Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu sinh thái cảnh quan phục vụ phát triển nông, lâm nghiệp bền vững huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái theo tiếp cận địa lý định lượng

Quá trình gia tăng dân số và phát triển kinh tế - xã hội đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong các đơn vị cảnh quan và hệ sinh thái. Trong bối cảnh này, sinh thái cảnh quan (STCQ) nổi lên như một khoa học liên ngành quan trọng, đòi hỏi các phương pháp nghiên cứu tiên tiến, đặc biệt là tiếp cận địa lý định lượng (ĐLĐL). Khu vực miền núi Việt Nam, điển hình như huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, có tiềm năng nông, lâm nghiệp (NLN) lớn nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức từ điều kiện tự nhiên và các hoạt động phát triển, như việc mở rộng cây quế. Do đó, việc nghiên cứu tổng hợp và đề xuất giải pháp bền vững là hết sức cấp thiết. Luận án này nhằm cung cấp cơ sở khoa học để giải quyết những vấn đề này, góp phần vào sự phát triển bền vững của vùng.

Các nhà nghiên cứu, nhà khoa học trong lĩnh vực địa lý, môi trường, sinh thái học; cán bộ quản lý, hoạch định chính sách cấp địa phương và trung ương về phát triển nông thôn, nông, lâm nghiệp và quy hoạch sử dụng đất; sinh viên và giảng viên ngành liên quan.

Luận án tập trung nghiên cứu sinh thái cảnh quan (STCQ) và ứng dụng tiếp cận địa lý định lượng (ĐLĐL) để phục vụ phát triển nông, lâm nghiệp bền vững tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái. Nghiên cứu xác lập luận cứ khoa học về STCQ và ĐLĐL trong phân tích quy luật phân hóa điều kiện sinh thái, đồng thời đánh giá thích nghi sinh thái cho các loại hình cây trồng nông, lâm nghiệp và dự báo biến đổi cảnh quan đến năm 2030. Phương pháp luận tích hợp lý thuyết STCQ với mô hình ĐLĐL, sử dụng các công cụ như hệ thống thông tin địa lý (GIS) để phân tích cấu trúc, chức năng và dự báo biến đổi cảnh quan. Các công cụ định lượng như mô hình CA-Markov được áp dụng để dự báo biến đổi cảnh quan, cùng với phân tích SWOT và Delphi-PSR để đề xuất các chiến lược và giải pháp ưu tiên cho phát triển NLN bền vững. Kết quả nghiên cứu cung cấp một cái nhìn toàn diện về đặc điểm và sự biến đổi của cảnh quan huyện Văn Yên, từ đó đưa ra định hướng không gian phát triển ưu tiên và các giải pháp chiến lược cụ thể, đặc biệt là đối với cây quế. Những hàm ý này có giá trị ứng dụng cao, góp phần xây dựng các luận cứ khoa học vững chắc cho công tác quy hoạch sử dụng đất, quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại các vùng miền núi.