Kỹ thuật nuôi Artemia
Artemia là loài giáp xác nhỏ chỉ sống ở nước lợ mặn và chỉ sinh sản trứng ở
nước có độ mặn cao, vì vậy mà chỉ có ở ruộng muôi mới đủ tiêu chuẩn về độ
mặn cho artemia đẻ trứng. Artemia sẽ đẽ con nếu độ mặn thấp dưới 120
phần nghìn.
III. KỸ THUẬT NUÔI ARTEMIA TRÊN RUỘNG MUỐI
1. Thời vụ sản xuất Artemia?
Trùng hợp với thời vụ sản xuất muối khác nhau ở từng địa phương, chẳng
hạng ở khu vực Vĩnh châu Bạc liêu mùa vụ sản xuất Artemia bắt đầu từ cuối
tháng 11 và kết thúc vào đầu tháng 6 dương lịch hàng năm, trong khi quá
trình này kéo dài từ đầu tháng 1 và kết thúc vào cuối tháng 8 ở khu vực Cam
ranh.
Tuy nhiên, mùa vụ có thể kéo dài nếu nước mặn được chuẩn bị sớm và độ
mặn trong ao được duy trì ở các tháng đầu của mùa mưa.
2. Xây dựng ao nuôi Artemia:
- Chọn điểm: Ngoài các yêu cầu về kỹ thuật trong lựa chọn địa điểm cấy thả,
trước khi xây dựng kế hoạch cần lưu ý các điểm sau:
+ gần nguồn nước biển (khắc phục tình trạng thiếu nước nhất là trong mùa
khô)
+ thuận lợi trong giao thông (để vận chuyển nguyên liệu, phân bón…)
+ an ninh (tránh trộm cắp, mất mát)
- Diện tích: Để dể quản lý, diện tích ao nuôi khoảng 0.5 đến 1 ha là thích
hợp nhất. Ao thường có dạng hình chử nhật với chiều dài gấp 3 đến 4 lần
chiều rộng.
- Hướng ao: Trục dài hoặc đường chéo của ao nằm xuôi theo hướng gió
chính của địa bàn, để giúp cho việc thu trứng sau này được thuận lợi, vì
trứng nổi trên mặt nước sẻ được gió thổi tấp vào bờ cuối gió.
- Kỹ thuật xây dựng công trình: Ao nuôi thường được xây dựng theo hai
dạng: riêng rẽ họăc trong cùng một hệ thống, ở ao riêng rẽ thường tốn kém
hơn vì bờ ao cần được xây dựng chắc chắn và có hệ thống cấp tháo nước
riêng biệt, ở hệ thống kết hợp chỉ cần chú ý tu sửa đê bao của toàn hệ thống
còn kênh cấp tháo thì được phân bổ chung cho các ao nên giảm được chi
phí.
Các chỉ tiêu cần lưu ý trong xây dựng:
Lưu ý: ở những nơi đất mới khai thác, hoặc dể thẩm lậu, bờ ao cần được xây
dựng gia cố chắc chắn (đầm nén, tô láng bờ…)
- Công trình phụ: Để đáp ứng cho yêu cầu quản lý, ao nuôi cần được lắp đặt
các công trình phụ sau:
+ lưới lọc cá: Dùng lưới nylon (cở mắc lưới từ 1-1.5 mm) để làm khung lọc
nước hoặc may theo dạng vèo để hứng nguồn nước cấp vào ao.
+ đập tràn: đập đất hoặc phai gổ lắp ở cống cho phép lớp nước nhạt tầng mặt
(mùa mưa) được tháo bỏ nhằm duy trì độ mặn cho ao nuôi.
+ nơi bón phân: được bố trí ngay nguồn nước cấp vào ao nuôi, thường được
rào lại bằng tre hoặc lá dừa nước để tránh phân bị trôi dạt.
+ rào phá sóng: được lắp đặt ở bờ cuối gió bằng các vật liệu rẻ tiền (tre, lá
dừa nước…), nhằm phá sóng để trứng dể tập trung nơi thu hoạch.
+ vách ngăn trứng: thường dùng nylon để lót bờ nơi thu hoạch nhằm tránh
trứng thất thoát vào bờ đất, tuy nhiên cách này khá đắt tiền nên người dân
thường dùng bùn nhão để tô láng góc bờ chỗ thu hoạch.
3. Quá trình thu gom nước mặn (đi nước) để thả Artemia
Nước mặn được chuẩn bị theo kỹ thuật làm muối, theo nguyên tắc bốc hơi
nước biển để tăng độ mặn, để rút ngắn thời gian này nhiều biện pháp đã
được sữ dụng như: nuôi nước mỏng, bừa trục, sang ao… để có đủ lượng
nước và độ mặn theo yêu cầu, thường phải mất từ 2 đến 3 tuần ở khu vực
Vĩnh châu Bạc liêu.
4. Các yêu cầu tối thiểu cho ao trước khi xuống giống
- Lượng nước và độ mặn: Lúc đầu vụ do nhiệt độ môi trường còn thấp, chỉ
cần mực nước ngập trảng (đáy ao) vài phân (một đến hai lóng tai) là có thể
xuống giống, tuy nhiên cũng cần tính toán sao cho lúc cá thể đạt cở trưởng
thành mực nước phải đủ sâu để Artemia lẩn tránh sự săn bắt của chim.
Mặc dù Artemia có thể sống ở độ muối thấp, ta không nên cấy thả Artemia ở
độ muối dưới 80 phần ngàn (8 chữ), vì lúc này còn hiện diện rất nhiều:
Fabrea, copepod, tảo độc…hoặc tôm cá dữ làm hạn chế tăng trưởng hoặc
tiêu diệt hoàn toàn số Artemia mới thả.
- Phòng ngừa địch hại: Địch hại thường gặp và cách phòng ngừa
Địch hại
Cách phòng ngừa
+ Ao chưa thả giống
.Cá các loại
Rút cạn nước ao, dùng vôi hoặc thuốc cá
.Lab-lab, rong tạp các loại
Dọn ao, bừa trục, phơi nền đáy
+ Ao đã xuống giống
.Fabrea,copepod, tảo độc
Cấp nước có độ muối cao hơn 80ppt
Cá các loại
Dùng lưới chài để giăng bắt hoặc sang ao để gạn cá tạp
Lab-lab, rong tạp các loại
Bừa trục, dọn đáy ao thường xuyên nếu cần thì tháo cạn cải tạo lại
Chim
Dùng lưới gió, bù nhìn, pháo hoặc có người canh giữ trực tiếp
Chuẩn bị thức ăn cho ao nuôi Artemia: