1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------
NGUYỄN THỊ NGÂN HÀ
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO CON TRONG GIA ĐÌNH ĐÔ
THỊ HIỆN NAY
(Qua nghiên cu tại trường THCS quận Hà Đông,Nội)
LUẬN VĂN THẠC : Xã hội học
Hà Nội - 2012
2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-------------------------------------
NGUYỄN THỊ NGÂN HÀ
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO CON TRONG GIA ĐÌNH ĐÔ
THỊ HIỆN NAY
(Qua nghiên cu tại trường THCS quận Hà Đông,Nội)
Chuyên ngành: Xã hi học
Mã số: 60.31.30
LUẬN VĂN THẠC HỘI HỌC
Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Hoa
Hà Nội – 2012
3
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Lịch sử loài người đã chứng minh gia đình luôn gi một vai trò quan trng
trong đi sống của mỗi cá nhân cũng như trong sự phát triển của xã hi. Gia đình tế
bào của xã hi. Sự trường tồn của quốc gia, dân tộc phụ thuộc rất nhiều vào stồn tại
và phát triển của mỗi gia đình. Gia đình không phải là nơi duy nhất có vai trò và trách
nhiệm trong việc giáo dục trem nhưng là môi trường đầu tiên tạo điều kiện tốt
nhất và có vai trò quan trọng quyết định việc hình thành nhân cách trẻ em.
Chính vy, trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thX của Đảng đã
khẳng định: “Gia đình môi trường quan trọng để hình thành, nuôi dưỡng và giáo
dục nhân cách con người, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, tạo nguồn
nhân lc phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Giáo dục gia đình cho đến nay vẫn khẳng định vai trò to ln và không ththay
thế được do những ưu thế của nó so với giáo dục xã hi. Trước hết người ta nhận thấy
rằng, ở giai đoạn đầu, đứa trẻ tiếp thu văn hoá, kinh nghiệm xã hội không phải bằng
trí duy mà đơn giản chlà bt chước thông qua việc sao chép lại mu hành vi của
bố, m và của những người xung quanh. Sự cm sóc và dy dỗ của bố mẹ chính là
yếu tố đầu tiên trong quá trình thích nghi dần với đi sống xã hi của trẻ. Xã hi vận
động và phát triển không ngừng, song giáo dục gia đình vẫn ln luôn ảnh hưởng lâu
dài toàn diện nhất đi với mỗi nhân trong suốt cuộc đi của họ. Giáo dục nhà
trường và giáo dục xã hi là những môi trường giáo dục rất quan trọng, nhưng vai trò
của nó chỉ được phát huy một cách có hiệu quả khi lấy giáo dục gia đình làm cơ sở.
Trong s nghiệp công nghip hoá, hiện đại h đất nước, nhân tố con người
luôn givai trò tính cht quyết định. Vì vậy, giáo dục đào tạo con người trong
gia đình càng trnên bc thiết trước yêu cầu phát trin của xã hội.
Thực tế cho thấy, dưới tác đng của kinh tế th trường, nhiều giá trị đạo đc
truyn thống và nếp sống văn hóa gia đình đang có sự vận đng và biến đổi.
4
thể nói đa s trẻ em hiện nay đều được giáo dục rất chu đáo về mặt đạo đức.
Đã nhiều tấm ơng con ngoan trò giỏi, hiếu lễ với cha mẹ, thầy cô, tấm gương
giúp đỡ người khác khi gặp hoạn nạn, k khăn, quên nh cứu bạn… Nhưng bên
cạnh đó, vẫn còn nhiều trẻ em hư, lười học, cảm. Dưới tác động mạnh mẽ của môi
trường xã hội, của các loại văn hoá phẩm độc hi,… nhiều giá trị văn hoá truyền thống
tốt đẹp đang bmai một trong một bộ phận gia đình Việt Nam nói chung gia đình
đô thị i riêng. Các quan hgia đình tốt đẹp đang đứng trước nguy blấn át bởi
những quan hệ hàng hoá, thị trường, lợi nhuận hoặc lối sống thực dụng, cá nhân vị kỷ.
Bên cạnh môi trường xã hội phức tạp như vậy, một trong những nguyên nhân
chính đẩy một bộ phận lớn thiếu niên vào con đường phm pháp đặc biệt là bạo lực hc
đường ngày càng tăng lên chính là do sbuông lỏng việc quản giáo dục con cái của
mi gia đình. đô thị, hầu hết các gia đình còn mải lo về kinh tế, do vậy việc giáo dục
và chyếu giáo dục đo đức cho con chưa thực sđược coi trọng đầu đúng
mc. Cũng một số cha mẹ coi trọng việc giáo dục đạo đức cho con, song do hạn chế
vkiến thức, năng lực phương pháp n hiệu quả của việc giáo dục đạo đức chưa
cao.
Đối với những gia đình đang sinh sống con đang theo học THCS quận
Hà Đông, TP. Hà Nội thì đây là độ tuổi hc sinh có nhiều biến động về mặt tâm sinh lý.
Học sinh không hoàn toàn là trcon nhưng cũng ca phải là người lớn, thể nói đây
giai đoạn quá độ của lứa tuổi v tnh niên này. Do đó, trẻ em ở lứa tuổi này chịu sự
tác động rất mạnh m bởi môi trường bên ngoài trong vic phát triển và hoàn thiện nhân
cách ca mình.
Chính vì những lý do trên mà giáo dục đạo đức trở thành vấn đề cốt lõi, nền tảng
trong toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhân cách con người, thu hút được sự quan
tâm đặc biệt của mọi gia đình và của toàn xã hội. Chọn vấn đề Giáo dục đạo đức cho
con trong gia đình đô thị hiện nay đề tài cho luận văn tốt nghiệp cao học xã hội
học, chúng tôi muốn góp phần nhỏ của mình vào việc khẳng định vị trí, vai trò quan
trọng của gia đình trong snghiệp bảo vệ, chăm sóc, và giáo dục đạo đức đối với sự
hình thành và phát triển nhân cách của trẻ em. Từ đó giúp gia đình phát huy tốt hơn nữa
5
vai trò của mình trong giáo dục nói chung và giáo dục đạo đức cho con trong các gia
đình đô th hiện nay nói riêng góp phn vào công cuc đào to con người mi đápng yêu
cầu phát triển của xã hi hin đi.
2. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
2.1. Ý nghĩa lý luận
Thông qua việc phân tích các tác động của điều kiện kinh tế - hội hiện nay
làm biến đổi văn hoá gia đình, các chc năngbản của gia đình, vai trò xã hội của gia
đình, đề tài góp phần bổ sung các lý thuyết đã có nhằm chứng minh tính đúng đắn trong
những luận điểm, lập luận của xã hi về vai trò của gia đình trong giáo dục đạo đức cho
con cái. Tđó, hy vọng luận văn cũng góp một phần nhỏ vào quá trình nâng cao nhận
thức luận xã hội học về vai trò của gia đình trong việc thực hiện chức năng xã hội
hoá con người.
2.2. Ý nghĩa thực tiễn
Kết quả mà luận văn đạt được thể sử dụng làm i liệu tham khảo cho việc
tìm hiểu vai tquan trọng của gia đình giáo dục đạo đức trong gia đình đối với sự
hình thành và phát triển nhân ch ca con cái.
Tđó giúp gia đình phát huy tốt hơn nữa vai trò của mình trong giáo dục nói
chung giáo dục đạo đức cho con trong các gia đình đô th hiện nay nói riêng góp
phn vào công cuc đào tạo con người mới đáp ứng yêu cu phát trin của xã hi hin đi.
3. Đối tượng-khách th-phạm vi nghiên cứu
3.1.
Đối tượng nghiên cứu
Giáo dục đạo đức cho con trong gia đình đô thị hiện nay
3.2. Khách thể nghiên cứu
- Nhóm tr em trong độ tuổi theo học THCS1 tại hai trường THCS Lê Hồng
Phong và trường THCS Nguyễn Trãi, quận Hà Đông, TP. Hà Nội;
- Nhóm bố, mẹ con đang theo hc trường THCS tại quận Đông, TP.
Nội;
3.3. Phạm vi nghiên cu
1 Trung học cơ sở