Quy trình sản xuất cây giống chuối
sạch bệnh bằng phương pháp nuôi
cấy mô
Mục đích: Sản xuất cây chuối NCM sạch các bệnh virus, có
năng suất và chất lượng cao, có khả năng xuất khẩu sang thị
trường các nước trên thế giới.
Đặc điểm chính: Sản xuất chuối NCM qua 4 bước như thông lệ,
nhấn mạnh quy trình giám định bệnh và tái giám định bệnh virus
bằng ELISA và PCR trong quy trình nuôi nhân, và việc tuyển
chọn cây đầu dòng ưu tú đúng giống.
Bước 1: Chọn lọc cây mẹ và giám định bệnh. Chọn lọc cây mẹ
đầu dòng ưu tú bao gồm chọn các đặc tính tốt của cây như: sinh
trưởng khoẻ mạnh, năng suất cao, chất lượng quả ngon và phải
đúng giống. Cây sau đó được giám định kiểm tra các loại bệnh
do virus như BBTV, CMV, BSV..... bằng các kỹ thuật PCR và
ELISA. Các cây được chọn lọc phải hoàn toàn sạch các bệnh
nêu trên, sau đó, được trồng trong nhà lưới để thu chồi nhân
giống.
Bước 2: Tạo chồi ban đầu và nhân chồi in-vitro. Con chuối có
chiều cao từ 0,5-1,0 m lấy từ cây mẹ đầu dòng (bước 1), tách bỏ
những lớp thân giả và phần rễ củ bên ngoài, khử trùng bằng
dung dịch cồn 70%. Mẫu cấy có kích thước 1,5 x 1,5 x 1,0 cm
được đưa vào môi trường tái sinh chồi (MS + 4 mg/l BA + 0,5
mg/l IAA + 30g/l sucrose +0,9 % agar Hạ Long). Sau 4-5 tuần,
khoảng 10-12 chồi/ mẫu cấy sẽ được tái sinh. Tách mẫu cấy đã
tái sinh ra từng cụm nhỏ mang 3-4 chồi, cấy sang môi trường
nhân nhanh cụm chồi (MS +5mg/l BA +0,1 mg/l IAA + Ademin
80 mg/ l+ 30g/l sucrose + 0,9 % agar Hạ Long), cấy chuyền sau
4-5 tuần/ lần. Số lần cấy chuyền không vượt quá 6 lần.
Bước 3: Tái sinh cây hoàn chỉnh. Môi trường tái sinh (MS BAP
2 mg/l + 20g/l sucrose + than hoạt tính 0,1-0,15%) sẽ được bổ
sung vào bình nuôi cấy nhằm giúp chồi vươn dài và ra rễ sau 3-4
tuần nuôi cấy.
Bước 4: Ra ngôi cây trong nhà lưới. Cây tái sinh trong bình cấy
sẽ được chuyển ra nhà lưới giữ trong điều kiện mát sau 2-3 tuần
trước khi ra ngôi. Cây ra ngôi cao trên 5 cm sẽ được trồng trực
tiếp trong bầu đất phân gà + bao trái, xơ dừa + cát (1:1:1:1) còn
những cây nhỏ hơn sẽ được chăm sóc tập trung trong khay nhựa
khoảng 2-3 tuần rồi mới chuyển ra bầu đất. Cây con trước khi
trồng phải đạt tiêu chuẩn cao từ 20-30 cm và mang 6-7 lá.
Quy mô và địa bàn đã áp dụng: Tiền Giang, Đồng Nai ( mô hình
sản xuất thử)
Hiệu quả mang lại: Giảm áp lực bệnh virus, tăng năng suất chất
lượng quả
Hướng phát triển của TBKT trong thời gian tới:
Sản xuất cây giống chuối nuôi cấy mô xác nhận (sạch bệnh,
đúng giống) kèm quy trình hướng dẫn canh tác cho đối tượng có
nhu cầu. Bán cây giống nuôi cấy mô trong ống nghiệm cho
vườn ươm.