S GD&ĐT QU NG TRỞ Ả Ị
TR NG THPT LÊ L IƯỜ Ợ
***********
Đ tài nghiên c u khoa h c s ph m ng d ngề ứ ọ ư ạ ứ ụ
“THI T K BÀI D Y THEO ĐNH H NG Ế Ế Ạ Ị ƯỚ
GIÁO D C STEM TRONG CH NG TRÌNH V T LÝ L P 11”Ụ ƯƠ Ậ Ớ
Lĩnh v c/ Môn: V t lýự ậ
Tên tác gi : Lê Th H ng C nả ị ồ ẩ
GV môn: V t lýậ
T : ổV t lý - CNCNậ
Năm h c:ọ 2021-2022
Th i gian nghiên c u, th c hi n: ờ ứ ự ệ t 01/10/2021 đn 28/02/2022ừ ế
M C L CỤ Ụ
3
M ĐUỞ Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
STEM là m t cách t ch c ch ng trình gi ng d y th c t ; trong đó, cóộ ổ ứ ươ ả ạ ự ế
tích h p Khoa h c (Science), Công ngh (Technology), Kĩ thu t (Engineering)ợ ọ ệ ậ
và Toán h c (Math) (Wang và c ng s , 2011). D y h c đnh h ng STEMọ ộ ự ạ ọ ị ướ
quan tâm đn vi c tích h p các môn h c trên g n v i th c ti n đ nâng caoế ệ ợ ọ ắ ớ ự ễ ể
năng l c cho ng i h c.ự ườ ọ
Trong b i c nh cu c cách m ng công nghi p 4.0, các lĩnh v c Khoa h c,ố ả ộ ạ ệ ự ọ
Công ngh , Kĩ thu t và Toán h c (STEM) là đng l c m nh m đ các qu cệ ậ ọ ộ ự ạ ẽ ể ố
gia phát tri n. Vì v y, h u h t các qu c gia trên th gi i trong đó có Vi tể ậ ầ ế ố ế ớ ệ
Nam đang t p trung đu t vào giáo d c STEM v i m c tiêu phát tri n n nậ ầ ư ụ ớ ụ ể ề
nhân l c trình đ cao. H n n a, ch ng trình giáo d c ph thông m i nóiự ộ ơ ữ ươ ụ ổ ớ
chung, ch ng trình môn v t lí tr ng ph thông nói riêng h ng vào d yươ ậ ở ườ ổ ướ ạ
h c tích h p theo các ch đ nh m phát tri n năng l c c a h c sinh. Do đó,ọ ợ ủ ề ằ ể ự ủ ọ
vi c s d ng các ch đ d y h c STEM trong d y h c V t lí s phù h p v iệ ử ụ ủ ề ạ ọ ạ ọ ậ ẽ ợ ớ
ch ng trình m i đng th i nâng cao ch t l ng d y h c. Vi c xây d ng cácươ ớ ồ ờ ấ ượ ạ ọ ệ ự
ch đ STEM s giúp GV V t lí ph thông có thêm tài li u d y h c cũng nhủ ể ẽ ậ ổ ệ ạ ọ ư
áp d ng các ph ng pháp, hình th c d y h c m i đáp ng yêu c u c aụ ươ ứ ạ ọ ớ ứ ầ ủ
ch ng trình giáo d c ph thông. ươ ụ ổ T năm 2018, ch ng trình giáo d c nóiừ ươ ụ
chung, ch ng trình môn V t lí tr ng ph thông nói riêng đã đc thi t kươ ậ ở ườ ổ ượ ế ế
theo đnh h ng phân hóa và tích h p nh m phát tri n năng l c c a h c sinh.ị ướ ợ ằ ể ự ủ ọ
Theo đó, tri n khai d y h c V t lí theo đnh h ng giáo d c STEM là m tể ạ ọ ậ ị ướ ụ ộ
trong nh ng bi n pháp tri n khai t t ch ng trình giáo d c ph thông t i Vi tữ ệ ể ố ươ ụ ổ ạ ệ
Nam nh m giúp nâng cao ch t l ng giáo d c ph thông theo đnh h ngằ ấ ượ ụ ổ ị ướ
phát tri n năng l c ng i h c. Tuy nhiên, l a ch n các v n đ th c ti n g nể ự ườ ọ ự ọ ấ ề ự ễ ắ
ch t v i ki n th c v t lý ph thông c a HS l p 11 còn h n ch . Vi c giáoặ ớ ế ứ ậ ổ ủ ớ ạ ế ệ
d c STEM trong ch ng trình V t lý l p 11 t i tr ng THPT Lê L i v n cònụ ươ ậ ớ ạ ườ ợ ẫ
nhi u b t c p. Vì v y c n đu t thi t k bài d y theo đnh h ng giáo d cề ấ ậ ậ ầ ầ ư ế ế ạ ị ướ ụ
STEM trong ch ng trình VL l p 11. Tr c th c tr ng đó tôi ch n nghiên c uươ ớ ướ ự ạ ọ ứ
đ tài ề“Thi t k bài d y theo đnh h ng giáo d c STEM trong ch ng trìnhế ế ạ ị ướ ụ ươ
VL l p 11”ớ nh m góp ph n nâng cao ch t l ng giáo d c và t o thêm tài li uằ ầ ấ ượ ụ ạ ệ
tham kh o cho giáo viên trong d y h c.ả ạ ọ
2. M c tiêu c a đ tàiụ ủ ề
Thi t k đc m t s bài d y h c theo đnh h ng giáo d c STEMế ế ượ ộ ố ạ ọ ị ướ ụ
trong ch ng trình v t lý l p 11 t i tr ng THPT Lê L i.ươ ậ ớ ạ ườ ợ
3. Gi thuy t khoa h cả ế ọ
N u thi t k đc m t s bài d y h c theo đnh h ng giáo d c STEMế ế ế ượ ộ ố ạ ọ ị ướ ụ
trong ch ng trình v t lý l p 11 và áp d ng ươ ậ ớ ụ vào vi c d y h c thì s góp ph nệ ạ ọ ẽ ầ
nâng cao ch t l ng giáo d c, tăng m c đ h ng thú c a h c sinh v i mônấ ượ ụ ứ ộ ứ ủ ọ ớ
V t lý.ậ
4. Nhi m v nghiên c u c a đ tàiệ ụ ứ ủ ề
- Nghiên c u tài li u xây d ng và th c hi n các ch đ giáo d c STEM.ứ ệ ự ự ệ ủ ề ụ
4
- Nghiên c u các ch đ trong ch ng trình V t lý l p 11 có th th cứ ủ ề ươ ậ ớ ể ự
hi n giáo d c STEM.ệ ụ
- Thi t k m t s bài d y theo đnh h ng giáo d c STEM trong ch ngế ế ộ ố ạ ị ướ ụ ươ
trình V t lý l p 11.ậ ớ
- Th c nghi m s ph m đ ki m tra gi thuy t và tính kh thi c a đự ệ ư ạ ể ể ả ế ả ủ ề
tài.
5. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
- Ki n th c ch ng trình sách giáo khoa V t lý l p 11 hi n hành.ế ứ ươ ậ ớ ệ
- Tài li u v giáo d c STEM.ệ ề ụ
6. Ph m vi nghiên c uạ ứ
Đ tài ch t p trung nghiên c u và thi t k m t s bài d y theo đnhề ỉ ậ ứ ế ế ộ ố ạ ị
h ng giáo d c STEM trong ch ng trình V t lý l p 11; ti n hành th cướ ụ ươ ậ ớ ế ự
nghi m s ph m t i tr ng THPT Lê L i, Qu ng Tr .ệ ư ạ ạ ườ ợ ả ị
7. Ph ng pháp nghiên c u đ tàiươ ứ ề
- Ph ng pháp h i c u tài li u:ươ ồ ứ ệ
+ Phân tích các tài li u hi n hành v giáo d c STEM.ệ ệ ề ụ
+ Phân tích ch ng trình V t lý l p 11 hi n hành.ươ ậ ớ ệ
- Ph ng pháp th c ti n.ươ ự ễ
- Ph ng pháp th c nghi m s ph m.ươ ự ệ ư ạ
- Ph ng pháp th ng kê toán h c.ươ ố ọ
8. C u trúc c a đ tàiấ ủ ề
M ĐUỞ Ầ
N I DUNGỘ
Ch ng 1. C s lý lu n và th c ti n c a vi c d y h c theo đnh h ngươ ơ ở ậ ự ễ ủ ệ ạ ọ ị ướ
giáo d c STEM.ụ
Ch ng 2. Thi t k bài d y theo đnh h ng giáo d c STEM trongươ ế ế ạ ị ướ ụ
ch ng trình V t lý l p 11.ươ ậ ớ
Ch ng 3. Th c nghi m s ph m.ươ ự ệ ư ạ
K T LU N VÀ KHUY N NGHẾ Ậ Ế Ị
TÀI LI U THAM KH OỆ Ả
PH L CỤ Ụ
5
N I DUNGỘ
Ch ng 1. C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A VI C D Y ươ Ơ Ở Ậ Ự Ễ Ủ Ệ Ạ
H C THEO ĐNH H NG GIÁO D C STEMỌ Ị ƯỚ Ụ
1.1. Giáo d c STEM là gì?ụ
STEM là thu t ng vi t t t c a các t Science (Khoa h c), Technologyậ ữ ế ắ ủ ừ ọ
(Công ngh ), Engineering (Kĩ thu t) và Mathematics (Toán h c), th ng đcệ ậ ọ ườ ượ
s d ng khi bàn đn các chính sách phát tri n v Khoa h c, Công ngh , Kĩử ụ ế ể ề ọ ệ
thu t và Toán h c c a m i qu c gia. S phát tri n v Khoa h c, Công ngh ,ậ ọ ủ ỗ ố ự ể ề ọ ệ
Kĩ thu t và Toán h c đc mô t b i chu trình STEM (Hình 1), trong đóậ ọ ượ ả ở
Science là quy trình sáng t o ra ki n th c khoa h c; Engineering là quy trìnhạ ế ứ ọ
s d ng ki n th c khoa h c đ thi t k công ngh m i nh m gi i quy t cácử ụ ế ứ ọ ể ế ế ệ ớ ằ ả ế
v n đ; Toán là công c đc s d ng đ thu nh n k t qu và chia s k tấ ề ụ ượ ử ụ ể ậ ế ả ẻ ế
qu đó v i nh ng ng i khác.ả ớ ữ ườ
Giáo d c STEM đc s d ng theo mô t trong Ch ng trình giáo d cụ ượ ử ụ ả ươ ụ
ph thông năm 2018 nh sau: ổ ư Giáo d c STEM là mô hình giáo d c d a trênụ ụ ự
cách ti pế c nậ liên môn, giúp h cọ sinh áp d ngụ các ki nế th cứ khoa h c,ọ
công ngh ,ệ kĩ thu t và toán h c vào gi i quy t m t s v n đ th c ti nậ ọ ả ế ộ ố ấ ề ự ễ
trong b i c nh cố ả ụ th .ể
1.2. Giáo d c STEM trong tr ng trung h cụ ườ ọ
1.2.1. D y h c các môn khoa h c theo ph ng th c giáo d c STEMạ ọ ọ ươ ứ ụ
M i bài h c STEM trong ch ng trình giáo d c ph thông đ c p đnỗ ọ ươ ụ ổ ề ậ ế
m t v n đ t ng đi tr n v n, đòi h i h c sinh ph i h c và s d ng ki nộ ấ ề ươ ố ọ ẹ ỏ ọ ả ọ ử ụ ế
th c thu c các môn h c trong ch ng trình đ s d ng vào gi i quy t v n đứ ộ ọ ươ ể ử ụ ả ế ấ ề
đó. Ti n trình m i bài h c STEM đc th c hi n ph ng theo quy trình kĩế ỗ ọ ượ ự ệ ỏ
thu t (Hình 2), trong đó vi c "Nghiên c u ki n th c n n" (backgroundậ ệ ứ ế ứ ề
research) trong ti n trình d y h c m i bài h c STEM chính là vi c h c đế ạ ọ ỗ ọ ệ ọ ể
chi m lĩnh n i dung ki n th c trong ch ng trình giáo d c ph thông t ngế ộ ế ứ ươ ụ ổ ươ
ng v i v n đ c n gi i quy t trong bài h c, trong đó h c sinh là ng i chứ ớ ấ ề ầ ả ế ọ ọ ườ ủ
đng nghiên c u sách giáo khoa, tài li u b tr , ti n hành các thí nghi m theoộ ứ ệ ổ ợ ế ệ
ch ng trình h c (n u có) d i s h ng d n c a giáo viên; v n d ng ki nươ ọ ế ướ ự ướ ẫ ủ ậ ụ ế
th c đã h c đ đ xu t, l a ch n gi i pháp gi i quy t v n đ; th c hànhứ ọ ể ề ấ ự ọ ả ả ế ấ ề ự
thi t k , ch t o, th nghi m m u; chia s , th o lu n, đi u ch nh thi t k .ế ế ế ạ ử ệ ẫ ẻ ả ậ ề ỉ ế ế