
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
-----------------------------
NGUYỄN PHƯƠNG TRANG
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ
THU HÚT LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI
CÓ KỸ NĂNG VÀO VIỆT NAM
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
NGÀNH KINH TẾ QUỐC TẾ
HÀ NỘI - 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
-------------------------------
NGUYỄN PHƯƠNG TRANG
NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ
THU HÚT LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI
CÓ KỸ NĂNG VÀO VIỆT NAM
Chuyên ngành: KINH TẾ QUỐC TẾ
Mã số: 9310106
LUẬN ÁN TIẾN SĨ
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. NGÔ THỊ TUYẾT MAI
2. PGS.TS. LƯU BÍCH NGỌC
HÀ NỘI - 2022

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam
kết bằng danh dự cá nhân rằng Luận án tiến sĩ này do tôi tự thực hiện và không vi phạm
yêu cầu về sự trung thực trong học thuật.
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
Người cam đoan
Nguyễn Phương Trang

ii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................................... i
MỤC LỤC ................................................................................................................................ ii
DANH MỤC CÁC BẢNG ................................................................................................... vii
PHẦN MỞ ĐẦU ...................................................................................................................... 1
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu ..................................................................... 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................... 4
3. Câu hỏi nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu .......................................................... 4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ......................................................................... 5
5. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................................... 7
6. Đóng góp chính của Luận án ............................................................................... 22
7. Hạn chế của Luận án ............................................................................................ 24
8. Kết cấu của Luận án ............................................................................................. 25
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC NHÂN TỐ THU HÚT LAO ĐỘNG
CÓ KỸ NĂNG DI CƯ QUỐC TẾ VÀO MỘT QUỐC GIA ......................................... 26
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu lao động có kỹ năng di cư quốc tế ... 26
1.2. Tổng quan các nghiên cứu về các nhân tố thu hút lao động có kỹ năng di cư
quốc tế ở cấp độ vĩ mô .............................................................................................. 29
1.3. Khoảng trống nghiên cứu ................................................................................. 38
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 ...................................................................................................... 40
CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÁC NHÂN TỐ THU HÚT
LAO ĐỘNG CÓ KỸ NĂNG DI CƯ QUỐC TẾ VÀO MỘT QUỐC GIA ................. 41
2.1. Một số khái niệm ............................................................................................... 41
2.1.1. Lao động di cư quốc tế .................................................................................. 41
2.1.2. Lao động có kỹ năng ..................................................................................... 42
2.1.3. Lao động có kỹ năng di cư quốc tế ............................................................... 44
2.2. Sự phát triển các dòng dịch chuyển và đặc điểm của lao động có kỹ năng di
cư quốc tế ................................................................................................................... 48
2.3. Tổng quan các lý thuyết về lao động di cư quốc tế ......................................... 51
2.3.1. Các lý thuyết về lao động di cư cấp độ vĩ mô ............................................... 53

iii
2.3.2. Các lý thuyết về lao động di cư cấp độ trung gian ........................................ 55
2.3.3. Các lý thuyết về lao động di cư ở cấp độ vi mô ............................................ 57
2.3.4. Một số nhận định chung về các lý thuyết lao động di cư quốc tế ................. 60
2.4. Mô hình nghiên cứu các nhân tố thu hút lao động có kỹ năng di cư quốc tế ... 63
2.5. Kinh nghiệm vận dụng các nhân tố thu hút lao động trong chính sách thu
hút lao động nước ngoài có kỹ năng ....................................................................... 69
2.5.1. Kinh nghiệm của Singapore .......................................................................... 69
2.5.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản ........................................................................... 72
2.5.3. Kinh nghiệm của Trung Quốc ....................................................................... 74
2.5.4. Bài học kinh nghiệm tham khảo cho Việt Nam ............................................ 75
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 ...................................................................................................... 77
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI CÓ KỸ NĂNG VÀO VIỆT
NAM VÀ ĐẶC ĐIỂM CÁC NHÂN TỐ THU HÚT Ở CẤP ĐỘ VĨ MÔ ........................ 78
3.1. Thực trạng lao động nước ngoài có kỹ năng vào Việt Nam .......................... 78
3.2. Đặc điểm các nhân tố thu hút lao động nước ngoài có kỹ năng vào Việt Nam 84
3.2.1. Nhân tố về đầu tư trực tiếp nước ngoài và hội nhập quốc tế của Việt Nam . 84
3.2.2. Nhân tố về thực trạng về sử dụng và nhu cầu với lao động có kỹ năng ....... 86
3.2.3. Nhân tố về chất lượng môi trường thể chế và các điều kiện thu hút lao động
nước ngoài có kỹ năng............................................................................................. 90
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 .................................................................................................... 114
CHƯƠNG 4 PHÂN TÍCH THỰC NGHIỆM PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ THU
HÚT LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI CÓ KỸ NĂNG VÀO VIỆT NAM ..................... 115
4.1. Mô hình phân tích thực nghiệm các nhân tố thu hút lao động nước ngoài có
kỹ năng vào Việt Nam. ........................................................................................... 115
4.2. Kết quả từ mô hình phân tích thực nghiệm .................................................. 121
4.3. Kết luận từ mô hình phân tích thực nghiệm ................................................. 139
4.3.1. Đối với lao động nước ngoài có kỹ năng vào Việt Nam ............................. 139
4.3.2. Đối với bốn nhóm vị trí việc làm của lao động nước ngoài vào Việt Nam . 141
4.4. Khảo sát về quyết định di cư đến Việt Nam của lao động nước ngoài có kỹ
năng vào Việt Nam ................................................................................................. 143
4.4.1. Các đặc trưng của mẫu khảo sát .................................................................. 143

