1
LỜI MỞ ĐẦU
Thể dục thể thao (TDTT) là một lĩnh vực hoạt động không
thể thiếu được trong đời sống xã hội. Nó không những đóng vai trò
quan trọng trong việc bồi dưỡng nâng cao sức khỏe cho con người
mà còn là một trong những phương tiện huấn luyện chuẩn bị tri thức
kỹ năng, kỹ xảo, hoàn thiện nhân cách đạo đức, các phẩm chất quan
trọng của con người.
Trong những năm gần đây nền thể thao nước ta đang dần
khẳng định được vị thế của mình trong tầm Châu lục cũng như trên
Thế giới. Trong những môn thể thao nói chung thì bóng chuyền là
môn thể thao có sự phát triển ngày càng mạnh mẽ, nó là một trong
những môn thể thao được nhiều người ưa thích. Bóng chuyền nước
ta có những bước phát triển vượt bậc có vị trí cao trong khu vực
đóng góp vào việc phát triển nền thể thao nước ta. Trong hệ thống
giáo dục thể chất ở nước ta thì bóng chuyền được coi như là một
trong những môn TDTT trọng điểm.
Để nhanh chóng tiếp cận với nền bóng chuyền tiên tiến và
hiện đại trên Thế giới, chúng ta cần nghiên cứu sâu về xu thế phát
triển bóng chuyền hiện đại và xây dựng một cách khoa học quy trình
đào tạo huấn luyện viên (HLV), vận động viên (VĐV) bóng chuyền
cấp cao để có thể bắt kịp được nhanh nền thể thao ngày càng phát
triển của Thế giới.
Ở nước ta hiện nay, Đảng ta đã xác định xây dựng chủ nghĩa
xã hội là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàn dân. Chính vì
vậy, sự nghiệp giáo dục đại học là một bộ phận của sự nghiệp cách
mạng Việt Nam, luôn được sự lãnh đạo, định hướng của Đảng. Sự
nghiệp giáo dục Đại học có chức năng chuẩn bị nguồn nhân lực trình
độ cao để phát triển các ngành, nghề, duy trì trật tự xã hội trong môi
trường kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Hoà với xu thế phát triển của xã hội, Trường Đại học Thể
2
dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh đã khẳng định được mình là
một trung tâm đào tạo cán bộ khoa học – kỹ thuật về TDTT, đứng
trước những thử thách lớn lao mà xã hội đòi hỏi với sự phát triển
vượt bậc của khoa học công nghệ, cùng với sự bùng nổ của công
nghệ thông tin, đòi hỏi phải có sự cập nhập hoá thông tin, sử dụng
các thành tựu khoa học kỹ thuật vào trong quá trình đào tạo.
Nhận thức được vấn đề trên, Đảng ủy, Ban giám hiệu Nhà
trường nhiều năm qua đã chủ trương tập trung chỉ đạo các khoa, bộ
môn không ngừng nghiên cứu đổi mới chương trình, nội dung,
phương pháp giảng dạy... tích cực tiến công vào nghiên cứu khoa
học, lấy nghiên cứu khoa học làm “đòn bẩy” để nâng cao chất lượng
đào tạo trong Nhà trường. Qua quá trình công tác tại Trường tôi nhận
thấy bộ môn Bóng chuyền là đơn vị trực thuộc của truờng, với đội
ngũ giảng viên có nhiều kinh nghiệm, có trình độ chuyên môn tốt
được nhà trường tin tưởng và được coi là bộ môn mũi nhọn, nhiều
năm qua bộ môn đã không ngừng cải tiến về nội dung, phương pháp
giảng dạy, giáo trình, giáo án, góp phần nâng cao chất lượng giảng
dạy của nhà trường. Đảm bảo cho sinh viên chuyên sâu bóng chuyền
sau khi tốt nghiệp ra trường không chỉ nắm vững về mặt lý thuyết,
giỏi về thực hành, có đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng nhu cầu đòi
hỏi của thị trường nhân lực, phù hợp với thực tiễn phát triển về
TDTT của đất nước.
Đối với mỗi giáo viên giảng dạy phải nắm được tiêu chuẩn
kiểm tra đánh giá, dự báo các chỉ số triển vọng chuyên môn trong
bóng chuyền, đặc biệt là xây dựng tiêu chuẩn cụ thể cho công tác
kiểm tra đánh giá kết quả tập luyện là yêu cầu thiết thực. Thực tế thì
hầu hết các môn học đều có quy trình, hình thức cũng như nội dung
kiểm tra, đánh giá. Tuy nhiên, công tác đánh giá kết quả tập luyện
này còn một số điểm bất cập như giữa nội dung học và nội dung
kiểm tra chưa phù hợp, chưa đánh giá chính xác năng lực của người
3
học, việc sử dụng các chỉ tiêu, tiêu chuẩn cụ thể cho từng nội dung
còn chưa được thống nhất một cách chặt chẽ. Vì vậy việc xây dựng
lựa chọn tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực, kỹ thuật có ý nghĩa ảnh
hưởng đến quá trình giảng dạy và học tập của môn chuyên sâu bóng
chuyền, nó tạo nên một kênh thông tin riêng biệt và tương đối độc
lập với quá trình giảng dạy, nhưng lại có tác dụng tích cực để phát
triển tối đa thành tích học tập của sinh viên.
Qua quá trình học tập và thực tiễn công tác tại trường, tôi
nhận thấy quá trình kiểm tra, đánh giá trình độ chuyên môn cho sinh
viên chuyên sâu bóng chuyền còn có những bất cập. Vì vậy với
mong muốn góp một phần công sức nhỏ bé của mình để xây dựng bộ
môn bóng chuyền ngày càng vững mạnh. Nên tôi chọn nghiên cứu đề
tài:
“Nghiên cứu lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá trình độ thể
lực chuyên môn và kỹ thuật cho nam sinh viên chuyên sâu bóng
chuyền chuyên ngành huấn luyện thể thao trường Đại học Thể
dục thể thao thành phố Hồ Chí Minh”
Mục đích nghiên cứu: Nhằm lựa chọn các chỉ tiêu và xây
dựng các tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực, kỹ thuật của sinh viên
chuyên sâu bóng chuyền chuyên ngành Huấn luyện thể thao. Đồng
thời kết quả nghiên cứu còn là tài liệu tham khảo cho bộ môn bóng
chuyền có thể áp dụng vào thực tiễn góp phần nâng cao chất lượng
đào tạo của nhà trường.
Để đạt được mục đích trên, đề tài tiến hành giải quyết các
nhiệm vụ sau:
1. Nghiên cứu lựa chọn các chỉ tiêu đánh giá trình độ thể lực
chuyên môn và kỹ thuật của sinh viên chuyên sâu bóng chuyền
chuyên ngành huấn luyện thể thao Trường Đại học Thể dục thể thao
thành phố Hồ Chí Minh.
2. Xây dựng chỉ tiêu đánh giá trình độ thể lực chuyên môn
4
và kỹ thuật của nam sinh viên chuyên sâu bóng chuyền, chuyên
ngành huấn luyện thể thao Trường Đại học Thể dục thể thao Thành
phố Hồ Chí Minh.
3. Ứng dụng và kiểm định các chỉ tiêu đánh giá trình độ thể
lực chuyên môn và kỹ thuật của nam sinh viên chuyên sâu bóng
chuyền qua năm học 2013 – 2014.
5
CHƢƠNG I
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Đặc điểm và tác dụng của môn bóng chuyền
1.1.1 Đặc điểm của môn bóng chuyền
1.1.2 Tác dụng của môn bóng chuyền
1.2. Đặc trƣng của bóng chuyền hiện đại
1.2.1. Đặc điểm phát triển của kỹ thuật bóng chuyền hiện đại
1.2.2 Đặc điểm phát triển chiến thuật của bóng chuyền hiện
đại
1.2.3. Đặc điểm thể lực của VĐV bóng chuyền cấp cao
1.2.4. Đặc điểm hoạt động thi đấu của bóng chuyền hiện đại
1.3. Một số đặc điểm tâm sinh lý của tuổi thanh niên
1.3.1. Đặc điểm tâm lý
1.3.2. Đặc điểm sinh lý lứa tuổi thanh niên
1.4 Cơ sở lý luận về đánh giá thể lực, kỹ thật chuyên môn trong
bóng chuyền
1.4.1 Phương pháp kiểm tra trình độ kỹ thuật
1.4.2. Nội dung kiểm tra trình độ hoạt động thể lực
1.4.2.1. Phân loại các tố chất thể lực
1.4.2.2 Một số yêu cầu khi kiểm tra đánh giá trình độ thể lực
của VĐV bóng chuyền:
1.5. Một số điểm chính trong chƣơng trình đào tạo cử nhân
TDTT ngành HLTT và môn học bóng chuyền
1.5.1. Khái quát chương trình đào tạo cử nhân TDTT ngành
HLTT
1.5.2 Một số điểm chính trong chương trình môn học bóng
chuyền
1.6. Tổng quan một số công trình nghiên cứu về giảng dạy –
huấn luyện môn bóng chuyền