TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY ĐÔ
KHOA DƯỢC- ĐIỀU DƯỠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
CHUYÊN NGÀNH DƯỢC HỌC
MÃ SỐ : 52720401
KHẢO SÁT TÌNH HÌNH
ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN
GÂY BỆNH MỤN TRỨNG CÁ
PROPIONIBACTERIUM ACNES
TẠI THÀNH PHỐ CẦN THƠ
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN SINH VIÊN THỰC HIỆN
ThS. DƯƠNG THỊ BÍCH PHẠM THỊ TƯỜNG VY
MSSV:12D720401188
LỚP: ĐH DƯỢC 7B
Cần Thơ, năm 2017
i
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và làm khóa luận tốt nghiệp đại học, tôi xin cảm ơn sự
giúp đỡ của các thầy, cô Khoa Dược–Điều dưỡng trường Đại học Tây Đô đã trang bị
cho tôi kiến thức nền quý giá để chuẩn bị sẵn sàng cho việc làm khóa luận, đặc biệt tôi
bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô Dương Thị Bích đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình giúp
tôi tháo gỡ những khó khăn và cung cấp các kiến thức khoa học cần thiết trong quá
trình thực hiện khóa luận, nhờ sự tham gia góp ý của thầy cô, bạn bè và cùng sự nỗ lực
của bản thân tôi đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp đại học.
Xin chân thành cảm ơn cán bộ và nhân viên phòng xét nghiệm bệnh viện Da
liễu Cần Thơ, PGS. TS Huỳnh Văn Bá đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi thu thập
mẫu và dữ liệu tại bệnh viện và phòng khám.
Cuối cùng, xin được tri ân gia đình và bạn bè, đã luôn đồng hành bên tôi những
lúc khó khăn, bận rộn, luôn tạo cho tôi nguồn động lực để hoàn thành tốt khóa luận tốt
nghiệp của mình.
Trong khuôn khổ khóa luận, do điều kiện thời gian và kiến thức có hạn nên
không thể tránh khỏi những thiếu sót. Tôi rất mong nhận được những lời chỉ bảo và
góp ý của các thầy, cô.
Cần Thơ, ngày 19 tháng 5 năm 2017
Phạm Thị Tường Vy
ii
CAM KẾT KẾT QUẢ
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi. Các số liệu, kết
quả trình bày trong khóa luận là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ khóa
luận nào trước đây.
Cần Thơ, ngày 19 tháng 5 năm 2017
SINH VIÊN THỰC HIỆN
PHẠM THỊ TƯỜNG VY
iii
TÓM TẮT
Vi khuẩn Probionibacterium acnes được xem là một trong những nguyên nhân
chủ yếu gây ra bệnh mụn trứng cá và số lượng các dòng vi khuẩn kháng thuốc ngày
càng gia tăng do kháng sinh được chỉ định trong điều trị bệnh mụn trứng cá ngày càng
nhiều. Qua đề tài “Khảo sát tình hình đề kháng kháng sinh của vi khuẩn gây bệnh mụn
trứng cá Propionibacterium acnes tại thành phố Cần Thơ” trên 100 mẫu bệnh phẩm
lấy từ bệnh nhân mụn trứng cá tại bệnh viện Da liễu Cần Thơ và phòng khám Tiến sĩ–
Bác sĩ Huỳnh Văn Bá đã phân lập được 45 dòng vi khuẩn Propionibacterium acnes.
Trong số 45 dòng vi khuẩn Propionibacterium acnes khảo sát có 45 (100%) trường
hợp đề kháng clindamycin, 32 (71,1%) trường hợp đề kháng levofloxacin; 40 (88,9%)
trường hợp đề kháng erythromycin; 26 (57,8%) trường hợp đề kháng cefuroxim; 43
(95,6%) trường hợp đề kháng trimethoprim/sulfamethoxazol; 44 (97,8%) trường hợp
đề kháng tetracyclin. Tỉ lệ đề kháng của vi khuẩn Propionibacterium acnes với 6 loại
kháng sinh khảo sát đều rất cao. Nghiên cứu về tình hình đề kháng kháng sinh của vi
khuẩn gây bệnh mụn trứng cá Propionibacterium acnes giúp cho dược sĩ tìm ra những
phương thuốc mới phù hợp hơn trong điều trị bệnh mụn trứng cá.
Từ khóa: bệnh mụn trứng cá, đề kháng kháng sinh, Propionibacterium acnes.
iv
MỤC LỤC
Trang
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... i
CAM KẾT KẾT QUẢ ................................................................................................. ii
TÓM TẮT ...................................................................................................................iii
MỤC LỤC .................................................................................................................. iv
DANH SÁCH BẢNG ................................................................................................. vi
DANH SÁCH HÌNH ................................................................................................. vii
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ...................................................................................viii
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU ............................................................................................... 1
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ..................................................................... 3
2.1. ĐẶC ĐIỂM BỆNH MỤN TRỨNG CÁ ............................................................... 3
2.1.1. Tổng quan về bệnh mụn trứng cá ...................................................................... 3
2.1.2. Nguyên nhân gây bệnh mụn trứng cá ................................................................ 3
2.1.3. Phân loại bệnh mụn trứng cá ............................................................................. 5
2.1.4. Tác hại của bệnh mụn trứng cá .......................................................................... 5
2.1.5. Điều trị và ngăn ngừa bệnh mụn trứng cá ......................................................... 5
2.2. VI KHUẨN PROPIONIBACTERIUM ACNES ................................................... 8
2.2.1. Đặc điểm vi khuẩn Propionibacterium acnes .................................................. 8
2.2.2. Phân loại vi khuẩn Propionibacterium acnes ................................................... 9
2.2.3. Những nghiên cứu về điều trị vi khuẩn gây mụn Propionibacterium acnes .. 10
2.3. TỔNG QUAN VỀ CÁC LOẠI KHÁNG SINH ................................................ 10
2.3.1. Giới thiệu kháng sinh ...................................................................................... 10
2.3.2. Một số loại kháng sinh sử dụng trong điều trị bệnh mụn trứng cá .................. 10
2.4. TÌNH HÌNH SỬ DỤNG KHÁNG SINH VÀ ĐỀ KHÁNG KHÁNG SINH
HIỆN NAY ................................................................................................................ 16
2.4.1. Tình hình sử dụng và đề kháng kháng sinh trên thế giới ................................ 16
2.4.2. Tình hình sử dụng và đề kháng kháng sinh tại Việt Nam ............................... 18
2.5. SƠ LƯỢC VỀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU ....................................................... 19
CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................... 20
3.1. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU ................................................... 20
3.2. PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU ....................................................................... 20
3.2.1. Nguyên vật liệu ................................................................................................ 20
3.2.2. Dụng cụ và thiết bị thí nghiệm ........................................................................ 20
3.2.3. Hóa chất và môi trường ................................................................................... 20
3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...................................................................... 21
3.3.1. Thiết kế nghiên cứu ......................................................................................... 21