1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng Sáng kiến huyện Cờ Đỏ
1. Tên sáng kiến: “Biện pháp rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học
sinh lớp 3C”
2. Quyết định công nhận sáng kiến Số:...., ngày..... tháng..... năm 2023.
3. Tác giả sáng kiến:
SỐ
TT
Họ và tên
Ngày tháng
năm sinh
Chức vụ, đơn vị
công tác
Trình độ
1
Lưu Ngọc Răng
09/11/1971
Giáo viên - Trung An 2
Cử nhân tiểu học
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến (nếu có):
5. Thời điểm sáng kiến được áp dụng:
- Tôi bắt đầu viết sáng kiến kinh nghiệm này vào cuối năm học 2021-
2022. Sau khi hoàn thành tôi bắt đầu áp dụng vào năm học 2022- 2023.
6. Nội dung sáng kiến:
6.1. Lý do chọn đề tài:
Vấn đề hiện nay đang được các nhà trường đặc biệt quan tâm và chú
trọng đó là vấn đề viết đúng chính tả. Bởi vì, hiện nay có một số học sinh lên
đến bậc Trung học cơ sở mà vẫn còn viết sai tiếng, từ, không nắm được các
qui tắc viết viết chính tả.
Để rèn kĩ năng nghe viết chính tả cho học sinh nhất là học sinh lớp 3,
vì một số học sinh còn đọc chữ chưa trôi chảy thậm chí còn đánh vần, khi viết
các em thường mắc nhiều lỗi chính tả. Vì vậy, việc nắm chắc cách viết để viết
đúng là yêu cầu hết sức cần thiết và cấp bách. Học sinh viết đúng chính tả sẽ
2
làm nền móng cơ bản cho toàn bộ quá trình học tập, rèn luyện của học sinh. Vì
thế, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh lớp 3 thì việc rèn kĩ
năng viết đúng chính tả cho học sinh cần được chú trọng.
Thấy được tầm quan trọng của việc dạy chính tả. Ngay từ đầu năm học,
khi nhận lớp, tôi tiến hành kiểm tra chất lượng. Tôi nhận thấy các em các em
viết sai quá nhiều và hầu hết xuất phát từ một số nguyên nhân sau:
- Lỗi âm đầu: học sinh viết nhầm lẫn còn ảnh hưởng phương ngữ lệch
chuẩn: (tr/ ch, g/ gh, s/ x, d/ v/ gi,…).
- Lỗi vần: các em thường viết sai ở âm chính và âm cuối (an/ ang, ên/
ênh, ưt/ ưc, âc/ ât, uôi/ ui, ai/ ay, uông/ uôn,…).
- Lỗi thanh điệu: học sinh thường lẫn lộn giữa thanh hỏi và thanh ngã,
hai thanh này học sinh chỉ nhập làm một không có sự phân biệt.
- Lỗi sai các qui tắc viết chính tả Tiếng Việt: viết hoa, các chữ g/ gh, c/
k/ q, ng/ ngh,…
- Cách trình bày: học sinh chưa nắm được cách trình bày đoạn văn, bài
thơ hoặc trình bày còn dơ bẩn cẩu thả là ở học sinh tiểu học các em viết chính
tả còn sai rất nhiều.
Để giúp các em nắm vững một số qui tắc chính tả, biết phân biệt âm,
vần, dấu thanh để các em viết không còn mắc các lỗi. Tôi đã suy nghĩ và áp
dụng một số biện pháp rèn viết đúng chính tả cho học sinh thông qua đề tài:
“Biện pháp rèn kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh lớp 3C” để áp
dụng cho lớp tôi đang chủ nhiệm.
6.2. Thực trạng của vấn đề:
6.2.1. Cơ sơ lý luận:
Tiếng Việt là một tiếng nói phổ thông, tiếng nói dùng trong giao tiếp
chính thức của cộng đồng các dân tộc sống trên đất nước Việt Nam. Bởi thế,
dạy Tiếng Việt có vai trò cực kì quan trọng trong đời sống cộng đồng và đời
sống mỗi con người. Những thay đổi quan trọng trong đời sống kinh tế xã
hội, văn hoá giáo dục dẫn tới những yêu cầu mới trong việc dạy Tiếng Việt ở
nhà trường. Để Tiếng Việt ngày càng trở thành công cụ đắc lực cho sự phát
3
triển kinh tế, xã hội trong thời kì đổi mới, cho sự phát triển giáo dục, việc dạy
Tiếng Việt cần phải nhằm vào hai chức năng của ngôn ngữ: vừa là công cụ
của tư duy vừa là công cụ của giao tiếp; phải chú trọng cả vào bốn chức năng:
nghe, nói, đọc, viết; phải hướng tới sự giao tiếp và sử dụng phương pháp
trong việc hình thành và phát triển các kĩ năng.
Chính tả là phân môn có nhiệm vụ cung cấp kiến thức cơ bản về các
quy tắc chính tả đồng thời còn rèn luyện cho học sinh kĩ năng viết, nghe, đọc
và làm các bài tập chính tả, rèn luyện các kĩ năng sử dụng ngôn ngữ. Kĩ năng
chính tả thực sự cần thiết không chỉ đối với học sinh tiểu học mà còn với tất
cả mọi người. Khi đọc một văn bản viết đúng chính tả, người đọc có cơ sở để
hiểu đúng nội dung văn bản đó. Trái lại, một văn bản mắc nhiều sai sót về
chính tả, người đọc khó nắm bắt nội dung và có thể hiểu sai hoặc không hiểu
đầy đủ văn bản. Viết chính tả đúng còn giúp các em học sinh học tốt các phân
môn khác, là cơ sở cho việc học bộ môn Tiếng Việt ở tiểu học.
6.2.2. Cơ sở thực tiễn:
Phân môn Chính tả còn bồi dưỡng cho học sinh một số đức tính và thái
độ cần thiết trong cuộc sống như: cẩn thận, chính xác, óc thẩm mĩ, lòng tự
trọng và tinh thần trách nhiệm.
Vì vậy, để khắc phục tình trạng học sinh viết sai lỗi chính tả, tôi đang
cố gắng sử dụng nhiều biện pháp nhiều hình thức dạy chính tả nhắm giúp các
em hình thành, phát triển và hoàn thiện kĩ năng viết đúng Tiếng Việt văn hóa,
Tiếng Việt chuẩn mực theo hướng “giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt”.
Chính vì thế tôi băn khoăn: cần làm gì để giúp học sinh viết đúng chính
tả? Làm thế nào để sửa lỗi chính tả cho học sinh? Làm thế nào để các em viết
đúng dấu thanh, vần, âm đầu, âm cuối,...? Đây là những trăn trở của bản thân
trong những giờ dạy chính tả.
Ở học sinh tiểu học, các em viết chính tả còn sai rất nhiều. Có phải là
do ở Tiểu học việc nhận dạng chữ viết của các em còn gặp khó khăn hay do
các em chưa đọc thông thạo chữ. Để giúp các em nắm vững một số qui tắc
chính tả, từ đó các em viết không còn sai như trước.
Qua thời gian công tác và giảng dạy lớp 3 tôi nhận thấy, khi dạy chính
tả cho học sinh, đã gặp phải một số thuận lợi và khó khăn sau:
4
* Thuận lợi:
Về cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đảm bảo, ánh sáng tương
đối đủ tiêu chuẩn, bàn ghế phù hợp với lứa tuổi...
Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm tới việc rèn chữ viết của học sinh,
thường xuyên tổ chức các chuyên đề về dạy tập viết, dạy chính tả cho giáo viên,
phát động phong trào "Vở sạch - Chữ đẹp" trong giáo viên và học sinh.
Đội ngũ giáo viên tâm huyết với nghề, có tình thương yêu và trách
nhiệm đối với học sinh... Những điều kiện đó đã có tác động tích cực tới vấn
đề mà tôi nghiên cứu.
* Khó khăn, hạn chế:
Trên thực tế thời gian qua và hiện nay, việc dạy chính tả của giáo viên,
việc học của học sinh còn gặp nhiều khó khăn: nội dung chương trình có phần
chưa phù hợp với phương ngữ từng vùng khác nhau trong nước, yêu cầu cao
so với trình độ học sinh nông thôn, việc luyện viết cho học sinh chưa được
nhà trường quan tâm đúng mức. Từ đó đa phần học sinh còn yếu về kĩ năng
viết. Đây là vấn đề bức xúc mà ngành giáo dục cả nước đang quan tâm và đó
cũng là gánh nặng đặt trên vai của người giáo viên tiểu học.
Nhận thấy các nguyên nhân dẫn đến sai lỗi chính tả đều quan trọng như
nhau. Công việc tiếp theo của người giáo viên là phải có biện pháp như thế
nào để từng bước khắc phục được các nguyên nhân trên, đem lại niềm say
mê, hứng thú cho học sinh trong việc học chính tả nói riêng và học tập các
môn học khác nói chung.
Việc áp dụng các biện pháp rèn kĩ năng viết đúng chính tả theo đề tài
này đã giúp tôi nâng tỉ lệ học sinh viết đúng chính tả. Đặc biệt là nâng cao
chất lượng của môn Tiếng Việt một cách rõ rệt.
6.3. Những vấn đề cần đặt ra nhằm nâng cao kỹ năng viết cho học sinh:
Để giúp các em không còn mắc các lỗi đó, các em viết đúng hơn trong
bài chính tả và đặc biệt là biết dùng đúng các từ để áp dụng vào việc học phân
môn Tập làm văn, Luyện từ và câu. Tôi dự kiến sẽ áp dụng các phương pháp
rèn kĩ năng viết đúng chính tả như sau:
+ Luyện phát âm đúng cho học sinh.
+ Cho học sinh luyện tập thực hành qua các bài tập phân tích, so sánh.
5
+ Hướng dẫn học sinh nắm nghĩa của từ.
+ Chú trọng đến cách dùng từ theo phương ngữ địa phương.
+ Sử dụng hình ảnh trực quan khi phân tích từ.
+ Đưa ra một số trò chơi đố chữ.
+ Ghi nhớ các mẹo luật chính tả.
+ Tích hợp việc dạy học chính tả vào các môn học khác.
6.4. Các bước tiến hành xây dựng sáng kiến kinh nghiệm
6.4.1. Luyện phát âm:
Để giúp các em viết đúng chính tả không còn mắc những lỗi như trước
nữa. Điều đặc biệt trước tiên là bản thân giáo viên phải phát âm thật chuẩn và
chính xác từng chữ, từng tiếng.
Chú ý luyện phát âm cho học sinh giúp các em phân biệt âm đầu, âm
chính, âm cuối qua giọng đọc mẫu của giáo viên. Việc rèn phát âm được thực
hiện thường xuyên trong các tiết tập đọc và các môn học khác.
6.4.2. Luyện tập phân tích, so sánh:
Trong giờ chính tả nhớ viết hay nghe viết tôi thường xuyên cho các em
phân tích cấu tạo tiếng, so sánh tiếng dễ lẫn lộn, nhấn mạnh ở những điểm
khác nhau để học sinh ghi nhớ.
Sau đó luyện viết vào bảng con trong nhóm (nhóm trưởng điều khiển)
và yêu cầu học sinh đọc thật kỹ. Từ đó, các em nghe viết và viết vào vở
không bị sai.
6.4.3. Hướng dẫn học sinh nắm nghĩa của từ:
Giúp học sinh khắc phục lỗi chính tả bằng cách hướng dẫn các em nắm
nghĩa của từ, phối hợp với việc so sánh, phân tích chính tả tôi sử dụng đồ
dùng dạy học và giáo cụ trực quan để giúp học sinh quan sát phân biệt từ khó
vào việc sử dụng thiết bị dạy học vừa nêu hoặc hướng dẫn học sinh hiểu
nghĩa từ bằng cách cho học sinh đặt câu hoặc đọc chú giải.
6.4.4. Rèn trí nhớ cho học sinh:
Để có kỹ năng viết đúng chính tả bằng cách hướng dẫn các em đọc và
viết nháp vào lúc truy bài đầu giờ. Từ đó, giúp các em kỹ năng nhớ lại để viết
chính xác các từ dễ lẫn hoặc các từ khó viết thông qua các bài tập cuối bài.