TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------------
TÀI LIỆU HỌC TẬP
QUẢN TRỊ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
ĐỐI TƯỢNG: SV TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
NGÀNH ĐÀO TẠO: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Hà Nội - 4/2022
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------------
PHẠM TRUNG HẢI (Chủ biên)
NGUYỄN TIẾN MẠNH, BÙI THỊ XUÂN
TÀI LIỆU HỌC TẬP
QUẢN TRỊ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO
(Tài liệu lưu hành nội bộ)
ĐỐI TƯỢNG: SV TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC
NGÀNH ĐÀO TẠO: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Hà Nội - 4/2022
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .................................................................................................... i
DANH MỤC BẢNG ................................................................................................................ ii
DANH MỤC HÌNH ................................................................................................................ iii
LỜI GIỚI THIỆU ..................................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ........................................................ 3
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 1 ............................................................................................... 3
NỘI DUNG CHƯƠNG 1 ......................................................................................................... 3
1.1. Khái niệm đổi mới sáng tạo ............................................................................................... 3
1.2. Mục đích của đổi mới sáng tạo .......................................................................................... 4
1.3. Quá trình đổi mới sáng tạo ................................................................................................ 5
1.3.1. Phân tích cơ hội .............................................................................................................. 5
1.3.2. Sáng tạo ý tưởng ............................................................................................................. 6
1.3.3. Thử nghiệm và đánh giá ý tưởng .................................................................................... 6
1.3.4. Phát triển ý tưởng ........................................................................................................... 7
1.3.5. Thương mại hoá sản phẩm ............................................................................................. 7
1.4. Lĩnh vực đổi mới sáng tạo ................................................................................................. 8
1.4.1. Công nghệ ....................................................................................................................... 8
1.4.2. Sản phẩm và dịch vụ ....................................................................................................... 9
1.4.3. Marketing...................................................................................................................... 10
1.4.4. Cơ cấu tổ chức .............................................................................................................. 10
1.4.5. Chiến lược .................................................................................................................... 11
1.4.6. Văn hoá tổ chức ............................................................................................................ 12
1.5. Đặc điểm của đổi mới sáng tạo trong các tổ chức có quy mô khác nhau ....................... 14
1.5.1. Tổ chức quy mô lớn ...................................................................................................... 14
1.5.2. Tổ chức quy mô nhỏ ..................................................................................................... 15
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 1 ............................................................ 17
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 1 ..................................................................................... 17
CHƯƠNG 2: CÁC MÔ HÌNH ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ......................................................... 19
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 2 ............................................................................................ 19
NỘI DUNG CHƯƠNG 2 ....................................................................................................... 19
2.1. Các mô hình đổi mới ....................................................................................................... 19
2.1.1. Các mô hình đổi mới tĩnh ............................................................................................. 19
2.1.2. Các mô hình đổi mới động ........................................................................................... 27
2.2. Đặc điểm của đổi mới sáng tạo
.......................................................................................... 31
2.2.1. Đổi mới mang tính đột phá
............................................................................................. 31
2.2.2. Đổi mới liên tục
.............................................................................................................. 32
2.2.3. Đổi mới cấu trúc
............................................................................................................. 34
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 2 ............................................................ 35
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 2 ..................................................................................... 35
CHƯƠNG 3: CÁC YẾU TỐ HÌNH THÀNH LỢI NHUẬN TỪ SỰ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO.... 37
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 3 ............................................................................................. 37
NỘI DUNG CHƯƠNG 3 ....................................................................................................... 37
3.1. Lợi nhuận dựa trên lợi thế khác biệt hóa sản phẩm và giá ................................................. 37
3.1.1. Lợi nhuận và các công cụ cạnh tranh .......................................................................... 37
3.1.2. Lợi thế khác biệt hóa sản phẩm .................................................................................... 38
3.1.3. Lợi thế giá ..................................................................................................................... 38
3.2. Mô hình tạo lập và tăng cường giá trị của tổ chức .......................................................... 39
3.2.1. Chuỗi giá trị (value chain) ........................................................................................... 39
3.2.2. Mạng giá trị (value network) ........................................................................................ 41
3.2.3. Trung tâm giá trị (value shop)...................................................................................... 42
3.2.4. Vận dụng các mô hình nhằm tạo ra giá trị ................................................................... 43
3.3. Tài sản, khả năng và kiến thức......................................................................................... 44
3.3.1. Tài sản của tổ chức và lợi nhuận ................................................................................. 44
3.3.2. Khả năng của tổ chức và lợi nhuận .............................................................................. 47
3.3.3. Mối quan hệ giữa khả năng và tài sản với lợi nhuận của tổ chức ............................... 51
3.3.4. Năng lực của tổ chức, sự bắt chước và lợi nhuận ........................................................ 52
3.3.5. Kiến thức của tổ chức ................................................................................................... 53
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 3 ............................................................ 55
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 3 ..................................................................................... 55
CHƯƠNG 4: NGUỒN GỐC CỦA NHỮNG ĐỔI MỚI SÁNG TẠO .................................. 58
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 4 ............................................................................................. 58
NỘI DUNG CHƯƠNG 4 ....................................................................................................... 58
4.1. Tổng quan về nguồn gốc đổi mới sáng tạo ...................................................................... 58
4.2. Nguồn gốc bên trong tổ chức .......................................................................................... 59
4.2.1. Nghiên cứu và phát triển .............................................................................................. 59
4.2.2. Sản xuất ........................................................................................................................ 60
4.2.3. Marketing...................................................................................................................... 62
4.2.4. Các yếu tố khác ............................................................................................................ 63
4.3. Nguồn gốc bên ngoài tổ chức .......................................................................................... 63
4.3.1. Nhà cung cấp, khách hàng ........................................................................................... 63
4.3.2. Đối thủ cạnh tranh ........................................................................................................ 64
4.3.3. Trường đại học, chính phủ, cơ quan nghiên cứu ......................................................... 65
4.3.4. Các quốc gia hoặc vùng lãnh thổ khác ........................................................................ 66
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 4 ............................................................ 68
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 4 ..................................................................................... 68
CHƯƠNG 5: CHIẾN LƯỢC ĐỔI MỚI SÁNG TẠO ........................................................... 69
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 5 ............................................................................................. 69
NỘI DUNG CHƯƠNG 5 ....................................................................................................... 69
5.1. Các khái niệm cơ bản về chiến lược đổi mới sáng tạo .................................................... 69
5.1.1. Khái niệm chung ........................................................................................................... 69
5.1.2. Môi trường kinh doanh và tác động của môi trường kinh doanh ................................ 72
5.1.3. Cấu trúc thị trường ....................................................................................................... 73
5.1.4. Các chiến lược cạnh tranh ........................................................................................... 73
5.1.5. Chiến lược cạnh tranh và chiến lược đổi mới .............................................................. 75
5.2. Các loại hình chiến lược đổi mới sáng tạo ...................................................................... 75
5.2.1. Phân loại chiến lược đổi mới theo mức độ chủ động ..................................................... 75
5.2.2. Phân loại chiến lược đổi mới theo phong cách quản trị .............................................. 82
5.3. Quản trị chiến lược đổi mới sáng tạo .............................................................................. 90
5.3.1. Quá trình quản trị chiến lược đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp .......................... 90
5.3.2. Hoạch định chiến lược đổi mới sáng tạo ..................................................................... 99
5.3.3. Triển khai chiến lược đổi mới sáng tạo ...................................................................... 111
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 5 .......................................................... 119
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 5 ................................................................................... 119
CHƯƠNG 6: THIẾT KẾ VÀ PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM MỚI ........................................ 122
MỤC ĐÍCH CỦA CHƯƠNG 6 ........................................................................................... 122
NỘI DUNG CHƯƠNG 6 ..................................................................................................... 122
6.1. Quá trình thiết kế và phát triển sản phẩm mới .............................................................. 122
6.1.1. Tổng quan về sản phẩm mới ....................................................................................... 122
6.1.2. Quá trình thiết kế và phát triển sản phẩm mới ............................................................ 128
6.1.3. Quá trình phát triển sản phẩm mới trong các ngành khác nhau ................................. 141
6.2. Các công cụ và kỹ thuật thiết kế và phát triển sản phẩm mới vững chắc ..................... 142
6.2.1. Thiết kế và phát triển sản phẩm mới vững chắc .......................................................... 142
6.2.2. Phương pháp theo quá trình ....................................................................................... 149
6.3. Các công cụ và kỹ thuật thẩm định tính kinh tế cho việc phát triển sản phẩm mới vững
chắc ....................................................................................................................................... 156
6.3.1. Thẩm định kinh tế việc thiết kế và phát triển sản phẩm mới ...................................... 157
6.3.2. Đo lường giá trị kinh tế .............................................................................................. 165
6.3.3. Ưu tiên hóa các dự án ................................................................................................. 171
CÂU HỎI ÔN TẬP VÀ THẢO LUẬN CHƯƠNG 6 .......................................................... 174
BÀI TẬP ỨNG DỤNG CHƯƠNG 6 ................................................................................... 174