PHÒNG GIÁO D C VÀ ĐÀO T O HUY N ĐÔNG TRI UỤ Ạ Ệ Ề
TR NG TRUNG H C C S M O KHÊ IIƯỜ Ọ Ơ Ở Ạ
SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
ĐI M I PH NG PHÁP D Y H C VÀ PHÁT HUY Ổ Ớ ƯƠ Ạ Ọ
TÍNH TÍCH C C, CH ĐNG C A H C SINH Ự Ủ Ộ Ủ Ọ
TRONG D Y H C SINH H CẠ Ọ Ọ
B NG PH NG PHÁP HO T ĐNG NHÓM Ằ ƯƠ Ạ Ộ
H và tên : Nguy n Hoàng Thu ọ ễ ỷ
Tr ng : THCS M o Khê IIườ ạ
Huy n : Đông Tri u - Qu ng Ninhệ ề ả
Phòng giáo d c và đào t o huy n Đông Tri u - Tr ng THCS M o khê IIụ ạ ệ ề ườ ạ
Năm h c 2007- 2008ọ
I. M ĐUỞ Ầ
I.1 LÍ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
Tr c đà phát tri n m nh m c a khoa h c nói chung và sinhướ ể ạ ẽ ủ ọ
h c nói riêng th k này, trong đó có gi i ph u và sinh lí h c, kh iọ ở ế ỉ ả ẫ ọ ố
l ng tri th c mà loài ng i đã giành và tích lu đc ngày càng l n,ượ ứ ườ ỹ ượ ớ
càng sâu s c và nhi u m t, do đó giáo viên ph i bi t l a ch nắ ề ặ ả ế ự ọ
ph ng pháp d y nh th nào cho phù h p v i kh năng ti p thuươ ạ ư ế ợ ớ ả ế
c a h c sinh, tránh s nhàm chán đng th i t o s h ng thú khi h củ ọ ự ồ ờ ạ ự ứ ọ
t p b môn. Đ th c hi n t t nhi m v này trong gi ng d y giáoậ ộ ể ự ệ ố ệ ụ ả ạ
viên c n t ch c ho t đng nh n th c c a h c sinh nh th nào đóầ ổ ứ ạ ộ ậ ứ ủ ọ ư ế
đ h c sinh có th giành tri th c m t cách ch đng, t l c tích c c.ể ọ ể ứ ộ ủ ộ ự ự ự
Đi u đó đòi h i ph i l a ch n các ph ng pháp d y h c sao cho phùề ỏ ả ự ọ ươ ạ ọ
h p v i t ng ti t h c, t ng đi t ng h c sinh là m t v n đ mà b tợ ớ ừ ế ọ ừ ố ượ ọ ộ ấ ề ấ
c ng i giáo viên nào cũng ph i chú ý và th c hi n. M t khác n iứ ườ ả ự ệ ặ ộ
dung h c t p c a b môn sinh h c ch a đng r t nhi u ki n th cọ ậ ủ ộ ọ ứ ự ấ ề ế ứ
th c t sinh đng, h p d n d kích thích tính tò mò ham hi u bi tự ế ộ ấ ẫ ễ ể ế
c a h c sinh. Tr c đây chúng ta cũng đã có r t nhi u ph ng phápủ ọ ướ ấ ề ươ
d y h c mà đó h c sinh đóng vai trò trung tâm, tuy nhiên m i chạ ọ ở ọ ớ ỉ
d ng l i trong ph m vi ho t đng cá nhân, h c sinh ch đc bó h pừ ạ ạ ạ ộ ọ ỉ ượ ẹ
trong vi c t tìm hi u ki n th c trong sách giáo khoa m t cách đnệ ự ể ế ứ ộ ơ
đc. V i ph ng pháp h c t p đó h c sinh s không th y t nhiênộ ớ ươ ọ ậ ọ ẽ ấ ự
trong ti p thu ki n th c m i, không đc trao đi v i các b n nh ngế ế ứ ớ ượ ổ ớ ạ ữ
ý ki n, nh ng v n đ còn khúc m c. ế ữ ấ ề ắ
Đng tr c th c tr ng đó, vi c thay đi ph ng pháp d y h cứ ướ ự ạ ệ ổ ươ ạ ọ
và c th là áp d ng ụ ể ụ ph ng pháp d y h c nhómươ ạ ọ trong gi ng d yả ạ
b môn sinh h c là v n đ r t c n thi t trong d y h c c a giáo viênộ ọ ấ ề ấ ầ ế ạ ọ ủ
và vi c h c c a h c sinh. Trong nh ng năm qua, đã có nhi u bàiệ ọ ủ ọ ữ ề
gi ng mà đó giáo viên đã áp d ng ph ng pháp d y h c nhóm khiả ở ụ ươ ạ ọ
Năm h c 2007 - 2008ọ
2
Phòng giáo d c và đào t o huy n Đông Tri u - Tr ng THCS M o khê IIụ ạ ệ ề ườ ạ
gi ng d y b môn Sinh h c. Nh ng vi c s d ng ph ng pháp nàyả ạ ộ ọ ư ệ ử ụ ươ
nh th nào cho đt hi u qu t i u nh t, h c sinh th y yêu thích bư ế ạ ệ ả ố ư ấ ọ ấ ộ
môn thì vi c áp d ng ệ ụ ph ng pháp d y h c nhómươ ạ ọ m i đc coi làớ ượ
thành công. Nh v y bên c nh nh ng trang thi t b d y h c hi nư ậ ạ ữ ế ị ạ ọ ệ
đi, thì ho t đng nhóm đã đóng góp m t ph n không nh vào thànhạ ạ ộ ộ ầ ỏ
công c a ti t d y. Trong d y h c theo nhóm, ng i giáo viên có vaiủ ế ạ ạ ọ ườ
trò r t quan tr ng ấ ọ giáo viên là ng i h ng d n, c v n, tr ng tài,ườ ướ ẫ ố ấ ọ
đi u khi n Vì th mu n th o lu n nhóm đt k t qu t t ng i giáoề ể ế ố ả ậ ạ ế ả ố ườ
viên ph i hi u rõ m c tiêu c a cu c th o lu n, ph i hi u sâu h n,ả ể ụ ủ ộ ả ậ ả ể ơ
đy đ h n nh ng n i dung ki n th c c a bài h c đ d y t t ầ ủ ơ ữ ộ ế ứ ủ ọ ể ạ ố bi tế
10 đ d y 1ể ạ đng th i có th gi i đáp đc nh ng th c m c n yồ ờ ể ả ượ ữ ắ ắ ả
sinh h c sinh có liên quan đn n i dung bài. ở ọ ế ộ
V i nh ng lí do trên tôi đã m nh d n trình bày ý ki n c a mìnhớ ữ ạ ạ ế ủ
qua đi m i ph ng pháp gi ng d y và phát huy tính tích c c chổ ớ ươ ả ạ ự ủ
đng c a h c sinh trong d y h c sinh h c b ng ph ng phápộ ủ ọ ạ ọ ọ ằ ươ
ho t đng nhóm.ạ ộ
I.2 M C ĐÍCH NGHIÊN C UỤ Ứ :
B môn Sinh h c là m t kho tàng ki n th c r t th c t , nh ng sộ ọ ộ ế ứ ấ ự ế ữ ự
v t, hi n t ng luôn di n ra xung quanh chúng ta, đi u đó các emậ ệ ượ ễ ề
cũng d dàng nh n ra. Tuy nhiên đ các em liên h th c t v i bàiễ ậ ể ệ ự ế ớ
h c và bi t đa ra nh ng ý ki n, th o lu n nh ng n i dung, ki nọ ế ư ữ ế ả ậ ữ ộ ế
th c m i thì giáo viên ph i là ng i d n ch ng trình nh m m cứ ớ ả ườ ẫ ươ ằ ụ
đích h ng h c sinh vào ki n th c Sinh h c. V y thì vi c d y h cướ ọ ế ứ ọ ậ ệ ạ ọ
b ng ph ng pháp ho t đng nhóm đã ti n đn đc cái đích đó. ằ ươ ạ ộ ế ế ượ
I.3 TH I GIAN - ĐA ĐI M:Ờ Ị Ể
- Th i gian: Năm h c 2007- 2008.ờ ọ
- Đa đi m: Tr ng THCS M o Khê II. ị ể ườ ạ
I.4 ĐÓNG GÓP M I V M T LÝ LU N VÀ TH C TI N:Ớ Ề Ặ Ậ Ự Ễ
Năm h c 2007 - 2008ọ
3
Phòng giáo d c và đào t o huy n Đông Tri u - Tr ng THCS M o khê IIụ ạ ệ ề ườ ạ
Nh n m nh vai trò tích c c ch đng c a ng i h c, xem ng iấ ạ ự ủ ộ ủ ườ ọ ườ
h c là ch th c a quá trình h c t p, trong đó chú tr ng đn nhu c uọ ủ ể ủ ọ ậ ọ ế ầ
h ng thú và phát tri n năng l c c a h c sinh. Quan tâm đn ho tứ ể ự ủ ọ ế ạ
đng tích c c, ch đng c a h c sinh. H ng d n và hình thành thóiộ ự ủ ộ ủ ọ ướ ẫ
quen cách h c t p phù h p theo h ng tích c c và t giác trong h cọ ậ ợ ướ ự ự ọ
t p. Giúp các em có cách nhìn nh n, đánh giá, phân tích bài h c m tậ ậ ọ ộ
cách đn gi n d hi u dù ki n th c có tr u t ng khó hi u ph cơ ả ễ ể ế ứ ừ ượ ể ứ
t p.ạ
II. N I DUNGỘ
II.1 CH NG I:ƯƠ T NG QUAN Ổ
1. N i dung c n th o lu nộ ầ ả ậ
2. Ph ng pháp đt câu h i ho c bài t p th o lu nươ ặ ỏ ặ ậ ả ậ
3. Nh ng v n đ c n chú ý khi l a ch n h th ng câu h i ho c bàiữ ấ ề ầ ự ọ ệ ố ỏ ặ
t p th o lu n ch ng trình SGK m i.ậ ả ậ ở ươ ớ
4. Đi v i ph n báo cáo k t qu th o lu n c a h c sinhố ớ ầ ế ả ả ậ ủ ọ
5. Ho t đng d y c a th y và ho t đng h c c a trò ạ ộ ạ ủ ầ ạ ộ ọ ủ
6. Ph n c th và minh ho .ầ ụ ể ạ
II.2 CH NG IIƯƠ : N I DUNG V N Đ NGHIÊN C U.Ộ Ấ Ề Ứ
II.2.1 N i dung c n th o lu nộ ầ ả ậ
II.2.1.1 Câu h i th o lu n ho c bài t p th o lu n ph i có tính hỏ ả ậ ặ ậ ả ậ ả ệ
th ng, nh m nêu b t v n đ ph i gi i quy t, g i cho h c sinh cáchố ằ ậ ấ ề ả ả ế ợ ọ
suy nghĩ đ gi i quy t v n đ đó.ể ả ế ấ ề
II.2.1.2 Câu h i ho c bài t p ph i chính xác, ng n g n, rõ ràng,ỏ ặ ậ ả ắ ọ
không m h ho c quá chung chung.ơ ồ ặ
II.2.1.3 Câu h i ho c bài t p ph i v a v i s c suy nghĩ và c g ngỏ ặ ậ ả ừ ớ ứ ố ắ
c a h c sinh đng th i ph i phân chia đc đi t ng h c sinh,ủ ọ ồ ờ ả ượ ố ượ ọ
tránh nh ng câu h i ho c bài t p quá v n v t làm m t th i gian vàữ ỏ ặ ậ ụ ặ ấ ờ
Năm h c 2007 - 2008ọ
4
Phòng giáo d c và đào t o huy n Đông Tri u - Tr ng THCS M o khê IIụ ạ ệ ề ườ ạ
làm cho l p h c sa vào nh ng chi ti t v n v t mà không th y đcớ ọ ữ ế ụ ặ ấ ượ
n i dung chính c a bài h c.ộ ủ ọ
II.2.1.4 H th ng câu h i ho c bài t p ph i logic và liên quan ch tệ ố ỏ ặ ậ ả ặ
ch v i ki n th c c a bài h c. Gi a câu h i và ph n g i ý c a giáoẽ ớ ế ứ ủ ọ ữ ỏ ầ ợ ủ
viên c n k t h p v i nhau m t cách h p lý. ầ ế ợ ớ ộ ợ
II.2.2. Ph ng pháp đt câu h i ho c bài t p th o lu nươ ặ ỏ ặ ậ ả ậ
Theo cách d y h c m i thì vi c d y h c đc th c hi n ch y uạ ọ ớ ệ ạ ọ ượ ự ệ ủ ế
thông qua vi c t ch c cho h c sinh ho t đng t l c đ xây d ng,ệ ổ ứ ọ ạ ộ ự ự ể ự
lĩnh h i ki n th c m i, hình thành kĩ năng và nh ng chuy n bi n vộ ế ứ ớ ữ ể ế ề
thái đ, hành vi. Do đó vi c ra bài t p ho c câu h i th o lu n ph iộ ệ ậ ặ ỏ ả ậ ả
phù h p v i kh năng ti p thu ki n th c và gây đc h ng thú h cợ ớ ả ế ế ứ ượ ứ ọ
t p đi v i h c sinh. Trên th c t có r t nhi u cách th c đt câu h iậ ố ớ ọ ự ế ấ ề ứ ặ ỏ
mà theo tôi là đt đc nh ng hi u qu nh t đnh ạ ượ ữ ệ ả ấ ị
II.2.2.1 Ph ng pháp đt câu h i th o lu n ươ ặ ỏ ả ậ
II.2.2.1.1 Câu h i đ lĩnh h i tri th c m i ỏ ể ộ ứ ớ
Ví d trong bài 16 Tu n hoàn máu và l u thông b ch huy t ụ ầ ư ạ ế
ở m c I có các h th ng câu h i sauụ ệ ố ỏ
- Mô t đng đi c a máu trong vòng tu n hoàn nh và trong vòngả ườ ủ ầ ỏ
tu n hoàn l nầ ớ ?
- Phân bi t vai trò ch y u c a tim và h m ch trong s tu n hoànệ ủ ế ủ ệ ạ ự ầ
máu ?
- Nh n xét vai trò c a h tu n hoàn máuậ ủ ệ ầ ?
ở m c II có h th ng các câu h i sauụ ệ ố ỏ
- Mô t đng đi c a b ch huy t trong phân h l nả ườ ủ ạ ế ệ ớ ?
- Mô t đng đi c a b ch huy t trong phân h nhả ườ ủ ạ ế ệ ỏ ?
V i h th ng câu h i này giáo viên có th so n trong giáo án đi n tớ ệ ố ỏ ể ạ ệ ử
đng th i quét hình 16-1 và 16-2 vào bài so n.ồ ờ ạ
Năm h c 2007 - 2008ọ
5
