ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

TRẦN QUỲNH
PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO HỌC SINH
TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG “ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT ĐIỂM”
VẬT LÍ LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MÁY VI TÍNH
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Mã số: 9140111
Người hướng dẫn khoa học:
TS. NGUYỄN THANH HẢI
TS. QUÁCH NGUYỄN BẢO NGUYÊN
Thừa Thiên Huế, Năm 2020
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các sliệu, kết quả
nghiên cứu là khách quan, trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ một
công trình nào khác.
Thừa Thiên Huế, ngày … tháng … năm 2020
Tác giả luận án
Trần Quỳnh
ii
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Cố NGƯT. PGS.TS. Lê Công Triêm -
Người đã giúp đỡ tôi tận tình trong việc xây dựng ý tưởng, đặt những nền móng
khoa học đầu tiên cho toàn bộ luận án, cũng như đã tận tình dạy bảo, hướng dẫn
trong gần suốt thời gian tôi thực hiện luận án.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới TS. Nguyễn Thanh Hải TS.
Quách Nguyễn Bảo Nguyên đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo giúp đỡ trong suốt
quá trình học tập, nghiên cứu và triển khai thực hiện luận án.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Đào tạo Sau đại học – Đại học Huế, Ban Giám
hiệu trường Đại học phạm Đại học Huế, Phòng Đào tạo Sau đại học, Ban chủ
nhiệm Khoa Vật lí đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành luận án này.
Tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu, giáo viên học sinh các trường THPT Nguyễn
Đình Chiểu, THPT A Lưới, THPT Đặng Huy Trứ - Tỉnh Thừa Thiên Huế đã nhiệt
tình phối hợp, giúp đỡ tôi trong quá trình điều tra và thực nghiệm sư phạm.
Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, người thân, các bạn bè
đồng nghiệp - những người đã luôn động viên, giúp đỡ về mọi mặt để tôi hoàn thành
công trình nghiên cứu của mình.
Thừa Thiên Huế, ngày … tháng … năm 2020
Tác giả luận án
Trần Quỳnh
iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
MỤC LỤC ................................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT...................................................................... vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH, SƠ ĐỒ, BẢNG, ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ .............. vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
1. Lí do chọn đề tài .................................................................................................. 1
2. Mục tiêu của đề tài ............................................................................................... 6
3. Giả thuyết khoa học ............................................................................................. 6
4. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................................... 6
5. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................................... 7
6. Phạm vi nghiên cứu ............................................................................................. 7
7. Phương pháp nghiên cứu đề tài ........................................................................... 7
8. Đóng góp mới của luận án ................................................................................... 8
9. Cấu trúc của luận án ............................................................................................ 9
NỘI DUNG .............................................................................................................. 10
Chương 1. TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ..................................... 10
1.1. Những nghiên cứu về việc phát triển ng lực phát triển năng lực hợp tác
cho học sinh ........................................................................................................... 10
1.1.1. Các kết quả nghiên cứu ở nước ngoài ...................................................... 10
1.1.2. Các kết quả nghiên cứu ở trong nước....................................................... 16
1.2. Những nghiên cứu về việc tổ chức dạy học với sự hỗ trợ của máy vi tính theo
hướng phát triển năng lực hợp tác ......................................................................... 22
1.2.1. Các kết quả nghiên cứu ở nước ngoài ...................................................... 22
1.2.2. Các kết quả nghiên cứu ở trong nước....................................................... 28
1.3. Kết luận chương 1 ........................................................................................... 31
Chương 2. SỞ LUẬN THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN
NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO HỌC SINH TRONG DẠY HỌC VẬT
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG .............................................................. 33
2.1. Năng lực hợp tác ............................................................................................. 33
2.1.1. Năng lực ................................................................................................... 33
2.1.2. Hợp tác ..................................................................................................... 34
iv
2.1.3. Năng lực hợp tác ...................................................................................... 34
2.1.4. Cấu trúc năng lực hợp tác ......................................................................... 35
2.2. Phát triển năng lực hợp tác cho học sinh ........................................................ 39
2.2.1. Phát triển năng lực hợp tác ....................................................................... 39
2.2.2. Dạy học gắn với phát triển năng lực hợp tác ............................................ 39
2.3. Thực trạng về việc phát triển năng lực hợp tác cho học sinh trung học phổ
thông trong dạy học Vật lí có sự hỗ trợ của máy vi tính ....................................... 44
2.3.1. Chọn mẫu điều tra .................................................................................... 44
2.3.2. Nội dung điều tra ...................................................................................... 44
2.3.3. Kết quả điều tra ........................................................................................ 45
2.3.4. Đánh giá thực trạng .................................................................................. 53
2.4. Bồi ỡng năng lực hợp tác cho học sinh trong dạy học Vật với sự hỗ trợ của
máy vi tính ............................................................................................................. 54
2.4.1. Sự hỗ trợ của máy vi tính trong dạy học Vật lí theo hướng phát triển năng
lực hợp tác cho học sinh ..................................................................................... 54
2.4.2. Một số biện pháp bồi dưỡng năng lực hợp tác cho học sinh trong dạy học
Vật lí với sự hỗ trợ của máy vi tính .................................................................... 61
2.5. Quy trình tổ chức dạy học nhằm góp phần phát triển năng lực hợp tác cho học
sinh trong dạy học vật lí với sự hỗ trợ của y vi tính ......................................... 87
2.5.1. Nguyên tắc xây dựng quy trình ................................................................ 87
2.5.2. Quy trình tổ chức dạy học nhằm góp phần phát triển năng lực hợp tác cho
học sinh trong dạy học vật lí với sự hỗ trợ của máy vi tính ............................... 88
2.6. Kết luận chương 2 .......................................................................................... 94
Chương 3. TỔ CHỨC DẠY HỌC CHƯƠNG “ĐỘNG LỰC HỌC CHẤT
ĐIỂM” VẬT LÍ LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG THEO HƯỚNG PHÁT
TRIỂN NĂNG LỰC HỢP TÁC CHO HỌC SINH VỚI SỰ HỖ TRỢ CỦA MÁY
VI TÍNH ................................................................................................................... 96
3.1. Đc đim chương Động lc học cht đim vật lí lp 10 trung hc ph thông .. 96
3.1.1. Khái quát nội dung chương “Động lực học chất điểm” ........................... 96
3.1.2. Mục tiêu dạy học chương “Động lực học chất điểm” .............................. 97
3.1.3. Một số thuận lợi và khó khăn khi bồi dưỡng năng lực hợp tác cho học sinh
trong dạy học chương “Động lực học chất điểm” .............................................. 99