Đ bài: Ngh lu n văn h c s ph n và v đp nhân v t M trong đo n trích Về ị ậ ọ ố ậ ẻ ẹ ậ ị ạ ợ
ch ng A Ph - Tô Hoàiồ ủ
Bài làm
Tô Hoài là nhà văn l n c a n n văn xuôi hi n đi Vi t Nam v i s l ng tác ph m đt kớ ủ ề ệ ạ ệ ớ ố ượ ẩ ạ ỉ
l c.V ch ng A Ph là truy n ng n thành công nh t trong ba truy n ng n vi t v đ tàiụ ợ ồ ủ ệ ắ ấ ệ ắ ế ề ề
Tây B c c a ông.Tác ph m có m t giá tr hi n th c và nhân đo đáng k . Truy n vi t vắ ủ ẩ ộ ị ệ ự ạ ể ệ ế ề
cu c s ng c a ng i dân lao đng vùng núi cao, d i ách th ng tr tàn b o c a b n th cộ ố ủ ườ ộ ướ ố ị ạ ủ ọ ự
dân phong ki n mi n núi. Đc bi t truy n đã xây d ng thành công nhân v t M , qua đó caế ề ặ ệ ệ ự ậ ị
ng i v đp tâm h n, s c s ng ti m tàng và kh năng đn v i cách m ng c a nhân dânợ ẻ ẹ ồ ứ ố ề ả ế ớ ạ ủ
Tây B c.ắ
V ch ng A Ph in trong t p truy n Tây B c (1954). T p truy n đc t ng gi i nh t-ợ ồ ủ ậ ệ ắ ậ ệ ượ ặ ả ấ
gi i th ng H i văn ngh Vi t Nam 1954- 1955.Tác ph m ra đi là k t qu c a chuy nả ưở ộ ệ ệ ẩ ờ ế ả ủ ế
đi th c t c a nhà văn cùng v i b đi gi i phóng Tây B c năm 1952.ự ế ủ ớ ộ ộ ả ắ
V ch ng A Ph m đu b ng cách gi i thi u nhân v t M trong c nh tình đy ngh chợ ồ ủ ở ầ ằ ớ ệ ậ ị ở ả ầ ị
lý và cu n hút đc gi :ố ộ ả
“Ai xa v , có d p vào nhà th ng lí Pá Tra th ng trông th y có m t cô gái ng i quay s iở ề ị ố ườ ấ ộ ồ ợ
gai bên t ng đá tr c c a, c nh tàu ng a. Lúc nào cũng v y, dù quay s i, thái c ng a,ả ướ ử ạ ự ậ ợ ỏ ự
d t v i, ch c i hay đi cõng n c d i khe su i lên, cô y cũng cúi m t, m t bu n r iệ ả ẻ ủ ướ ướ ố ấ ặ ặ ồ ườ
r i”.ượ
Cách gi i thi u t o ra nh ng đi ngh ch v m t cô gái âm th m l loi, âm th m nh l nớ ệ ạ ữ ố ị ề ộ ầ ẻ ầ ư ẫ
vào các v t vô tri: cái quay s i, t ng đá, tàu ng a ; cô gái là con dâu nhà th ng lí quy nậ ợ ả ự ố ề
th , giàu có nh ng sao m t lúc nào “bu n r i r i”. Khuôn m t đó g i ra m t s ph nế ư ặ ồ ườ ượ ặ ợ ộ ố ậ
đau kh , b t h nh nh ng cũng ng m n m t s c m nh ti m tàng.ổ ấ ạ ư ầ ẩ ộ ứ ạ ề
M tr c đó v n là m t ng i con gái đp. M có nhan s c, và có kh năng âm nh c, côị ướ ố ộ ườ ẹ ị ắ ả ạ
gi i sáo và gi i, u n chi c lá trên môi, th i lá cũng hay nh th i sáo”. Cô còn m t tâm h nỏ ỏ ố ế ổ ư ổ ộ ồ
tràn đy khát khao cu c s ng, khát khao yêu đng. Qu th , M đã đc yêu, và đã khátầ ộ ố ươ ả ế ị ượ
khao yêu, trái tim t ng đã bao nhiêu l n h i h p tr c tr c âm thanh hò h n c a ng iừ ầ ồ ộ ướ ướ ẹ ủ ườ
yêu.
Nh ng ng i con gái tài hoa mi n s n c c đó ph i ch u m t cu c đi b c m nh. Đư ườ ề ơ ướ ả ị ộ ộ ờ ạ ệ ể
c u n n cho cha, cu i cùng cô đã ch u bán mình, ch u s ng c nh làm ng i con dâu g t nứ ạ ố ị ị ố ả ườ ạ ợ
trong nhà th ng lí.ố
Tô Hoài đã di n t n i c c nh c v th xác c a ng i con gái y, con ng i v i danhễ ả ỗ ự ọ ề ể ủ ườ ấ ườ ớ
nghĩa là con dâu, nh ng th c ch t chính là tôi t . Thân ph n M không ch là thân trâuư ự ấ ớ ậ ị ỉ
ng a, “Con trâu con ng a làm còn có lúc, đêm nó còn đc đng gãi chân, đng nhai c ,ự ự ượ ứ ứ ỏ
đàn bà con gái cái nhà ngày thì vùi vào vi c làm c ngày l n đêm”.ở ệ ả ẫ
Song nhà văn còn kh c h a đm nét n i đau kh v tinh th n c a M . M t cô M m i h iắ ọ ậ ỗ ổ ề ầ ủ ị ộ ị ớ ồ
nào còn r o r c yêu đng, bây gi l ng câm, “lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó c a”. Vàạ ự ươ ờ ặ ư ử
nh t là hình nh căn bu ng M , kín mít v i cái c a s l vuông b ng bàn tay, M ng iấ ả ồ ị ớ ử ổ ỗ ằ ị ồ
trong đó trông ra lúc nào cũng th y m m trăng tr ng không bi t là s ng hay là n ng.ấ ờ ờ ắ ế ươ ắ
Đó qu th c là m t th đa ng c tr n gian giam hãm th xác M , cách li tâm h n M v iả ự ộ ứ ị ụ ầ ể ị ồ ị ớ
cu c đi, c m c tu i xuân và s c s ng c a cô. Ti ng nói t cáo ch đ phong ki n mi nộ ờ ầ ố ổ ứ ố ủ ế ố ế ộ ế ề
núi đây đã đc c t lên nhân danh quy n s ng. Cái ch đ y đáng lên án, b i vì nó làmở ượ ấ ề ố ế ộ ấ ở
c n khô nh a s ng, làm tàn l i đi ng n l a c a ni m vui s ng trong nh ng con ng i vôạ ự ố ụ ọ ử ủ ề ố ữ ườ
cùng đáng s ng.ố
M đã t ng mu n ch t mà không đc ch t, vì cô v n còn đó món n c a ng i cha.ị ừ ố ế ượ ế ẫ ợ ủ ườ
Nh ng đn lúc có th ch t đi, vì cha M không còn n a thì M l i buông trôi, kéo dài mãiư ế ể ế ị ữ ị ạ
s t n t i v t v . Chính lúc này cô gái còn đáng th ng h n. B i mu n ch t nghĩa là v nự ồ ạ ậ ờ ươ ơ ở ố ế ẫ
còn mu n ch ng l i m t cu c s ng không ra s ng, nghĩa là xét cho cùng, còn thi t s ng.ố ố ạ ộ ộ ố ố ế ố
Còn khi đã không thi t ch t, nghĩa là s tha thi t v i cu c s ng cũng không còn, lúc đó thìế ế ự ế ớ ộ ố
lên núi hay đi n ng, thái c ng a hay cõng n c… cũng ch là cái xác không h n c a Mươ ỏ ự ướ ỉ ồ ủ ị
mà thôi.
S c s ng c a M d ng nh m t đi. Nh ng bên trong cái hình nh con rùa l m lũi kiaứ ố ủ ị ườ ư ấ ư ả ầ
dang còn m t con ng i. Khát v ng h nh phúc có th b vùi l p, b lãng quên trong đáyộ ườ ọ ạ ể ị ấ ị
sâu c a m t tâm h n đã chai c ng vì đau kh , nh ng không th b tiêu tan. G p th i củ ộ ồ ứ ổ ư ể ị ặ ờ ơ
thu n l i thì nó l i cháy lên. Và khát v ng h nh phúc đó đã b t ch t cháy lên, th t n ngậ ợ ạ ọ ạ ấ ợ ậ ồ
nàn và xót xa trong m t đêm xuân đy p ti ng g i c a tình yêu.ộ ầ ắ ế ọ ủ
B c tranh H ng Ngài mùa xuân năm y có s c làm say đm lòng ng i tu i tr . Gió rét,ứ ồ ấ ứ ắ ườ ổ ẻ
s c vàng ng c a c tranh, s bi n đi màu s c kì o c a các loài hoa đp đã góp ph nắ ử ủ ỏ ự ế ổ ắ ả ủ ẹ ầ
làm nên cu c n i lo n trong m t tâm h n đã b y nhiêu năm tê d i vì đau kh . Tác nhânộ ổ ạ ộ ồ ấ ạ ổ
quan tr ng là h i r u. Ngày t t năm đó M cũng u ng r u, M lén u ng t ng bát, “u ngọ ơ ượ ế ị ố ượ ị ố ừ ố
ng c” r i say đn l m ng i đi. Cái say cùng lúc v a gây s lãng quên v a đem v n iừ ự ồ ế ị ườ ừ ự ừ ề ỗ
nh . M lãng quên th c t i (nhìn m i ng i nh y đng, ng i hát mà không nghe, khôngớ ị ự ạ ọ ườ ả ồ ườ
th y và cu c r u tan lúc nào cũng không hay) nh ng l i nh v ngày tr c (ngày tr c,ấ ộ ượ ư ạ ớ ề ướ ướ
M th i sáo cũng gi i …), và quan tr ng h n là M v n nh mình là m t con ng i, v nị ổ ỏ ọ ơ ị ẫ ớ ộ ườ ẫ
có cái quy n s ng c a m t con ng i : “M v n còn tr . M mu n đi ch i. Bao nhiêuề ố ủ ộ ườ ị ẫ ẻ ị ố ơ
ng i có ch ng cũng đi ch i ngày T t. Hu ng chi M và A S , không có lòng v i nhau màườ ồ ơ ế ố ị ử ớ
v n ph i v i nhau”.ẫ ả ở ớ
Nh ng tác nhân có tác d ng nhi u nh t trong vi c dìu h n M b nh b ng v v i nh ngữ ụ ề ấ ệ ồ ị ề ồ ề ớ ữ
khát khao h nh phúc yêu đng có l v n là ti ng sáo b i ti ng sáo là ti ng g i c a mùaạ ươ ẽ ẫ ế ở ế ế ọ ủ
xuân, c a tình yêu và tu i tr . Ti ng sáo r p r n trong đu M , nó đã tr nên ti ng lòngủ ổ ẻ ế ậ ờ ầ ị ở ế
c a ng i thi u ph .ủ ườ ế ụ