Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu hiệu quả giảm sóng của hàng rào gỗ phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển phía Đông vùng đồng bằng sông Cửu Long

Việt Nam, với bờ biển dài, đang phải đối mặt với tình trạng xói lở nghiêm trọng, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, ảnh hưởng tiêu cực đến sinh kế, kinh tế, môi trường và an ninh quốc phòng. Tình trạng này càng trầm trọng do thiếu hụt bùn cát, suy thoái rừng ngập mặn, và tác động của biến đổi khí hậu, khiến sóng từ biển lan truyền mạnh mẽ hơn, thúc đẩy xói lở. Các giải pháp công trình cứng truyền thống tuy có hiệu quả nhưng thường đắt đỏ, kém bền vững trên nền đất yếu và không thân thiện môi trường. Nghiên cứu này tập trung vào giải pháp giảm sóng bằng hàng rào gỗ nhằm bảo vệ bờ biển và phát triển rừng ngập mặn, khai thác tiềm năng của các giải pháp dựa vào hệ sinh thái để đối phó với thách thức xói lở và bảo vệ bờ biển hiệu quả hơn.

Các nhà khoa học, nghiên cứu sinh trong lĩnh vực kỹ thuật bờ biển, thủy lực, môi trường, sinh thái học; các nhà hoạch định chính sách, quản lý tài nguyên và chuyên gia kỹ thuật trong lĩnh vực bảo vệ bờ biển và thích ứng biến đổi khí hậu.

Luận án "Nghiên cứu hiệu quả giảm sóng của hàng rào gỗ phục vụ phát triển rừng ngập mặn bảo vệ bờ biển phía Đông vùng Đồng bằng sông Cửu Long" giải quyết thách thức xói lở bờ biển nghiêm trọng trong khu vực này. Nghiên cứu này tập trung vào tiềm năng của hàng rào gỗ như một giải pháp công trình mềm, thân thiện với môi trường, nhằm giảm thiểu tác động của sóng và tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của rừng ngập mặn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc tổng quan toàn diện về xói lở bờ biển và các giải pháp phòng chống hiện có, nhấn mạnh vai trò của rừng ngập mặn. Luận án đi sâu vào cơ sở khoa học của mô phỏng sóng lan truyền vào vùng bãi triều ven bờ và tương tác với hàng rào gỗ. Trong đó, mô hình SWASH (Simulating WAves till SHore) được sử dụng để mô phỏng sự tương tác giữa sóng và các cấu trúc rỗng như hàng rào gỗ, có tính đến các hiện tượng như phản xạ, truyền qua và tiêu tán năng lượng. Các yếu tố ảnh hưởng như độ rỗng, chiều rộng và chiều cao của hàng rào gỗ được phân tích kỹ lưỡng thông qua các kịch bản mô phỏng đa dạng. Đặc biệt, nghiên cứu tích hợp kết quả mô phỏng với dữ liệu đo đạc thực tế tại bờ biển Nhà Mát (Bạc Liêu) để xây dựng các công thức bán thực nghiệm xác định hệ số truyền sóng. Những công thức này cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc thiết kế hàng rào gỗ giảm sóng. Cuối cùng, luận án trình bày một ứng dụng cụ thể về thiết kế hàng rào gỗ giảm sóng cho bờ biển Vĩnh Phước (Cần Thơ), bao gồm việc xác định điều kiện thiết kế, thiết kế kết cấu, kiểm tra ổn định và đánh giá khả năng giảm sóng. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu là rất lớn, cung cấp một giải pháp hiệu quả và bền vững để bảo vệ bờ biển, chống xói lở và thúc đẩy phục hồi hệ sinh thái rừng ngập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long. Hàm ý của nó là khuyến khích các phương pháp bảo vệ bờ biển dựa trên tự nhiên, giảm phụ thuộc vào các công trình bê tông cốt thép truyền thống, đóng góp vào chiến lược phát triển bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu của Việt Nam.