêu gì? Câu trả lời thật không đơn
giản. Thế mà, đó lại là cơ sở để ra quyết định về chiến lược và
sách lược của tổ chức.
Mục tiêu hoạt động của các tổ rất đa dạng và khác nhau. Trong
mỗi một giai đoạn phát triển khác nhau, một tổ chức có thể xác
định một hoặc một số mục tiêu nhất định. Dưới đây là m
ột số mục
tiêu thường gặp của các tổ chức:
Tối đa hóa lợi nhuận hoặc đạt được mức lợi nhuận mong
muốn
Cực tiểu chi phí
Tối đa hóa thị phần hoặc đạt được một mức thị phần nào đó
Nâng cao chất lượng sản phẩm, dẫn đầu chất lượng sản
phẩm
Duy trì được sự tồn tại của doanh nghiệp
Tăng trưởng
Cực đại giá trị tài sản
Đạt được sự ổn định trong nội bộ
Trách nhiệm đối với môi trường
Cung cấp các dịch vụ công cộng với chi phí tối thiểu
Qúa trình quản lý và công việc của các nhà quản lý
Những người chủ sở hữu và các nhà quản lý của tổ chức chịu
trách nhiệm trong việc xác định mục tiêu hoạt động của tổ chức.
Ví dụ: Mục tiêu của Công ty máy tính IBM do ban giám đốc (đư
các cổ đông của công ty bầu ra) của công ty thiết lập.
Cho dù mục tiêu hoạt động của một tổ chức là gì đi nữa, công
việc của các nhà quản lý là phải đảm bảo các mục tiêu đư
ợc thực
hiện. Trong quá trình theo đuổi mục tiêu của tổ chức, các nhà
quản lý thực hiện 4 hoạt động (chức năng) cơ bản:
♦ Lập kế hoạch