M ĐU
1. Lý do l a ch n đ tài lu n án
Đi ngũ nhà giáo là m t trong nh ng nhân t quy t đnh ế
thành công c a s nghi p đi m i giáo d c. Văn ki n Đi h i
Đng toàn qu c l n th XII kh ng đnh: “Phát tri n đi ngũ nhà
giáo và cán b qu n lý giáo d c, đáp ng yêu c u đi m i giáo d c
và đào t o. Th c hi n chu n hóa đi ngũ nhà giáo theo t ng c p
h c và trình đ đào t o” . Trong xu th h i nh p qu c t đã đt raế ế
cho giáo d c, đào t o Vi t Nam c n đi m i nh m đáp ng v i
s phát tri n c a đt n c, do đó yêu c u ng i giáo viên ph i ướ ườ
không ng ng h c t p, rèn luy n đ nâng cao ph m ch t, trình đ
chuyên môn, nghi p v . Đi v i quá trình giáo d c, đào t o nhà
tr ng quân đi hi n nay, m t trong nh ng nhi m v quan tr ngườ
hàng đu c a lãnh đo, ch huy các c p là ph i xây d ng đi ngũ
nhà giáo có ph m ch t chính tr và đo đc cách m ng, đ v s
l ng, đng b v c c u, chu n hóa v ch t l ng, trong đó đcượ ơ ượ
bi t chú tr ng v “b i d ng, nâng cao trình đ chuyên môn, ưỡ
nghi p v s ph m cho nhà giáo...”. ư
Hi n nay, cu c cách m ng khoa h c và công ngh đang phát
tri n m nh m tác đng đn toàn b quá trình d y h c ế nhà tr ng, ườ
đòi h i ph i đi m i các thành t c a quá trình d y h c, đc bi t là
n i dung, hình th c, ph ng pháp d y h c và ph ng ti n d y h c ươ ươ
hi n đi; đi m i cách ki m tra, đánh giá năng l c ng i h c. ườ Do
v y, trong quá trình d y h c, giáo viên c n ph i không ng ng rèn
luy n k năng d y h c, nâng cao trình đ chuyên môn, nghi p v
đáp ng m c tiêu, yêu c u đào t o. tr ng đi h c quân đi, ườ h c
viên s ph mư là l c l ng k c n quan tr ng th c hi n nhi m v ượ ế
giáo d c, đào t o. Tr c ướ đòi h i c a th c ti n và yêu c u, nhi m v
c a các nhà tr ng, ườ h c viên s ph m ư c n đc t ch c, ch đo, ượ
đánh giá ch t ch trong h c t p, nh t là rèn luy n các k năng đ
đt đc nh ng ượ k năng d y h c theo chu n ngh nghi p giáo
viên.Vì v y, qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c
viên s ph mư theo h ng chu n hóa là m t nhi m v quan tr ng,ướ
thông qua ho t đng này, nh ng ph m ch t, k năng và năng l c
s ph m c n thi t c a ng i giáo viên s đc hình thành và phátư ế ườ ượ
tri n.
1
Th c ti n các tr ng đi h c trong quân đi, ho t đng rèn ườ
luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m đã đt đc m t s ư ượ
k t qu nh t đnh, thông qua rèn luy n, h c viên đã hình thành đcế ượ
nh ng k năng d y h c c n thi t, b c đu đáp ng đc yêu c u ế ướ ượ
gi ng d y các nhà tr ng. L c l ng h c viên s ph m khi ra ườ ượ ư
tr ng nhìn chung đã hoàn thành đc nhi m v và phát huy đcườ ượ ượ
vai trò c a mình trong ho t đng giáo d c, đào t o. Tuy nhiên, m t
b ph n không nh h c viên sau khi ra tr ng đm nhi m c ng v ườ ươ
giáo viên còn có bi u hi n lúng túng, không t tin, thi u sáng t o ế
trong ho t đng d y h c; kh năng v n d ng các ph ng pháp d y ươ
h c còn h n ch . ế
M t trong nh ng nguyên nhân c b n c a h n ch trên là do ơ ế
k năng d y h c c a h c viên ch a thành th o; ư nh n th c, trách
nhi m đi v i rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m ư
các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng chu n hóa có m t cònườ ướ
h n ch . Ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên trong ế
nh ng năm qua các tr ng đi h c quân đi còn thi u tính h ườ ế
th ng, ph n l n ho t đng đu nh m vào vi c hình thành m t s k
năng truy n th ki n th c, ch a coi tr ng đúng m c đn rèn luy n ế ư ế
k năng d y h c. Bên c nh đó, công tác qu n lý ho t đng rèn luy n
k năng d y h c cho h c viên s ph m có m t ch a theo quy trình ư ư
khoa h c; vi c xây d ng và t ch c th c hi n k ho ch rèn luy n ế
k năng d y h c ch a th t ch t ch ; ch đo đi m i n i dung, hình ư
th c, ph ng pháp rèn luy n k năng d y h c ch a sát h p, t ch c ươ ư
ch a khoa h c; đi u ki n, ph ng ti n b o đm cho vi c rèn luy nư ươ
còn thi u; ki m tra, đánh giá k t qu ho t đng rèn luy n k năngế ế
d y h c cho h c viên s ph m có m t ch a toàn di n, th ng ư ư ườ
xuyên. T rèn luy n k năng d y h c m t s h c viên còn thi u ế
tích c c, ch đng sáng t o.
V rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m đã có các ư
tác gi trong và ngoài quân đi nghiên c u trên nh ng góc đ, bình di n
khác nhau, nh ng ch a có công trình nào nghiên c u m t cách c b n,ư ư ơ
có h th ng v qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c
viên theo h ng chu n hóa.ướ Xu t phát t lý do trên, tác gi l a ch n
v n đ Qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên
s ph m các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng chu n hóaư ườ ướ
làm đ tài lu n án ti n sĩ đ kh c ph c nh ng h n ch trên, góp ế ế
2
ph n nâng cao ch t l ng đào t o giáo viên các tr ng đi h c ượ ườ
quân đi hi n nay.
2. M c đích và nhi m v nghiên c u
M c đích nghiên c u
Trên c s nghiên c u lý lu n và th c ti n v ơ qu n lý ho t
đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m ư , lu n án đ
xu t bi n pháp qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho
h c viên s ph m ư các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng ườ ướ
chu n hóa, nh m làm cho ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho
h c viên s ph m ư đáp ng t t h n theo yêu c u c a chu n, trên c ơ ơ
s đó nâng cao ch t l ng đào t o giáo viên các tr ng đi h c ượ ườ
quân đi hi n nay.
Nhi m v nghiên c u
T ng quan tình hình nghiên c u có liên quan đn đ tài, t ế đó
xác đnh nh ng v n đ lu n án c n ti p t c gi i quy t. ế ế Làm rõ cơ
s lý lu n c a qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho
h c viên s ph m ư các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng ườ ướ
chu n hóa. Kh o sát, đánh giá th c tr ng ho t đng rèn luy n k
năng d y h c và qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c
cho h c viên các tr ng đi h c trong quân đi. Đ xu t bi n ườ
pháp qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên
s ph m các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng chu nư ườ ướ
hóa.
3. Khách th , đi t ng, ph m vi nghiên c u ượ
Khách th nghiên c u
Qu n lý ho t đng đào t o giáo viên các tr ng ườ đi h c
trong quân đi theo h ng chu n hóa ướ .
Đi t ng nghiên c u ượ
Qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ư
ph m các tr ng ườ đi h c trong quân đi theo h ng chu n hóa.ướ
Ph m vi nghiên c u
V n i dung: Lu n án t p trung nghiên c u nh ng v n đ lý
lu n v ho t đng rèn luy n k năng d y h c và qu n lý ho t đng
rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m theo h ng chu n ư ướ
hóa; đ xu t h th ng bi n pháp qu n lý ho t đng rèn luy n k
năng d y h c cho h c viên các tr ng đi h c trong quân đi theo ườ
h ng chu n hóa. ướ
3
Rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ph m ư có nhi u n i
dung rèn luy n khác nhau, đ tài lu n án ch t p trung làm rõ v n i
dung rèn luy n k năng chu n b và ti n hành bài gi ng ế .
V khách th kh o sát: T p trung kh o sát ho t đng rèn luy n
k năng d y h c cho h c viên s ph m và qu n lý ho t đng rèn ư
luy n k năng d y h c cho h c viên các tr ng đi h c trong quân ườ
đi, c th : H c vi n Chính tr , H c vi n Phòng không - Không quân,
Tr ng Sĩ quan Chính tr , Tr ng Sĩ quan L c quân 2, Tr ng Sĩ quanườ ườ ườ
Pháo binh; s l ng tham gia kh o sát là 120 gi ng viên, 75 CBQL và ượ
350 HVSP.
V th i gian: Các s li u s d ng ph c v nghiên c u lu n
án đc gi i h n ch y u t năm 2014 đn nay.ượ ế ế
4. Gi thuy t khoa h c ế
Ch t l ng đào t o giáo viên tr ng đi h c ph thu c vào ượ ườ
nhi u y u t , trong đó qu n lý ế ho t đng rèn luy n k năng d y h c
cho h c viên s ph m ư các tr ng đi h c trong quân đi theo ườ
h ng chu n hóa gi vai trò r t quan tr ng. ướ N uế đ xu t và th c
hi n đng b các bi n pháp nh : t ch c giáo d c nâng cao nh n ư
th c, trách nhi m cho các l c l ng; th c hi n t t k ho ch hóa ượ ế
ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên; đng th i, ch
đo đi m i n i dung, hình th c, ph ng pháp, k t h p v i ho t ươ ế
đng t rèn luy n k năng d y h c c a h c viên cùng b o đm t t
các đi u ki n, ph ng ti n và t ch c đi m i ki m tra, đánh giá ươ
k t qu rèn luy n k năng d y h c, thì ho t đng rèn luy n k năngế
d y h c cho h c viên s ph m s đc qu n lý m t cách ch t ch , ư ượ
khoa h c, góp ph n tr c ti p nâng cao ch t l ng đào t o giáo viên ế ượ
các tr ng đi h c trong quân đi theo h ng chu n hóa. ườ ướ
5. Ph ng pháp lu n và ph ng pháp nghiên c uươ ươ
Ph ng pháp lu nươ
Đ tài đc nghiên c u d a trên c s ph ng pháp lu n duy ượ ơ ươ
v t bi n ch ng c a ch nghĩa Mác - Lênin; quán tri t t t ng H ư ưở
Chí Minh, quan đi m c a Đng C ng s n Vi t Nam. Đng th i,
d a trên ph ng pháp lu n nghiên c u khoa h c qu n lý giáo d c, ươ
tác gi v n d ng các quan đi m ti p c n: h th ng - c u trúc, l ch ế
s - logic, th c ti n và nguyên t c ti p c n lý lu n qu n lý giáo d c ế
nh : ti p c n quá trình, ch c năng qu n lý; lý lu n b i d ng, rènư ế ưỡ
luy n k năng d y h c cho đi t ng đang đc đào t o giáo viên ượ ượ
4
làm c s cho vi c nghiên c u, gi i quy t nhi m v khoa h c c aơ ế
đ tài.
Ti p c nế h th ng - c u trúc: Ho t đng rèn luy n k năng
d y h c cho h c viên s ph m đc xem xét, nghiên c u v i t cách ư ượ ư
là m t b ph n, m t khâu quan tr ng đt trong ch nh th th ng nh t
c a quá trình s ph m quân s . Theo đó, c n nghiên c u qu n lý ho t ư
đng này trong m i quan h th ng nh t v i các b ph n, các y u t ế
khác c a quá trình qu n lý giáo d c, đào t o. Đng th i, tính đn các ế
đi u ki n khách quan, ch quan nh h ng đn hi u qu c a quá ưở ế
trình qu n lý.
Ti p c nế l ch s - logic: Qu n lý ho t đng rèn luy n k năng
d y h c cho h c viên s ph m đc xem xét theo th i gian, trong ư ượ
hoàn c nh c th và trong m i quan h gi a các ho t đng c a quá
trình qu n lý giáo d c, đào t o. M i giai đo n ph i g n v i m c tiêu
đào t o các tr ng, v i xu th đi m i và phát tri n c a khoa h c ườ ế
giáo d c.
Ti p c nế th c ti n: T th c ti n v công tác qu n lý đào t o
giáo viên nhà tr ng, đc đi m đi t ng, đa bàn nghiên c u và ườ ượ
đi u ki n th c hi n c th đ tìm ra nh ng mâu thu n, khó khăn
trong qu n lý ho t đng rèn luy n k năng d y h c cho h c viên s ư
ph m, trên c s đó đ xu t các bi n pháp nâng cao hi u qu qu n ơ
lý giáo d c. Bên c nh đó, tác gi d a trên c s ph ng pháp lu n: ơ ươ
Ti p c nế ho t đng: Nghiên c u qu n lý trong m i quan h
v i các y u t c u thành nh m c tiêu, cách th c và các l c l ng, ế ư ượ
ch th ti n hành. ế Đng th i, g n v i th c hi n ch ng trình, n i ươ
dung đào t o thông qua nh ng ho t đng nhà tr ng, trong đó có ườ
ho t đng rèn luy n k năng d y h c .
Ti p c nế năng l c: H ng đn rèn luy n ướ ế cho h c viên có k
năng, năng l c s ph m đáp ng yêu c u gi ng d y các nhà tr ng ư ườ
quân đi sau khi t t nghi p. Vì v y, c n coi tr ng phát tri n năng l c
s ph m c a h c viên phù h p v i m c tiêu đào t o.ư
Ti p c n chu n hóa:ế Nh ng quy đnh v chu n do Nhà n c ướ
ban hành đi v i ph m ch t và năng l c giáo viên. Cách th c qu n lý
đào t o, b i d ng rèn luy n nghi p v s ph m đ đt đc nh ng ưỡ ư ượ
k năng d y h c c n rèn luy n cho h c viên theo h ng chu n hóa.ướ
Đ tài s d ng t ng h p các ph ng pháp nghiên c u lý ươ
lu n, th c ti n và các ph ng pháp nghiên c u b tr . C th là: ươ
5