ĐI HC QUC GIA HÀ NỘI
TRVỚNG BẠI HC KHOA HC XÃ NI VÀ NHÀN VÀN
NGUYÊN THI NGliyÊT
CHUYỂN DỊCH c ơ CU KINH T NÔNG NGHIKP
TRONG TIẾN TRÌNH CÒNG NGHIỆP HO.
HIỆN ĐAI IIOÁ VIÊT NAM
Chuyên ngành: Kinh tể chính tri xã hi ch nghĩa
Mã s: 50201
LUN V N THC S KHOA HC KINH TE
NGƯƠI HƯNG DN KHOA HOC:
PTS. Khoa h c kin h tế: Trnh Thi Hoa Mai
<L V «bc
Tt A HÀ \-ì\
HÀ NI - 1998
Đ HOCC
TRĨiNGTMT
MC LC
Mở đu 1
Chương 1: Chuyn dch cu ưong nông nghiổp Vit Nam. 4
Thực trng vấn đ
1.1. Chuyn dch cơ cu nông nghip đi vi quá io 4
công nghip hoá, hin đi ho
1.1.1. Cơ cấu kinh tế nông nghiệp 4
1.1.2. Ni dung ca chuyển địch cu kinh tế nông nghip -12
theo hưng công nghiệp hoá, hin (íi hoã
1.1.3. Kinh nghm của mt s nưc trong quá trình chuyển 17
dịch cơ cau kinh tế nông nehiộp
1.2. Chun đoi cơ cu kinh tế nng nghip Vit Nam 25
.2.1. Vị trí nén nòng nghiệp Việt Nain trontì qu trình xay ,25
chmg và phát triển nn kinh tế thIrưrmg
1.2.2. Thc trng và vn đ 28
Chương 2. Phương hướng và các gii pháp chuyn dch cơ cu 43
kinh lế nng nghiôp ớc ta
2.1. M c tiêu pht ưin nông nghip Vit Nam ưong 43
nhne năm ti
2.1.1. Các quan đim chu yếu phát triển nng nghip 43
2.1.2. Mc tiu phát triển nông nghiêp nưc ta ưong nhng 48
nám ti
2:2. Nhng gi i pháp chu u đe đy nhanh qu ưìĩìh v49
chuyn dch cơ cu kinh tế n ô n s nghip
2.2.1. Gii plìáp vé th trưng 49
2.2.2. Xây dng cơ s h tầng nông thổn 51
2.2.3. Áp dns khoa hc k thuật - công nsh mi vào san - 1
xut
2.2.4. Các hình thc t chức sn xuất 52
2.2.5. Vn đ đào tạo lao đông trong nne nghiệp 54
2.2.6. Một s vân đ v chính sách 55
Kết lun 58
Tài liệi) tham khảo 60
M ĐU
/. Tĩnh c p th iế t cùa đ tà i:
Thp nn 1986 - 1996 va qca, thc hiòn Nghquyết Đi hi lần thứ
VI và VII ca Đng vé đi mi cu kinh tế. nn kinh tế nưc ta đã thc
hiện mt b JC chiiyn dịch u kinh tế theo hưómg công nghiệp hcá, hiôn
đại hoá là Ung tỷ ưọng trcng công nghiệp, dich v và giảm t trọng nông
nghiẽp. S định hưng v chuyển dịch cấu kinh tế ngành như vy đã đưc
ihc tin run Kinh tế chưng minh là đúng đn và hp lý. Trong nông nghiệp,
nhiệm V chuyển dịch đật ra bc xúc hơn, bòi vì mc dù ưong tiến tnh đổi
mi, nông nghiệp đã đạt đưc nhng kết quả đáng khích i, nhất là trong sn
xuất, kinh doanh lương thc và chuyển hưng nông nghip sang sn xuát
ng hoá, phát triển nOng nghiẹp nhu tíiành pun, nhưng nhìn chung, nng
nghiệp nưóc ta vn còn mt nn sán xut nh, mang nặng tính độc canh
và sn xut túc, lc lưng sn xuất phát triển châm, t sut ng hoá chưa
cao, năng suất lao đng hôi thp, thu nhp của số đng nông dãn mc
thp.
Nghi quyết Hi nghIrung ương lần th V đã xác đinh chuyển dịch
cấu kinh tế nông nghiệp là mt trong nhng nhiệm v trọng tâm của quá
trình “tiếp tuc đói mi và phát triển kinh tế nng thôn”, rõ ràng chín!) sách
cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hưng công nghiệp hoá, hiện đi hoá là
mt yCu cầu bc tlũết khách quan, để khắc phục nhng mt yếu cua nn
kinh tế hiện nay.
Xuất phát từ nhng yẽu cầu ưôn đây, chúng tôi CK n đé tải *ìChuyn
dch cơ cu kinh tế nông nghip ong tiến trình công nghip bo, hin đi
hođ V it Nam " đnghien cu, nhàm góp phân làm sáng t thêm khía cạnh
lý luân, đặc biệt là phương pháp lun để giải quyết mt vn để va mang
1
tính chiến lưc lâu dài, va có Lính thơi s ca quá trình phát triển san xuát
nồng nghiôp và nông thôn nưc ta hiện nay.
2. Tình hình nghiên cứu
Đ có mt sô công trình nghièn cu của các chuyẽn gia kinh tế v
chuyển dịch cấu kinh tế nn kinh tế quc dân Đó là Chuyn dch cơ cu
kình t ế theo hưng công nghip hoá, hin đãi hoá nn kinh t ế quc dân đo
GS. TS Ngô Đình Giao ch biên, xuất bn m 1994; Cun "chuyn dch cơ
cu kinh tế ngành v phát ưin các ngành trng đim m ũi nhn Vit Nairí
do PCS. PTS Đ Hcài Nam chbn, .v.v...
v báo và lạp chí có nhiẻu bài đã công b như "Chun dch cơ cu
kinh t ế theo hưng công nghip ho hin đi hoa cua GS Nguyễn Quang
Thái, GS Ho Phương (Tp chí nghiẽn cu kinh tố tháng 10/1993); "Bàn vé
chuyn dch cơ cu kình tế theo hưng còng nghip ho, hin di hoá ca.
PTS Đinh Sơn Hùng; "Chuyn dch cơ cu kinh tê - m t ni dung cơ bun ca
quá trình công nghip hoá. hin đi ho đt nưc " PTS H Tn Phong 0 p
chí phát triển kinh tế tháng 2/1995).
Nhng công trình đã đưc ng b hu hết đu đ cp đến mt vn đ
chang là chuyn dịch cu kinh tế của toàn b nn kinh tế quốc dan, hoc
là trinh v v chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, các mi quan h giữa các
ngành- các vùng nh th và các thành phin kinh tế. Các ng trình đi sâu
phân ưch riêng v chuyển dch cơ cấu kinh tế nông nghiệp như mt
chuyên đế đc lạp có th nói cho đến nay vn n ít.
3. Mc đích ca lun vãn
Trn s đánh giá đúng thc ưng cơ cấu kinh tế nône nghp, rut
ra nhng nguyèn nhân bn nh hương đến quá trình chuyển dịch cơ cu
kinh tế nng nghiệp, yu cầu khách quan phi chuyển địch cơ cu kinh tế
ng nghiệp và nhng 'gii pháp chủ yếu để nâng cao hiu qua kinh tế xã hi