Khế - gia vị để nấu canh chua
Khế là một loài cây thuộc họ Oxalidaceae, có nguồn gốc từ Sri Lanka và
được biết đến rộng rãi tại Đông Nam Á.
Cây khế cũng được trồng tại Ghana, Brasil và Guyana. Tại Hoa Kỳ nó được
trồng với quy mô thương mại tại miền nam Florida và Hawaii.
Miêu tả
Khế - gia vị để nấu
canh chua-1(ảnh sưu tầm)
Cây khế có lá kép dài đến 50 cm. Hoa khế màu hồng, xuất hiện hoặc tại nách
lá, hoặc tại đầu cành. Cây khế có nhiều cành, cao đến khoảng 5 m. Khác với
nhiều cây nhiệt đới khác, cây khế không cần nhiều nắng. Màu vàng hoặc
xanh, có 5 múi (cho nên lát cắt ngang của quả có hình ngôi sao). Quả khế
giòn, có vị chua ngọt, hao hao giống vị của quả lê dứa. Các hạt nhỏ, màu
nâu. Có hai giống là khế chua và khế ngọt. Khế chua thường có múi nhỏ,
còn khế ngọt thường có múi to và mọng hơn. Quả khi còn non có màu xanh,
khi chín ngả sang màu vàng.
Công dụng
Ở Ấn Độ, quả khế được ăn để cầm máu và giảm trĩ, nước ép dùng làm thuốc
hạ sốt. Ở Brasil, người ta dùng khế làm thuốc lợi tiểu trong trường hợp tiểu
ít. Nước sắc cành lá mang quả trị lở ngứa do sơn ăn (nếu để nhựa mủ của
cây sơn - Rhus verniciflua dính da sẽ gây lở loét da). Hột khế giã nát sắc
uống có tính lợi sữa, điều kinh, giải độc. Bột hột khế khô có tính an thần
nhẹ.
Khế - gia vị để nấu
canh chua-2(ảnh sưu tầm)
Giá trị dinh dưỡng của khế không cao (100 g khế chỉ cho 35,7 calo). Vị chua
của khế là do các axít hữu cơ, có từ 800 - 1250 mg/100 g khế, trong đó từ
300 - 500 mg axít oxalic, 300 - 430 mg axít tartric, 140 - 220 mg axít
succinic, 100 - 130 mg axít citric... Khế ít chua chứa 4 - 70 mg axít oxalic.
Khế thường được dùng chữa cảm sốt, khát nước, ngộ độc rượu, đi tiểu ít,
nhiệt độc, vết thương chảy máu..ngoài ra còn là thứ rau gia vị có vị chua rất
ngon dùng cho các món canh chua.Khế chua là thứ rau ghém ăn kèm các
món gỏi cuốn làm tăng hương vị cho món ăn.