K yếu Hi tho quc tế “Thương mi và phân phi” ln 2 năm 2020
453
MNG XÃ HI: PHƯƠNG THC TRUYN THÔNG THƯƠNG MI
TRONG THI K CÁCH MNG CÔNG NGHIP 4.0
SOCIAL NETWORK: MODE OF COMMERCIAL COMMUNICATION
IN THE PERIOD OF INDUSTRIAL REVOLUTION 4.0
ThS. Lê Th Bo Yến
Phân hiu ĐHĐN ti Kon Tum
Email: ltbyen@kontum.udn.vn
Tóm tt
nh hưởng sâu rng ca cuc cách mng công nghip 4.0 đã mang đến cho doanh nghip nhiu thay
đổi trong cách thc kinh doanh và hot động. Trong s nhng công ngh mà mà cuc cách mng này mang li
thì mng xã hi đã thu hút được s chú ý đáng k trong thp k qua và khi s phát trin din ra, vic truy cp
các trang mng xã hi như Facebook, Twitter, LinkedIn, Instagram và YouTube đã tr thành xu hướng. Khi có
mt lượng người dùng ln s dng mt trang mng xã hi nào đó, thì vic các doanh nghip tiếp cn người
khách hàng ca h thông qua các ng dng này này tr nên rt thun tin. Mc tiêu chính ca bài báo này là
xác định vai trò ca chiến lược tiếp th truyn thông mng xã hi và đánh giá tm quan trng ca nó đối vi
chiến lược tiếp th truyn thng trong vic xây dng thương hiu và hành vi ca người tiêu dùng.
T khóa: mng xã hi, thương mi đin t, truyn thông, tiếp th, cách mng công nghip 4.0
Abstract
The profound impact of the Industrial Revolution 4.0 has brought about many changes in business manner
and enterprise activities. Among the technologies this revolution has brought, social media has gained significant
attention over the past decade, and as the development continues, access to social networking sites like Facebook,
Twitter, LinkedIn, Instagram and YouTube has become a trend. When there is a large amount of users use a social
networking site, then the businesses reach their customers through this application becomes very convenient. The
main objective of this paper is to determine the role of social media marketing and evaluate its importance to
traditional marketing strategies in branding, research and evaluation consumer behavior
Keyword: social networking, e-commerce, communication, marketing, Industrial Revolution 4.0
1. Gii thiu
Trong thp k qua, truyn thông đã chng kiến mt s thay đổi ln, người tiêu dùng đang dn
s dng các trang mng xã hi để tìm kiếm thông tin liên quan đến các sn phm và dch v khác
nhau, thay vì da vào các phương pháp truyn thng như truyn hình, đài phát thanh và tp chí, .... [1].
C by người trên thế gii thì có mt người hin s hu mt tài khon mng xã hi và gn bn trong
năm người dùng Internet được liên kết vi ít nht mt trang web truyn thông mng xã hi. Vi s
lượng người dùng Internet và phương tin truyn thông mng xã hi ngày càng tăng, thì vic các
thương hiu ln phi tìm hiu hành vi khách hàng trc tuyến là điu không th tránh khi. S xut hin
ca truyn thông mng xã hi đã dn đến mt s thay đổi tiếp theo trong vic thúc đẩy và chp nhn
phương tin truyn thông mng xã hi như mt trong nhng chiến lược tiếp th và công c quan h
công chúng ca doanh nghip [2]. Do đó, mng xã hi đã tr thành mt nn tng ngày càng được s
dng quen thuc trong Thương mi đin t để tiếp th các dch v và tài nguyên cho khách hàng hin
ti và tương lai.
2. Mng xã hi và phương tin truyn thông xã hi
2.1. Khái nim
Thut ng mng xã hi trước tiên được đặt ra để phân bit gia các mng được s dng cho
mc đích kinh doanh vi các mng đưc s dng để giao tiếp gia mi người. Định nghĩa ca mng xã
hi đã được m rng để bao gm vic nhóm các cá nhân vào các nhóm c th, đặc bit là ti nơi làm
K yếu Hi tho quc tế “Thương mi và phân phi” ln 2 năm 2020
454
vic, trường đại hc và trường trung hc, tuy nhiên định nghĩa được chp nhn ph biến nht ca mng
xã hi liên quan đến các trang web tương tác cung cp cho người dùng bng tin, phòng trò chuyn và
kh năng để li bình lun và tho lun vi người khác [3]. Ngoài ra, các mng xã hi cũng được gi là
mt trang web cng đồng o giúp mi người cùng nhau nói chuyn, chia s ý tưởng và s thích hoc
kết bn. Kiu cng tác và chia s này trên các trang mng xã hi được gi là phương tin truyn thông
xã hi. Không ging như các phương tin truyn thng thường ch được to ra và kim soát bi mt
nhóm người, phương tin truyn thông xã hi cho phép người dùng chia s ý kiến, quan đim ca h
và khuyến khích các tương tác và xây dng cng đồng được định hình bi người dùng [4].
Thut ng Truyn thông xã hi trc tuyến đã được bt ngun t các t: “mng xã hi” và
“phương tin truyn thông trc tuyến” được tho lun như sau:
V mt xã hi: thut ng “Mng xã hi” liên quan đến vic tương tác vi người khác để trao
đổi thông tin được đặc trưng bi mi quan h hoc mi quan h thân thin.
Phương tin truyn thông trc tuyến: thut ng “Phương tin truyn thông trc tuyến” đề cp
đến công c ca truyn thông như radio, truyn hình, báo, tp chí, internet… để tiếp cn mi người
rng rãi.
Vì vy, chúng ta có th nói rng phương tin truyn thông xã hi là mt công c truyn thông xã
hi da trên web cho phép mi người tương tác vi nhau bng cách chia s và tiêu th thông tin. Safko
và Phanh [5] cho rng phương tin truyn thông xã hi là mt thut ng để ch các hot động, thc tin,
hành vi gia các cng đồng ca nhng người t tp trc tuyến để chia s và trao đổi thông tin, kiến thc
và ý kiến bng phương tin truyn thông. Theo Weinberg [6] phương tin truyn thông xã hi liên quan
đến vic chia s thông tin, kinh nghim và quan đim thông qua các trang web theo định hướng cng
đồng. Phương tin truyn thông xã hi s dng công ngh da trên web để chuyn đổi và phát độc thoi
phương tin truyn thông thành các cuc đối thoi truyn thông xã hi. K t thp k trước, phương tin
truyn thông xã hi đã phát trin t mt trung tâm truyn thông đơn gin thành tác nhân thay đổi, hot
động hàng ngày ca con người và t đó thay đổi cuc sng ca con người.
2.2. nh hưởng ca phương tin truyn thông xã hi trên các lĩnh vc khác nhau
Các lĩnh vc khác nhau có nh hưởng lâu dài và lâu dài ca truyn thông xã hi như sau [3]:
2.2.1. Chính tr và dch v công cng
Cách thc máy tính cá nhân thay đổi mãi mãi cách thc kinh doanh được tiến hành. Mng xã
hi đang thay đổi nhân khu hc ca xã hi chúng ta, t chính tr và dch v công cng đến s hài lòng
ca khách hàng và doanh nghip. Facebook đã tr thành nn tng phi thc tế cho cách các t chc phi
li nhun, các nhà hot động môi trường và phe phái chính tr tiếp cn vi hàng ngàn tình nguyn viên
tim năng. Twitter thường được s dng bi hu hết các chính tr gia tiến b để thúc đẩy s nghip ca
h. Nh các mng xã hi, các lĩnh vc như chính tr không còn gii hn trong các nhà lãnh đạo chính
tr mà mi người cũng có th bày t mi quan tâm và ý kiến ca h, chia s ý tưởng ca h và thm chí
giao tiếp vi các nhà lãnh đạo chính tr trên cơ s mt đối mt.
2.2.2. Tiếp th và qung cáo
Vi s ra đời ca truyn thông xã hi, các chiến lược tiếp th và qung cáo đã chuyn mình t
các ngành công nghip ph thuc vào các kênh th trường đại chúng như truyn hình, radio sang nn
tng mng xã hi.
Tt c nhng thương hiu ln và các t chc hin nay t hào khi có lượng fan ln và nhng
người theo dõi trên tt c các nn tng truyn thông xã hi ln như Facebook, Twitter, YouTube,
Instagram, … nn tng truyn thông mng xã hi không ch hiu qu v mt chi phí mà còn gia tăng s
gn gũi gia nhà sn xut và người tiêu dùng.
K yếu Hi tho quc tế “Thương mi và phân phi” ln 2 năm 2020
455
2.2.3. Báo chí
Phương tin truyn thông mng xã hi đã cung cp cho mi người cách nhanh chóng và d
dàng để chia s liên kết và thông tin vi nhiu người qua Facebook hoc Twitter. Mt s trang web tin
tc gii thiu cho khách truy cp ca h mt danh sách các mc tin tc được đề xut bi bn bè ca h
vì h nhn ra s chng thc t nhng người quen thì tin tc càng đáng tin cy. Mt khác, các mng xã
hi cũng đã đưa ra s gia tăng chưa tng thy đối vi báo chí công dân. T cp nht giao thông, đến
thiên tai, tt c nhng người có quyn truy cp vào các trang mng xã hi hu như ch cn mt vài cú
nhp chut để tr thành mt nhà báo công dân.
2.2.4. Kinh doanh
Hu như mi t chc kinh doanh ln đều có s hin din ca mng xã hi. K c các doanh
nghip hin ti và mi ni cũng đang tích cc s dng các mng xã hi để qung bá sn phm, dch v
ca h và nhn được phn hi vô giá t khách hàng. Trên thc tế, đối vi các doanh nghip, s tương
tác qua mng xã hi gn như đã tr thành mt tiêu chun thc tế để đánh giá dch v khách hàng ca
h. Gi đây, vic thy các doanh nghip nh hoc ti nhà ch hot động thông qua tài khon Facebook
ca h đã tr nên ph biến.
2.2.5. Tuyn dng
LinkedIn đã thay đổi đáng k cách các chuyên gia nhân s tìm kiếm và do đó tuyn dng nhân
viên tim năng. Tuy nhiên, có nhng tranh lun v vi phm quyn riêng tư; LinkedIn chc chn đã to
điu kin cho s tiến b ngh nghip, tuyn dng và mng lưới chuyên nghip đến mc độ ln.
2.3. Các loi nn tng truyn thông xã hi
Các nn tng truyn thông xã hi được s dng ph biến nht hin nay là [7]:
2.3.1. Facebook
Facebook là mng xã hi ln nht trên web liên quan đến nhn dng tên cũng như tng s
người dùng. Nó có hơn 2 t người dùng hot động và nó hot động như mt nn tng tuyt vi để kết
ni mi người trên toàn cu vi nhau. K t thp k trước, Facebook đã phát trin t mt trang web cơ
bn thành mt mng đa chiu và mt nn tng di động nơi mi người có th kết ni vi bt k ai trên
toàn thế gii. Và tính năng Fanpage ca Facebook thc s có th giúp ích rt nhiu cho vic kinh
doanh ca cá nhân, gia đình và các doanh nghip nh.
2.3.2. Twitter
Twitter là mt nn tng nơi người dùng có th th hin mt lượt xem bng các tin nhn văn bn
ngn cùng vi các phương tin khác. Twitter có mt giao din tuyt vi để giao tiếp vi bt k ai trên
thế gii theo nghĩa đen ch bng cách đề cp đến tên người dùng ca h trong bài đăng ca h. Mng
xã hi này là mt cách tuyt vi để qung cáo và tiếp th doanh nghip. Nó cũng là mt kênh hiu qu
để x lý dch v khách hàng.
2.3.3. YouTube
Nn tng chia s video ni tiếng nht có hơn mt t người dùng, nơi người dùng không ch
th xem ni dung được đăng bi người khác mà còn ti lên, xếp hng, chia s và nhn xét v video.
Nếu mt người mun thu hút khán gi bng cách đăng qung cáo v công vic hoc doanh nghip ca
h, không th có nn tng nào tt hơn YouTube.
2.3.4. Instagram
Instagram là mt nn tng truyn thông xã hi trc quan hoàn toàn ch da trên các bài đăng
nh và video. Nó cũng thuc s hu ca Facebook và có kèm tính năng khác được cung cp liên quan
đến các b lc chnh sa nh.
45
2.
3
d
th
ế
2
0
4.
m
ì
n
h
th
ô
ti
ê
c
m
th
ô
c
ơ
k
h
đ
5.
d
q
u
6
3
.5. Linked
I
Linke
d
định hướn
ng to h
ế
gii thc
[
Hình
1
19 [9]. Có
t
Weiboi ch
Tiếp th tr
u
Để hi
ì
nh, các nh
à
h
iu thông t
i
ô
ng xã hi
ê
u dùng. Cá
c
d
ch v hơ
n
Tiếp t
h
m
quyn tr
u
ô
ng xã hi
k
ơ
bn liên q
u
h
ác nhau đ
ư
ng liên qua
n
Nhn
g
l
ý
d
S liê
n
- Hi
u
ng mng x
ã
u
a các kênh
K
y
I
n
d
In là mt
t
g vic làm.
s
ơ trong
m
[
8].
1
cho thy
t
h thy rõ
,
s dng
uy
n thôn
g
u khách hà
n
à
tiếp th
i
n v khách
v người d
ù
c
doanh ng
h
n
[10].
h
truyn t
h
u
yn thông
k
hác nhau
đ
u
an đến vi
c
ư
c doanh
n
n
đến Thư
ơ
d
o cho s c
h
n
quan ca
v
u
qu ca vi
ã
hi cho p
h
liên lc kh
á
y
ếu Hi tho
t
rang web
m
LinkedIn
c
t mng xã
Hình 1:
N
biu đồ c
a
,
Facebook
Trung Qu
g
mn
g
h
ng
m
t các
h
nhà qung
hàng được
ù
ng t
r
c tu
y
h
ip khác n
h
ông xã hi
t
r
c tuyến.
đ
đạt được
c
chia s n
n
ghip áp
d
ơ
ng hiu tr
c
hu
y
n đổi
p
v
ic thay đ
c s dng
m
h
ép bn kết
á
c nhau, gi
quc tế “Th
ư
m
ng xã h
c
ho phép c
á
hi trc tu
y
N
hng tran
g
Ngu
n
a
16 trang
m
đang dn
đ
c).
h
i và thư
ơ
h
tt hơn v
à
cáo luôn tì
m
thu thp. T
h
y
ến có th
n
hau đang s
là xu hướn
g
Đây là
m
t
các
m
c ti
ê
i dung, vid
d
ng tp tr
u
c tuyến c
a
p
hươn
g
th
i phương t
h
m
t s côn
g
hp ngân s
á
m chi phí
c
ư
ơn
g
mi và p
i
được s
d
á
c thành vi
ê
y
ến có th
m
mng xã h
n
: DreamGr
o
m
ng xã h
u, tiếp the
ơ
n
g
mi đi
à
tìm kiếm t
h
m
kiếm qu
a
h
ông tin nà
y
được phân
dng các
m
g
m
i nht
p
t
hình thc
ê
u tiếp th
v
e
o và hình
u
ng vào vi
người tiêu
c truyn
t
h
c truyn
t
g
c nht đị
n
á
ch cn thi
ế
c
ho
m
i ng
ư
hân phi” l
n
d
ng dành r
ê
n có th l
à
m
ô t các
m
i ph biến
n
o
w
i hàng đầ
u
o là YouT
u
n t
h
iên hướn
g
a
nhiu các
h
y
có th đư
tích sâu h
ơ
m
ng xã h
p
hát trin k
tiếp th int
e
v
à qung cá
o
nh vì lý d
o
c nhm m
dùng và tr
u
t
hôn
g
tiếp
t
t
hông tiếp t
h
n
h ca tiếp
ế
t để qung
ư
i trong s
n
2 năm 202
0
r
iêng cho c
á
à
công nhâ
n
m
i quan h
n
ht [9]
u
thế gii t
í
u
be, Instagr
a
g
ca h đối
h
khác nha
u
c thu thp
ơ
n để theo
d
i để giúp h
t vài nă
m
e
rnet s d
n
o
. Tiếp th
t
o
qung cá
o
c tiêu đún
g
u
yn ming
t
h
t
h là do m
th truyn
t
cáo và di c
h
h. Vì v
y
0
á
c
d
ch v
k
n
cũng như
chuyên n
g
í
nh đến thá
n
a
m và Twi
t
vi các s
n
u
. Điu này
t phương
d
õi hành vi
h
bán nhi
u
m
trước khi
n
g các nn
t
t
ruyn thôn
g
o
. Các
k
t
h
g
đối tượn
g
đin t.
t s lý do:
t
hông mng
h
uyn hàn
g
y
, doanh ng
h
k
inh doanh
nhà tuyn
g
hip trong
n
g 11 năm
t
er (Qzone
n
phm ca
đòi hi rt
t
in truyn
ca người
u
sn phm
nó bt đầu
ng truyn
g
xã hi v
u
t tiếp th
g
, các hot
xã hi. S
g
hóa thông
h
ip đã đạt
K yếu Hi tho quc tế “Thương mi và phân phi” ln 2 năm 2020
457
được mc tiêu ca mình mt cách hiu qu, cũng như đối phó vi ít đối tác hơn, chuyn cho h các
gii pháp hoàn chnh.
- S tăng trưởng nhanh chóng ca dòng thông tin tiếp th thông tin và công ngh dưới nh
hưởng ca Internet. S xut hin ca các kênh phân phi mi, phương tin tương tác, s phát trin ca
phương tin truyn thông chuyên ngành đòi hi phi điu chnh và đặt các đim nhn khác trong chiến
lược ca truyn thông tiếp th.
- Chuyn sang cá nhân hóa tiêu dùng và do đó, chuyn sang truyn thông tiếp th tương tác hai
chiu đòi hi s tham gia ca c người tiêu dùng và nhà sn xut. Trong nhng trường hp như vy,
vai trò ca khách hàng ngày càng quan trng tr thành ngun nh hưởng và ph biến thông tin: truyn
thông độc lp, mng xã hi cng đồng, đối tác kinh doanh, gia đình và bn bè, chuyên gia, t chc nhà
nước và công cng, giám sát cht lượng sn phm.
- Th trường bo hòa, các dch v và hàng hóa tương t được sn xut trong môi trường cnh
tranh cao cho các công ngh ging ht nhau. Trong tình hình th trường như vy, các nhà tiếp th cn
sáng to trong vic s dng các phương pháp tiếp cn và qung bá công ngh mi để định v mt sn
phm / dch v / thương hiu c th trong tâm trí ca đối tượng mc tiêu.
6. Thay đổi động cơ ca hành vi người tiêu dùng trong cuc cách mng công nghip ln th tư
S phát trin ca Internet, công ngh thông tin và truyn thông (CNTT-TT), các kênh truyn
thông bn vng, đin toán đám mây và nn tng k thut s và "v n" thông tin thoát ra t các kênh
d liu khác nhau, to ra s xut hin ca các h thng thông tin m và mng công nghip toàn cu
(vượt ra ngoài ranh gii ca các doanh nghip riêng l và tương tác vi nhau), có tác động biến đổi đối
vi tt c các lĩnh vc ca nn kinh tế và kinh doanh hin đại bên ngoài ngành CNTT, và chuyn sang
giai đon công nghip hóa t động hóa công nghip mi.
Theo các chuyên gia, vic trin khai bt k công c t động hóa nào, bao gm c Internet of
Things theo khái nim này, s hp lý trong vic thu được li ích kinh tế cao hơn so vi các hình thc
quy trình sn xut và kinh doanh được chp nhn. Mt trong nhng li ích ca Internet of Things là
mô hình phân tích d liu người dùng, cơ s sn xut (máy móc, tòa nhà, thiết b) và bn cht ca tiêu
dùng. Và mng xã hi đang làm rt tt nhng điu này, m ra kh năng không gii hn cho nhà cung
cp dch v để ci thin tri nghim ca khách hàng, to s thun tin hơn, quyết định tt hơn và gim
chi phí ca khách hàng, dn đến s hài lòng và trung thành bng cách ci thin vic x lý nhanh
chóng. [11] Các quy trình này phi được xem xét trong tương lai gn trong vic phát trin chính sách
tiếp th truyn thông hin đại ca các doanh nghip, vì nhng xu hướng này phù hp vi thi đại ca
người tiêu dùng.
Theo J'son & Partners Consulting, Internet of Things (IoT) là xu hướng phát trin và công ngh
tiên tiến nht trong lĩnh vc kinh doanh, c trên phm vi toàn cu và quy mô ca tng quc gia. Bng
cách kết ni hàng t thiết b hàng ngày vi Internet - t vòng đeo tay th dc đến thiết b công nghip -
IoT kết hp thế gii trc tuyến và ngoi tuyến, m ra nhng kh năng mi và thách thc doanh nghip
tư nhân, chính ph và người tiêu dùng.
Tính cp thiết ca vn đề này, được thc hin qua nhng nghiên cu, cho phép doanh nghip
lp kế hoch và thc hin các chính sách kinh tế hiu qu hơn các cp bc khác nhau, bao gm t
cp địa phương đến cp quc tế. Kết qu ca nhng phát trin này cho phép hình thc truyn thông
ngày càng chính xác và đầy đủ hơn trong các đặc đim địa lý và lch s ca khu vc, do đó mang li
hiu qu cao hơn.
Do đó, nghiên cu v hành vi ca khách hàng cn phi xác định động cơ - lý do, điu kin tiên
quyết, gây ra mt s hành động đi kèm vi vic mua hàng. Thông tin v hành vi tiêu dùng ca doanh
nghip là cơ bn trong vic phát trin chương trình truyn thông tiếp th qua mng xã hi, vì nó cho
phép chn s kết hp ti ưu gia các ngun lc và kênh truyn thông, cũng như các ngun nhà mng
ca h.