Luận án Tiến sĩ: Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển vượt bậc của trí tuệ nhân tạo (TTNT) đã và đang tạo ra những sản phẩm sáng tạo có giá trị kinh tế và văn hóa to lớn, từ nghệ thuật, âm nhạc đến các giải pháp công nghệ phức tạp. Tuy nhiên, khả năng độc lập sáng tạo của TTNT đặt ra thách thức pháp lý nghiêm trọng đối với hệ thống bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (SHTT hiện hành. Các quy định pháp luật hiện tại ở hầu hết các quốc gia, bao gồm cả Việt Nam, vẫn còn rời rạc và chưa đầy đủ để giải quyết vấn đề bảo hộ SHTT cho các sản phẩm do TTNT tạo ra, dẫn đến nguy cơ kìm hãm động lực đổi mới và phát triển. Luận án này nhằm mục tiêu nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện về vấn đề cấp thiết này, làm cơ sở để hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy sự phát triển bền vững của công nghệ TTNT tại Việt Nam.

Các nhà hoạch định chính sách, cơ quan lập pháp, học giả luật học, nghiên cứu sinh, luật sư, chuyên gia công nghệ và các tổ chức, cá nhân quan tâm đến lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và sở hữu trí tuệ.

Luận án "Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm tạo ra từ trí tuệ nhân tạo" tập trung vào việc làm rõ các vấn đề lý luận, thực tiễn và đưa ra giải pháp cho một lĩnh vực pháp lý mới mẻ nhưng cấp thiết. Nghiên cứu bắt đầu bằng cách xác định khái niệm TTNT, sản phẩm tạo ra từ TTNT, và vai trò của bảo hộ quyền SHTT trong bối cảnh này, kết hợp lý thuyết kinh tế, kỹ thuật và pháp lý. Luận án phân tích thực trạng pháp luật SHTT của Việt Nam liên quan đến sản phẩm do TTNT tạo ra, đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế từ các quốc gia như Anh, Australia, Hoa Kỳ, EU và Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), đồng thời đánh giá các vướng mắc, bất cập hiện có. Từ đó, nghiên cứu đề xuất một cách tiếp cận mới về mặt lý luận – bảo hộ quyền SHTT từ góc độ bảo hộ đầu tư – nhằm đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư và thúc đẩy phát triển TTNT. Về mặt thực tiễn, luận án cung cấp các định hướng và tám giải pháp cụ thể để hoàn thiện pháp luật SHTT Việt Nam, đặc biệt là đối với các sản phẩm dưới hình thức tác phẩm và sáng chế, trong đó có việc xác định chủ thể và điều kiện bảo hộ. Những đóng góp này kỳ vọng sẽ tạo ra môi trường pháp lý minh bạch, hiệu quả, cân bằng lợi ích các bên, góp phần thúc đẩy công nghệ và kinh tế số tại Việt Nam.