1
Lêi më ®Çu
Sau 1986 níc ta ®· chuyÓn m« h×nh kinh tÕ tõ nÒn kinh tÕ tËp trung
quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. §ã
lµ mét qu¸ tr×nh thÓ hiÖn sù ®æi míi vÒ t duy vµ ngµy cµng hoµn thiÖn c¶ vÒ lÝ
luËn còng nhthùc tiÔn x©y dùng chñ nghÜa x· héi chñ nghÜa ë níc ta. §©y
còng lµ mét qu¸ tr×nh vÒ sù nhËn thøc ®óng h¬n c¸c quy luËt kh¸ch quan,
chuyÓn tõ mét nÒn kinh tÕ mang nÆng tÝnh chÊt hiÖn vËt sang nÒn kinh tÕ hµng
ho¸ víi nhiÒu thµnh phÇn, kh«i phôc c¸c thÞ trêng ®Ó tõ ®ã c¸c quy luËt thÞ
trêng ph¸t huy t¸c dông ®iÒu tiÕt hµnh vi c¸c t¸c nh©n trong nÒn kinh tÕ thay
cho ph¬ng ph¸p qu¶n lÝ b»ng c¸c c«ng cô kÕ ho¹ch ho¸ trùc tiÕp mang tÝnh
ph¸p lÖnh, xo¸ bá bao cÊp trµn lan cña nhµ níc ®Ó c¸c doanh nghiÖp tù chñ,
tù chÞu trong s¶n xuÊt kinh doanh. Nhµ nícthùc hiÖn qu¶n lÝ nÒn kinh tÕ
th«ng qua ph¸p luËt vµ ®iÒu tiÕt th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch vµ c¸c c«ng cô kinh
tÕ vØ m«
ChuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ chuyÓn sang nÒn kinh tÕ n¨ng ®éng,
cã c¬ chÕ ®iÒu chØnh linh ho¹t h¬n, thóc ®Èy sù ph©n phèi, sö dông c¸c nguån
lùc vµ c¸c t¸c nh©n cña nÒn kinh tÕ ho¹t ®émg hiÖu qu¶
MÆt kh¸c sù chuyÓn tõ m« h×nh kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn
kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa lµ vÊn ®Ò cßn míi trong lÞch sö
kinh tÕ níc ta. Nªn viÖc nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ kinh tÕ thÞ trêng
lµ sù cÇn thiÕt.
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Quá trình hình thành và phương pháp chuyển giao
của nền kinh tế thị trường trong cuộc chiến thương
trường
3
Néi dung
I > . Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ thêng®Þnh híng x·
héi chñ nghÜa
1 . Kh¸i niÖm
Kinh tÕ thÞ trêng lµ h×nh thøc ph¸t triÓn cao cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ trong
®ã tõ s¶n xuÊt ®Õn tiªu dïng ®Òu th«ng qua thÞ trêng. Nãi mét c¸ch kh¸c kinh
tÕ thÞ trêng ph¸t triÓn trong ®ã mäi quan hÖ kinh tÕ ®Òu ®îc tiÒn tÖ ho¸ .
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
4
2 . Sù cÇn thiÕt kh¸ch quan ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa
2.1 §iÒu kiÖn ra ®êi cña s¶n xuÊt hµng ho¸.
Ph©n c«ng lao ®éng:Theo LªNin “ hÔ ë ®©u vµ khi nµo cã ph©n c«ng lao
®éng x· héi vµ s¶n xuÊt hµng ho¸ th× ë ®ã vµ khi Êy cã thÞ trêng “ –VI
LªNin toµn tËp nhµ xuÊt b¶n tiÕn bé Matcova 1974 .
Nh÷ng lao ®éng t nh©n ®éc lËp vµ kh«ng phô thuéc vµo nhau. Mµ muèn
cã ®îc nh vËy th× nh÷ng ngêi, nh÷ng doanh nghiÖp s¶n xuÊt hµng ho¸ ph¶i
®éc lËp vµ kh«ng phô thuéc vµo nhau .
Tãm l¹i ph©n c«ng lao ®éng x· héi t¹o ra sù phô thuéc lÉn nhau gi÷a nh÷ng
ngêi, nh÷ng doanh nghiÖp x¶n xuÊt hµng ho¸ ®éc lËp, hä lµm viÖc cho nhau
th«ng qua nh÷ng trao ®æi hµng ho¸. Cßn víi t c¸ch lµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt
hµng ho¸ ®éc lËp lao ®éng s¶n xuÊt hµng ho¸ cña hä l¹i mang tÝnh lao ®éng t
nh©n ( c¸ biÖt , ®éc lËp kh«ng phô thuéc ). M©u thuÉn nµy ®îc gi¶i quyÕt
b»ng trao ®æi .
2.2 §Þnh híng x· héi chñ nghÜa ë níc ta lµ mét sù lùa chän ®óng ®¾n
Tríc ®©y trong qu¸ tr×nh x©y dùng x· héi chñ nghÜa Liªn X« , §«ng ¢u
hay ë ViÖt Nam còng cã quan ®iÓm kinh tÕ cho r»ng: Kinh tÕ hµng ho¸ lµ s¶n
phÈm riªng cña chñ nghÜa t b¶n. Tõ ®ã nÒn kinh tÕ x· héi chñ nghÜa ®îc vËn
hµnh theo c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp . §©y lµ mét trong nh÷ng nguyªn
nh©n khñng ho¶ngcña x· héi chñ nghÜa. Theo quan ®iÓm cña ®¶ng ta hiÖn nay
x©y dùng “s¶n xuÊt hµng ho¸ kh«ng ®èi lËp víi chñ nghÜa x· héi , mµ cßn lµ
thµnh tùu ph¸t triÓn cña nÒn v¨n minh nh©n lo¹i, tån t¹i kh¸ch quan, cÇn thiÕt
cho c«ng cuéc x©y dùng x· héi chñ nghÜa vµ c¶ khi chñ nghÜa x· héi ®· ®îc
x©y dùng. –V¨n kiÖn ®¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø VIII
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
5
Ngoµi ra còng cã quan ®iÓm cho r»ng kinh tÕ thÞ trêng kh«ng thÓ dung
hîp víi chñ nghÜa x· héi. Cßn theo CacMac kinh tÕ hµng ho¸ tån t¹i trong
nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau cã thÓ kh¸c nhau vÒ quy m« vµ h×nh thøc ph¸t
triÓn .
2.3 Kinh tÕ thÞ trêng kh«ng nh÷ng tån t¹i kh¸ch quan mµ cÇn thiÕt cho
c«ng cuéc x©y dùng chñ nghi· x· héi .
Nã tån t¹i kh¸ch quan v× vÉn cßn c¬ së cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn. §ã lµ sù
ph©n c«ng lao ®éng x· héi kh«ng mÊt ®i mµ cßn chuyªn m«n ho¸ s¶n xuÊt
ngµy cµng s©u. Nã diÔn ra kh«ng nh÷ng trong tõng ®Þa ph¬ng, mét níc mµ
cßn trong sù ph©n c«ng hîp t¸c quèc tÕ .
Trong thêi kú qu¸ ®é vµ ngay c¶ díi chñ nghÜa x· héi vÉn tån t¹i nh÷ng
h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau vÒ së h÷u t liÖu s¶n xuÊt tøc lµ vÉn cßn sù t¸ch
biÖt nhÊt ®Þnh vÒ kinh tÕ gi÷a c¸c chñ thÓ kinh tÕ. Ngay c¶ c¸c doanh nghiÖp
cïng dùa trªn mét quan hÖ së h÷u nh doanh nghiÖp nhµ níc, nhng còng
cha thÓ ph©n phèi s¶n phÈm cho nhau mµ kh«ng tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ
vÉn ph¶i sö dông quan hÖ hµng ho¸ - tiÒn tÖ ®Ó tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh tÕ bëi
v× :
Kinh tÕ ph¸t triÓn t¹o sù t¸ch biÖt quyÒn sö dông vµ quyÒn së h÷u t liÖu
s¶n xuÊt. C¸c doanh nghiÖp nhµ níccã cïng së h÷u nhng quyÒn sö dông l¹i
kh¸c nhau. V× vËy c¸c doanh nghiÖp nhµ níc cã sù t¸ch biÖt t¬ng ®èi vÒ
kinh tÕ, cã quyÒn tù chñ s¶n xuÊt kinh doanh
Do nhiÒu yÕu tè t¸c ®éng ( tr×nh ®é , c¬ së vËt chÊt – kü thuËt , tr×nh ®é
tay nghÒ cña ngêi lao ®éng ) mµ gi÷a c¸c doanh nghiÖp nhµ níc cã sù kh¸c
nhau vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Do vËy gi÷a doanh nghiÑp nhµ níc cã
sù t¸ch biÖt vÒ kinh tÕ. V× vËy sö dông quan hÖ hµng ho¸ - tiÒn tÖ lµ cÇn thiÕt .
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
6
Nã còng cÇn thiÕt cho c«ng cuéc x©y dùng x· héi chñ nghÜa v× chñ nghÜa t
b¶n ®· biÕt sö dông vai trß to lín cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®Ó t¨ng trëng vµ
ph¸t triÓn kinh tÕ. Chóng ta còng ph¶i biÕt khai th¸c, sö dông vai trß to lín cña
kinh tÕ thÞ trêng hay nh÷ng mÆt tÝch cùc cña nã nh thóc ®Èy c¶i tiÕn kü
thuËt, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, thóc ®Èy ph©n c«ng
lao ®énh x· héi vµ h¹n chÕ c¸c mÆt tr¸i, khuyÕt tËt cña kinh tÕ thÞ trêng ®Ó
t¨ng trëng ph¸t triÓn kinh tÕ. sù h×nh thµnh nµy cßn phï hîp víi thêi kú qu¸
®é víi nhiÒu h×nh thøc tæ chøc kinh tÕ mang tÝnh chÊt qu¸ ®é .
II > . Nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ
nghÜa ë níc ta .
1 . Kinh tÕ thÞ trêng ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa lµ m« h×nh tæng qu¸t cña
thêi kú qu¸ ®é. XÐt vÒ thùc chÊt lµ sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸
nhiÒu thµnh phÇn vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lÝ vÜ m« cña nhµ
níc. Nã võa mang nh÷ng ®Æc tÝnh chung cña kinh tÕ thÞ trêng võa mang
nh÷ng ®Æc thï riªng cña chñ nghÜa x· héi .
Nh÷ng ®Æc tÝnh chung thÓ hiÖn ë chç: Kinh tÕ thÞ trêng ë níc ta vÉn
chÞu sù chi phèi cña nh÷ng quy luËt kinh tÕ vèn cã cña kinh tÕ hµng ho¸ nh
quy luËt gi¸ trÞ, quy luËt c¹nh tranh, quy luËt cung cÇu, quy luËt lu th«ng tiÒn
tÖ . . .C¸c ph¹m trï cña kinh tÕ hµng ho¸ - kinh tÕ thÞ trêng vèn cã cña nã vÉn
cßn ph¸t huy t¸c dông nh gi¸ trÞ, gi¸ c¶, lîi nhuËn .
C¸c ®Æc thï riªng cña kinh tÕ thÞ trêng ViÖt Nam .
§ã lµ nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa thÓ hiÖn ë
chç .
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m
Click to buy NOW!
P
D
F
-
X
C
h
a
n
g
e
V
i
e
w
e
r
w
w
w
.
d
o
c
u
-
t
r
a
c
k
.
c
o
m