
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
--------------
BÙI TRỌNG THANH
BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐỐI
VỚI HÀNG HÓA NHẬP KHẨU THEO PHÁP
LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành : Luật Kinh tế
Mã số : 9 38 01 07
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI – 2025

Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Nguyễn Trọng Điệp
2. TS. Nguyễn Thanh Lý
Phản biện 1: ..………………………………………………………..
Phản biện 2: …………………………………………………………
Phản biện 3: …………………………………………………………
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng đánh giá Luận án cấp Học
viện tại: Học viện Khoa học Xã hội
Vào hồi…….. giờ, ngày…….tháng…….năm 2025
Có thể tham khảo luận án tại:
- Thư viện Quốc gia
- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội Việt Nam

1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của nghiên cứu
Với vai trò quan trọng của hàng hóa nhập khẩu thì việc bảo vệ người tiêu
dùng đối với hàng hóa nhập khẩu là xu hướng tất yếu của bất kỳ hệ thống pháp luật
của quốc gia nào trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Ở Việt Nam, chính
sách mở rộng nhập khẩu đã bước đầu phát huy được vai trò to lớn của nó, tạo ra thị
trường sôi động với khối lượng hàng hoá đa dạng, phong phú, tạo ra sự cạnh tranh
mạnh mẽ về hàng hoá không ngừng tăng lên về giá trị và chất lượng, kích thích quan
hệ tiêu dùng phát triển mạnh. Điều đó khẳng định vững chắc hơn tầm quan trọng của
hàng hóa nhập khẩu. Tuy nhiên, ở khía cạch khác, hàng hóa nhập khẩu kém chất
lượng vẫn xâm nhập sâu rộng vào thị trường tiêu dùng, làm ảnh hưởng lớn đến
quyền lợi của người tiêu dùng cũng như sự phát triển của nền kinh tế và năng lực
cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Tất cả điều đó cho thấy, tiêu dùng hàng hóa
nhập khẩu có những ưu điểm và nhược điểm riêng, cũng như nhu cầu cấp thiết phải
bảo vệ người tiêu dùng đối với những hàng hóa nhập khẩu kém chất lượng.
Sự phức tạp của thị trường hàng hoá nhập khẩu yêu cầu phải có một hệ thống
pháp luật đủ mạnh nhằm kiểm soát chất lượng hàng hoá, điều chỉnh trách nhiệm của
tổ chức, cá nhân nhập khẩu, phân phối và cung cấp hàng hoá, đồng thời tạo cơ chế
để người tiêu dùng được bảo vệ một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, yêu cầu đặt ra từ
các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA, RCEP) đòi hỏi Việt
Nam phải hoàn thiện pháp luật phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời nâng cao
năng lực bảo vệ người tiêu dùng trước sự dịch chuyển mạnh mẽ của hàng hoá và
chuỗi cung ứng toàn cầu. Xuất phát từ những luận cứ lý luận và thực tiễn như vậy,
nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng
hóa nhập khẩu theo pháp luật Việt Nam hiện nay” là có tính thời sự, có ý nghĩa
khoa học và thực tiễn.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của luận án là đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện quy
pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên, Luận án có các nhiệm vụ nghiên cứu
sau đây:
- Tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài, xác
định những điểm đã đạt được để kế thừa, những điểm còn khiếm khuyết để bổ sung,
tiếp tục nghiên cứu.

2
- Nghiên cứu làm rõ các vấn đề lý luận về hàng hóa nhập khẩu và bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu theo pháp luật.
- Phân tích các quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với
hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay, có sự so sánh, đối chiếu với các quy định
của pháp luật một số nước.
- Tổng hợp đưa ra bức tranh thực trạng thực hiện pháp luật về bảo vệ quyền lợi
người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam trong thời gian qua.
- Đánh giá những kết quả đã đạt được và những điểm còn hạn chế, bất cập
trong việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam
trong thời gian qua. Đồng thời, chỉ ra nguyên nhân dẫn đến những bất cập, hạn chế
trên.
- Nghiên cứu đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền
lợi người tiêu dùng nói chung, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa
nhập khẩu nói riêng.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là những vấn đề pháp lý liên quan đến bảo
vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu. Đối tượng mà luận án sử
dụng để đạt được mục đích nghiên cứu là:
- Các quan điểm khoa học đã được các tác giả, cá nhân và các tổ chức công bố
trong các nghiên cứu về hàng hóa nhập khẩu, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, và
bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu.
- Hệ thống các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo
vệ quyền lợi của người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu;
- Các quy định của pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi của người tiêu
dùng đối với hàng hóa nhập khẩu;
- Thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng đối với
hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam;
- Pháp luật về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập
khẩu ở một số quốc gia trên thế giới; các tổ chức quốc tế;
- Các báo cáo, tổng kết tình hình thực thi pháp luật về bảo vệ quyền lợi của
người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu ở Việt Nam;
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Với tính chất là một luận án tiến sĩ luật học, luận án nghiên cứu về bảo vệ
quyền lợi của người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu dưới góc độ khoa học
pháp lý.
Phạm vi về mặt không gian, luận án chỉ tập trung nghiên cứu về bảo vệ quyền
lợi của người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu theo pháp luật Việt Nam. Trong

3
quá trính nghiên cứu, luận án sẽ sử dụng một số quan điểm, quy định pháp luật của
một số quốc gia để so sánh với Việt Nam nhằm làm sâu sắc hơn các vấn đề nghiên
cứu.
Phạm vi về mặt thời gian, những minh chứng thực tiễn của luận án tập trung
nghiên cứu về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu từ năm
2010 (theo mốc Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010) đến nay.
Phạm vi về mặt nội dung, trên cơ sở xác định từ khóa của đề tài là “bảo vệ
quyền lợi người tiêu dùng” và “hàng hóa nhập khẩu”, luận án tập trung nghiên cứu
pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dựa trên các thành tố: (1) các quyền của
người tiêu dùng được ghi nhận; (2) Tiểu chuẩn, chất lượng của hàng hóa nhập khẩu;
(3) Trách nhiệm của cá nhân, tổ chức kinh doanh hàng hóa nhập khẩu: (4) Vai trò và
trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
đối với hàng hóa nhập khẩu: (5) Các biện pháp bảo đảm thực hiện pháp luật: (6) Xử
lý vi phạm và giải quyết tranh chấp nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đối với
hàng hóa nhập khẩu. Luận án chỉ tập trung nghiên cứu hàng hóa nhập khẩu chính
ngạch mà không nghiên cứu hàng hóa nhập khẩu tiểu ngạch.
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ
THUYẾT, CÂU HỎI VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
1.1.1. Nhóm các công trình nghiên cứu lý luận về bảo vệ quyền lợi người tiêu
dùng đối với hàng hóa nhập khẩu
- Các công trình nghiên cứu về khái niệm người tiêu dùng và quyền của
người tiêu dùng khi mua và sử dụng hàng hóa nhập khẩu
- Nhóm các công trình nghiên cứu về các biện pháp bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu
1.1.2. Nhóm các công trình nghiên cứu về thực trạng bảo vệ quyền lợi người
tiêu dùng đối với hàng hóa nhập khẩu theo pháp luật ở Việt Nam
1.1.3. Nhóm các nghiên cứu về giải pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
đối với hàng hóa nhập khẩu
1.2. Đánh giá tình hình nghiên cứu và các vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu
1.2.1. Những kết quả kế thừa
Thông qua tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, tác giả đã rút
ra một số kết quả có giá trị kế thừa và tham khảo liên quan đến đề tài như sau:
Thứ nhất, các công trình nghiên cứu đều khẳng định vai trò vô cùng quan
trọng của người tiêu dùng trong nền kinh tế, đưa ra những cơ sở pháp lý, kinh tế,
chính trị để luận giải cho nhu cầu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

