Luận văn Thạc sĩ: Ảnh hưởng của khẩu vị rủi ro đến rủi ro phá sản của các ngân hàng thương mại Việt Nam

Trong bối cảnh hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng phức tạp và dễ biến động, sự ổn định của ngành ngân hàng trở thành yếu tố then chốt. Quản trị rủi ro, đặc biệt là việc xác định và thực hiện khẩu vị rủi ro, đã vượt ra khỏi vai trò tuân thủ để trở thành một điều kiện cốt lõi trong vận hành. Tuy nhiên, bằng chứng định lượng về tác động của khẩu vị rủi ro đến rủi ro phá sản của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam còn hạn chế. Nghiên cứu này nhằm lấp đầy khoảng trống đó bằng cách đánh giá mối quan hệ này sử dụng tỷ lệ khẩu vị rủi ro (RAR) và chỉ số Z-score, áp dụng phương pháp System-GMM trên dữ liệu của 28 ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2016-2024.

Nhà nghiên cứu, học giả trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, các nhà quản lý rủi ro tại ngân hàng thương mại, và các nhà hoạch định chính sách tài chính tại Việt Nam.

Luận văn này đi sâu phân tích mối quan hệ quan trọng giữa khẩu vị rủi ro và rủi ro phá sản trong hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Khác với các nghiên cứu trước đây thường tập trung vào vốn hay thanh khoản, công trình này tiên phong định lượng khẩu vị rủi ro thông qua tỷ lệ Risk Appetite Ratio (RAR) – một chỉ số phản ánh mối tương quan giữa thu nhập sau dự phòng rủi ro và tổn thất ngoài dự kiến – để đánh giá tác động của nó. Dữ liệu bảng từ 28 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2016-2024 được sử dụng, kết hợp với ước lượng System-GMM nhằm khắc phục các vấn đề nội sinh, phương sai thay đổi và tự tương quan, đảm bảo độ tin cậy của kết quả. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng có mối liên hệ tiêu cực và có ý nghĩa thống kê giữa RAR và chỉ số Z-score (đại diện cho rủi ro phá sản). Điều này ngụ ý rằng một số ngân hàng với khẩu vị rủi ro quá thận trọng có thể vô tình làm suy giảm lợi nhuận, thu hẹp các "đệm" hấp thụ cú sốc, và do đó, giảm đi sự ổn định. Ngoài ra, chi phí hoạt động (CIR) và tỷ lệ dự phòng rủi ro (LLP) được phát hiện có tác động bất lợi đến Z-score, trong khi tăng trưởng lợi nhuận và hệ số an toàn vốn (CAR) lại củng cố sự ổn định. Đáng chú ý, các biến kinh tế vĩ mô như GDP, CPI, GOV ít có ý nghĩa thống kê, nhấn mạnh tầm quan trọng của chất lượng quản trị nội bộ ngân hàng. Trên cơ sở này, nghiên cứu đề xuất các khuyến nghị chính sách nhằm tối ưu hóa mối quan hệ rủi ro-lợi nhuận, thay vì chỉ tập trung vào chiến lược tăng vốn. Các giải pháp bao gồm nâng cao hiệu quả chi phí, kiểm soát chất lượng tài sản, khuyến khích chấp nhận rủi ro hợp lý trong giới hạn an toàn, tăng cường minh bạch thông tin và củng cố khuôn khổ pháp lý, góp phần giảm thiểu rủi ro phá sản và tăng cường khả năng phục hồi của hệ thống ngân hàng Việt Nam.