
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
TRẦN THIỆN THẮNG
NGHIÊN CỨU CHẨN ĐOÁN, YẾU TỐ
LIÊN QUAN VÀ KẾT QUẢ CAN THIỆP
CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
HÀ NỘI – 2025

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI
TRẦN THIỆN THẮNG
NGHIÊN CỨU CHẨN ĐOÁN, YẾU TỐ
LIÊN QUAN VÀ KẾT QUẢ CAN THIỆP
CHO TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỶ
Chuyên ngành : Tâm Thần
Mã số : 9720107
LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Tuấn
HÀ NỘI – 2025

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, cho phép tôi gửi lời cảm ơn
chân thành nhất tới: Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, Bộ môn Tâm Thần
- Trường đại học Y Hà Nội; Ban Giám đốc Viện Sức Khỏe Tâm Thần – Bệnh Viện
Bạch Mai; Ban Giám hiệu, Bộ môn Tâm Thần - Trường đại học Y Dược Cần Thơ;
Ban Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Cần Thơ đã quan tâm, giúp đỡ, tạo mọi điều
kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình tôi học tập và tiến hành nghiên cứu để tôi
có thể hoàn thành luận án này.
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới:
PGS.TS.BS. Nguyễn Văn Tuấn - người thầy đã tận tình hướng dẫn, dìu dắt tôi
trong quá trình học tập, công tác chuyên môn nghề nghiệp và chỉ bảo giúp tôi giải
quyết nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện nghiên cứu, giúp tôi
hoàn thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô, quý thầy cô giáo viên mầm non, quý
phụ huynh, các anh chị đi trước, bạn bè đồng nghiệp đã nhiệt tình chỉ bảo, giúp đỡ
tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.
Sau nữa, tôi xin dành tình yêu thương và lòng biết ơn đến những người thân
trong gia đình, bạn bè đã chia sẻ, là chỗ dựa vững chắc để tôi thực hiện và hoàn
thành luận án.
Hà Nội, Ngày 10 tháng 5 năm 2025
Trần Thiện Thắng

LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Trần Thiện Thắng, nghiên cứu sinh khóa 39 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên
ngành Tâm Thần, xin cam đoan:
1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy
PGS.TS.BS.Nguyễn Văn Tuấn.
2. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại
Việt Nam
3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và
khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này.
Hà Nội, ngày 10 tháng 5 năm 2025
Trần Thiện Thắng

MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ....................................................... 3
1.1 Rối loạn phổ tự kỷ ...................................................................................... 3
1.1.1 Khái niệm, lịch sử phân loại và chẩn đoán .......................................... 3
1.1.2 Đặc điểm phát triển trẻ 0–6 tuổi liên quan đến RLPTK ...................... 4
1.1.3 Cơ chế bệnh sinh của rối loạn phổ tự kỷ ............................................. 5
1.1.4 Tiến triển của rối loạn phổ tự kỷ ......................................................... 7
1.2 Tỷ lệ và đặc điểm lâm sàng rối loạn phổ tự kỷ ........................................... 9
1.2.1 Tỷ lệ rối loạn phổ tự kỷ ....................................................................... 9
1.2.2 Đặc điểm lâm sàng rối loạn phổ tự kỷ ............................................... 10
1.2.3 Cận lâm sàng và các trắc nghiệm đánh giá ........................................ 15
1.2.4 Chẩn đoán rối loạn theo tiêu chuẩn DSM-5 ...................................... 18
1.3 Yếu tố liên quan đến rối loạn phổ tự kỷ ................................................... 19
1.3.1 Khái niệm về yếu tố liên quan ........................................................... 19
1.3.2 Yếu tố nhân khẩu học ........................................................................ 20
1.3.3 Yếu tố môi trường và bệnh lý ............................................................ 21
1.3.4 Yếu tố thai kỳ và sinh sản .................................................................. 24
1.4 Can thiệp, điều trị cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ ............................................ 29
1.4.1 Tổng quan về can thiệp, điều trị cho trẻ ............................................ 29

