LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình hoàn thiện khóa luận này, chúng tôi đã nhận được sự
quan tâm, giúp đỡ của các thầy cô giáo trong khoa Ngữ Văn, tổ bộ môn Văn
học Việt Nam và ThS. Nguyễn Phƣơng Hà – giáo viên trực tiếp hướng dẫn
tôi hoàn thành khóa luận này.
Do khả năng còn hạn chế và thời gian có hạn, chắc chắn khóa luận
không tránh khỏi những thiếu xót, chúng tôi mong tiếp tục nhận được sự đóng
góp của các thầy, cô và bạn bè để khóa luận được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 05 năm 2014
Sinh viên
Dƣơng Thị Hạnh
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Khóa luận tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu
của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Phƣơng Hà và không
hề có sao chép, trùng lặp với bất kỳ công trình, tài liệu nào khác. Nếu sai tôi
xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, tháng 05 năm 2014
Sinh viên
Dƣơng Thị Hạnh
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài ........................................................................................ 1
2. Lịch sử vấn đề ............................................................................................ 2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .............................................................. 4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu............................................................... 5
5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................ 5
6. Đóng góp của khóa luận ............................................................................. 5
7. Cấu trúc của khóa luận ............................................................................... 5
NỘI DUNG ................................................................................................... 6
CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG .................................................. 6
1.1. Thế giới nghệ thuật ................................................................................ 6
1.2. Tô Hoài – Hành trình sáng tác và phong cách nghệ thuật ....................... 7
1.2.1. Cuộc đời ...................................................................................... 7
1.2.2. Sự nghiệp sáng tác ...................................................................... 9
1.2.3. Phong cách nghệ thuật .............................................................. 11
1.3. Vị trí của tiểu thuyết Miền Tây trong sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài .. 14
CHƢƠNG 2: HÌNH TƢỢNG NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT
MIỀN TÂY CỦA TÔ HOÀI ................................................................. 16
2.1. Khái niệm nhân vật ................................................................................ 16
2.2. Các loại hình nhân vật ........................................................................... 17
2.2.1. Những con người nghèo khổ, bất hạnh ...................................... 17
2.2.2. Những con buôn vụ lợi .............................................................. 20
2.2.3. Những người đại diện cho Cách mạng, Chính phủ .................... 23
CHƢƠNG 3: CÁC BIỂU HIỆN NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU
THUYẾT MIỀN TÂY ................................................................................. 26
3.1. Cốt truyện và kết cấu ............................................................................. 26
3.1.1. Cốt truyện ................................................................................. 26
3.1.2. Kết cấu ..................................................................................... 28
3.2. Ngôn ngữ............................................................................................... 30
3.2.1. Ngôn ngữ đối thoại mang đậm khẩu ngữ sinh hoạt .................... 30
3.2.2. Ngôn ngữ độc thoại ................................................................... 35
3.3. Nghệ thuật xây dựng nhân vật ............................................................... 37
3.3.1. Miêu tả ngoại hình .................................................................... 37
3.3.2. Miêu tả tâm lí ............................................................................ 41
3.4. Không gian và thời gian nghệ thuật ....................................................... 44
3.4.1. Không gian nghệ thuật .............................................................. 44
3.4.2. Thời gian nghệ thuật ................................................................. 47
KẾT LUẬN ................................................................................................. 52
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Tô Hoài là nhà văn có vị trí đặc biệt trong nền văn học Việt Nam hiện
đại. Ông cầm bút từ khoảng những năm 40 của thế kỉ XX, nhanh chóng
trưởng thành và trở thành cây bút gạo cội của văn xuôi hiện đại. Trải qua
những mốc lịch sử quan trọng của đất nước, hành trình lao động nghệ thuật
của Tô Hoài vẫn tiếp tục cho đến bây giờ. Với sức sáng tạo không ngừng, Tô
Hoài đã tạo ra một khối lượng tác phẩm đồ sộ mà ít nhà văn nào sánh kịp.
Sáng tác của Tô Hoài phong phú đa dạng về thể loại: truyện ngắn, truyện dài,
tiểu thuyết, hồi kí, kịch bản phim… Ở thể loại nào ông cũng đạt được thành
tựu rực rỡ và tạo được phong cách riêng.
Tác phẩm của Tô Hoài tập trung ở một số đề tài lớn: vùng quê ngoại
thành Hà Nội, miền núi Tây Bắc – Việt Bắc trong kháng chiến và xây dựng
chủ nghĩa xã hội, sáng tác cho thiếu nhi, chân dung và hồi ức. Trong đó, miền
núi là đề tài mà nhà văn rất tâm huyết. Có thể kể đến hàng loạt tác phẩm như:
Truyện Tây Bắc, Họ Giàng ở Phìn Sa, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ… tiêu biểu
là tiểu thuyết Miền Tây. Bằng vốn sống, vốn hiểu biết cùng với khả năng
quan sát và cảm nhận tinh tế của mình, Tô Hoài đã tái hiện hết sức sinh động
bức tranh thiên nhiên và đời sống con người miền núi. Qua ngòi bút của nhà
văn, các phong tục tập quán cũng như những nét văn hóa đẹp đẽ của người
miền núi Việt Bắc nói riêng và Tây Bắc nói chung như hiện lên trước mắt và
để lại ấn tượng trong lòng độc giả.
Tô Hoài là tác giả văn học được giảng dạy, học tập trong nhiều cấp ở
nhà trường của chúng ta hiện nay: Đại học, Cao đẳng, THPT, THCS. Vì thế,
nghiên cứu Thế giới nghệ thuật trong tiểu thuyết Miền Tây của Tô Hoài giúp
chúng ta hiểu đúng và cảm thụ tốt tác phẩm của ông là việc làm khoa học cần
thiết và ý nghĩa.