BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT
TRƢỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP
LÊ VĂN HẬU
NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA NGƢỜI DÂN
ĐẾN TÀI NGUYÊN RỪNG TẠI KHU BẢO TỒN
THIÊN NHIÊN NÀ HẨU, TỈNH YÊN BÁI
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG
MÃ SỐ: 8620211
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN RỪNG
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS. ĐỒNG THANH HẢI
Hà Nội, 2019
i
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các kết quả, số
liệu, thông tin nêu trong Luận văn là trung thực, khách quan, phản ánh đúng
tình hình thực tiễn tại xã Nà Hẩu,Khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu tỉnh Yên
Bái và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác./.
Hà Nội, ngày 22 tháng 10 năm 2019
Ngƣời thực hiện
Lê Văn Hậu
ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận
được rất nhiều sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy giáo, cô giáo,
các tổ chức, cá nhân. Nhân dịp này cho tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc
tới các cơ quan, tổ chức và cá nhân:
- Phòng Đào tạo sau đại học, Ban Giám hiệu và toàn thể các thầy cô
giáo Trường Đại học Lâm nghiệp đã giúp đỡ tôi hoàn thành khóa đào tạo;
- Thầy giáo PGS.TS. Đồng Thanh Hải, người thầy đã hướng dẫn và
truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu cho tác giả trong suốt
thời gian học tập, nghiên cứu cũng như thực hiện luận văn;
- Hạt kiểm lâm huyện Văn Yên và KBTTN Nà Hẩu đã tạo điều kiện
cho tôi tham gia học tập và nghiên cứu;
- Lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Nà Hẩu và đã giúp đỡ và tạo mọi điều
kiện cho tôi trong quá trình tham khảo ý kiến, thu thập thông tin, tài liệu;
- Trạm Kiểm lâm Đại Phú An, Tổ Kiểm lâm xã Nà Hẩu và người dân tại
3 thôn bản trong xã đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thu thập tài liệu,
số liệu và phỏng vấn cán bộ, người dân trên địa bàn xã;
- Mặc dù bản thân đã rất nỗ lực nghiên cứu, nhưng do thời gian, kinh
nghiệm của bản còn hạn chế nên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Kính mong nhận được ý kiến tham gia góp ý của các nhà khoa học, các bạn đồng
nghiệp, các cơ quan, đơn vị liên quan để bản luận văn được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 22 tháng 10 năm 2019
Ngƣời thực hiện
Lê Văn Hậu
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................... ii
MỤC LỤC .................................................................................................................... iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ...................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ......................................................................................... vii
DANH MỤC CÁC BẢNG VÀ BIỂU ....................................................................viii
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................... 1
Chương 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ................................................ 3
1.1. Các khái niệm ......................................................................................... 3
1.1.1. Khái niệm về tài nguyên rừng.......................................................... 3
1.1.2. Khái niệm sự tham gia của người dân ............................................. 3
1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ............................................................. 4
1.3. Trên thế giới ............................................................................................ 8
1.4. Ở Việt Nam ........................................................................................... 11
1.5. Công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trong KBTTN Nà Hẩu .... 15
Chƣơng 2. MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .. 18
2.1. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................. 18
2.1.1. Mục tiêu tổng quát ......................................................................... 18
2.2.2. Mục tiêu cụ thể................................................................................ 18
2.2. Nội dung nghiên cứu ............................................................................. 18
2.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ........................................................ 19
2.3.1. Đối tượng nghiên cứu ..................................................................... 19
2.3.2. Phạm vi nghiên cứu ........................................................................ 19
2.4. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 19
2.4.1. Phương pháp nghiên cứu các tài liệu thứ cấp ................................ 19
2.4.2. Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn PRA ............................... 20
iv
2.4.3. Phương pháp đánh giá thuận lợi, khó khăn, cơ hội và thách thức 22
2.4.4. Phương pháp điều tra theo tuyến ................................................... 22
2.4.5. Xử lý, tổng hợp và phân tích số liệu ............................................... 24
Chƣơng 3. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN - KINH TẾ XÃ HỘI ................................. 25
3.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................. 25
3.1.1. Vị trí và ranh giới hành chính ........................................................ 25
3.1.2. Điều kiện địa hình, địa thế, thổ nhưỡng ......................................... 26
3.1.3. Điều kiện khí hậu thủy văn. ............................................................ 28
3.2. Đặc điểm kinh tế xã hội ........................................................................ 29
3.2.1. Dân số, dân tộc và phân bố dân cư ................................................ 29
3.2.2. Kinh tế và đời sống ......................................................................... 30
Chƣơng 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .............................................................. 32
4.1. Thực trạng công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ....................... 32
4.1.1. Đặc điểm tài nguyên rừng .............................................................. 32
4.1.2. Thực trạng công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng ................ 36
4.2. Các hình thức, mức độ tác động của người dân địa phương tới tài
nguyên rừng tại KBTTN Nà Hẩu ................................................................ 42
4.2.1. Canh tác nương rẫy ........................................................................ 42
4.2.2. Săn bắn, bẫy, bắt động vật .............................................................. 43
4.2.3. Khai thác, vận chuyển gỗ trái phép ................................................ 44
4.2.4. Khai thác lâm sản ngoài gỗ quá mức ............................................. 46
4.2.5. Tập quán chăn thả gia súc vào rừng .............................................. 47
4.2.6. Suy thoái rừng do trồng Thảo quả dưới tán rừng .......................... 47
4.3. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức và các nhân tố thúc đẩy, cản
trở người dân trong công tác quản lý bảo vệ rừng ....................................... 49
4.3.1. Điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của người dân trong công
tác quản lý bảo vệ rừng ............................................................................ 49
