BỘ CÔNG THƯƠNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
----------------
TÀI LIỆU HỌC TẬP
QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ
Hà Nội - 2019
MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU.........................................................................................................1
Chương 1......................................................................................................................2
TỔNG QUAN VỀ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ.........................................2
1.1. Các vấn đề cơ bản về kinh tế quốc tế.....................................................................2
1.1.1. Khái niệm kinh tế quốc tế...................................................................................2
1.1.2. Vai trò của kinh tế quốc tế..................................................................................3
1.1.3. Các chủ thể tham gia vào hoạt động kinh tế quốc tế...........................................4
1.1.4. Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế.................................................................6
1.1.5. Xu thế phát triển của kinh tế quốc tế hiện nay....................................................8
1.2. Tổng quan về quản trị kinh doanh quốc tế...........................................................14
1.2.1. Kinh doanh quốc tế...........................................................................................14
1.2.2. Quản trị kinh doanh quốc tế..............................................................................27
Chương 2....................................................................................................................35
QUẢN TRỊ MARKETING QUỐC TẾ.......................................................................35
2.1. Nghiên cứu và lựa chọn thị trường quốc tế..........................................................35
2.1.1. Xác định vấn đề và mục tiêu nghiên cứu...........................................................36
2.1.2. Xây dựng kế hoạch nghiên cứu.........................................................................36
2.1.3. Thu thập thông tin.............................................................................................36
2.1.4. Phân tích thông tin - Lựa chọn thị trường mục tiêu...........................................36
2.1.5. Lập báo cáo kết quả nghiên cứu........................................................................38
2.2. Các quyết định về chiến lược marketing quốc tế..................................................38
2.2.1. Chiến lược sản phẩm quốc tế............................................................................38
2.2.2. Chiến lược giá quốc tế......................................................................................48
2.2.3. Chiến lược phân phối sản phẩm quốc tế............................................................61
2.2.4. Chiến lược xúc tiến và truyền thông quốc tế.....................................................69
Chương 3....................................................................................................................79
QUẢN TRỊ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH QUỐC TẾ............................................79
3.1. Khái niệm và vai trò của chiến lược kinh doanh quốc tế......................................79
3.1.1.Khái niệm chiến lược kinh doanh quốc tế..........................................................79
3.1.2 Vai trò của chiến lược kinh doanh quốc tế.........................................................80
3.2. Quy trình xây dựng chiến lược kinh doanh quốc tế..............................................80
3.2.1. Xác định sứ mệnh và mục tiêu của công ty.......................................................81
3.2.2. Đánh giá môi trường kinh doanh quốc tế..........................................................81
3.2.3. Xác định khả năng vượt trội và hoạt động tạo ra giá trị ...................................87
3.2.4. Hình thành các chiến lược.................................................................................89
3.3. Các tiếp cận chiến lược phát triển quốc tế............................................................90
3.3.1. Chiến lược quốc tế (International strategy).......................................................90
3.3.2. Chiến lược đa quốc gia (Multinational strategy)...............................................90
3.3.3. Chiến lược toàn cầu (global strategy)................................................................91
3.3.4. Chiến lược xuyên quốc gia (transnational strategy)..........................................91
3.4. Chiến lược cạnh tranh trong môi trường quốc tế..................................................93
3.4.1. Chiến lược nhấn mạnh về chi phí......................................................................93
3.4.2. Chiến lược khác biệt hóa...................................................................................93
3.4.3. Chiến lược trọng tâm hóa..................................................................................94
3.5. Liên minh chiến lược và sáp nhập, mua bán toàn cầu..........................................94
3.5.1. Liên minh chiến lược toàn cầu..........................................................................94
3.5.2. Sáp nhập và mua lại toàn cầu..........................................................................102
Chương 4..................................................................................................................111
QUẢN TRỊ CÁC YẾU TỐ CỦA HOẠT ĐỘNG KINH DOANH QUỐC TẾ.........111
4.1 . Quản trị nhân lực...............................................................................................111
4.1.1. Tuyển chọn và hồi hương nhân lực.................................................................111
4.1.2. Đánh giá và thv lao cho nhân lực....................................................................116
4.1.3. Đào tạo phát triển nhân lực.............................................................................119
4.1.4. Quan hệ lao động quốc tế................................................................................120
4.2. Quản trị nguyên vật liệu.....................................................................................121
4.2.1 Khái niệm.........................................................................................................121
4.2.2. Lựa chọn địa điểm sản xuất.............................................................................122
4.2.3. Lựa chọn việc tự sản xuất hoặc mua bán thành phẩm.....................................124
4.2.4. Quản lý cung ứng vật tư..................................................................................127
4.3. Quản trị tài chính quốc tế...................................................................................129
4.3.1. Tỷ giá hối đoái................................................................................................129
4.3.2. Các điều kiện đảm bảo trong thanh toán quốc tế.............................................133
4.3.3. Các phương tiện và phương thức thanh toán quốc tế......................................135
Chương 5..................................................................................................................143
HỢP ĐỒNG KINH DOANH QUỐC TẾ..................................................................143
5.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại hợp đồng kinh doanh quốc tế.......................143
5.1.1. Khái niệm hợp đồng kinh doanh quốc tế.........................................................143
5.1.2. Đặc điểm hợp đồng kinh doanh quốc tế..........................................................143
5.1.3. Các loại hợp đồng kinh doanh quốc tế thường gặp.........................................144
5.2. Ký kết hợp đồng kinh doanh quốc tế..................................................................145
5.2.1. Nguyên tắc ký kết hợp đồng kinh doanh quốc tế............................................145
5.2.2.| Nội dung hợp đồng kinh doanh quốc tế.........................................................146
5.2.3. Một số yêu cầu khi soạn thảo, ký két hợp đồng kinh doanh quốc tế...............156
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ADB Ngân hàng phát triển Châu Á
AEC Cộng đồng kinh tế ASEAN
AFTA Khu vực mậu dịch tự do ASEAN
ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á
BOT Hợp đồng xây dựng - vận hành - chuyển giao
BT Hợp đồng xây dựng - chuyển giao
CEPT Hiệp định thuế quan ưu đãi
CIF Tiền hàng - Bảo hiểm - Phí vận chuyển
CLMV Campuchia, Lào, Myanma, Việt Nam
CPTPP Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương
EEC Cộng đồng kinh tế Châu Âu
EMU Liên minh tiền tệ Châu Âu
EURO Đồng tiền chung Châu Âu
EVFTA Hiệp định thương mại|tự do|Việt Nam|- EU
FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài
FOB Giao hàng trên tàu
FTA Hiệp định thương mại tự do
IMF Quỹ tiền tệ quốc tế
GATT Hiệp ước chung về thuế quan và thương mại
MNC Công ty đa quốc gia
ODA Hỗ trợ phát triển chính thức
TBCN Tư bản chủ nghĩa
XHCN Xã hội chủ nghĩa
WB Ngân hàng thế giới
WTO Tổ chức thương mại thế giới
LỜI GIỚI THIỆU
Cvng với xu thế toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế đang phát triển mạnh mẽ,
hoạt động kinh doanh quốc tế cũng ngày càng trở nên đa dạng, phong phú và có ý nghĩa
hết sức quan trọng đối với mỗi quốc gia trong nền kinh tế toàn cầu. Mỗi quốc gia đều tìm
cách thâm nhập vào thị trường nước ngoài nhằm tận dụng những lợi thế so sánh để mở
rộng hoạt động kinh doanh và phát triển kinh tế. Hơn nữa, kinh doanh quốc tế là một lĩnh
vực rộng lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến nhiều vấn đề như con người, văn hoá
phong tục tập quán, địa lý, luật pháp...Do vậy, kinh doanh quốc tế là lĩnh vực rất nhạy
cảm đối với mỗi quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa như hiện nay. Từ nhiều
năm qua, hoạt động kinh doanh quốc tế đã được doanh nghiệp của nhiều quốc gia quan
tâm nghiên cứu và thực hiện. Việc đưa học phần quản trị kinh doanh quốc tế vào chương
trình đào tạo tại các trường đại học, đặc biệt là ngành quản trị kinh doanh ở hầu hết các
trường trong và ngoài nước đã chứng tỏ tầm quan trọng của lĩnh vực kinh doanh này.
Thực tế nhiều năm qua cho thấy, sự thành công ít hay nhiều trong kinh doanh
quốc tế phụ thuộc rất lớn vào việc nhận thức và mức độ hiểu biết của các doanh nghiệp
về môi trường kinh doanh quốc tế và chiến lược kinh doanh của mỗi doanh nghiệp. Vì
vậy, quản trị kinh doanh quốc tế là học phần cần thiết cho những sinh viên sau khi ra
trường làm việc cho những đơn vị hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh quốc tế
Để đáp ứng với yêu cầu học và dạy theo phương pháp mới, Trường Đại học Kinh
tế - Kỹ thuật công nghiệp tổ chức biên soạn tài liệu học tập “Quản trị kinh doanh quốc
tế”. Học phần Quản trị kinh doanh quốc tế góp phần trang bị những kiến thức về kinh tế
quốc tế, môi trường kinh doanh quốc tế, quản trị marketing quốc tế, quản trị chiến lược
kinh doanh quốc tế, quản trị nguồn nhân lực quốc tế...cho cán bộ hoạt động trong lĩnh
vực kinh doanh quốc tế, đặc biệt là những nhà kinh doanh để có thể đưa ra những quyết
định tác nghiệp hợp lý nhằm tối đa hóa lợi nhuận, sử dụng và phát huy tối ưu các lợi thế
về nguồn nhân lực cũng như thỏa mãn các yêu cầu khác trong quan hệ kinh doanh quốc
tế. Hoạt động kinh doanh quốc tế gắn liền với việc đưa ra các quyết định về lựa chọn
chiến lược, chính sách và các hình thức kinh doanh
Tài liệu học tập được biên soạn theo đúng đề cương chi tiết của học phần Quản trị
kinh doanh quốc tế trong chương trình đào tạo ngành Quản trị kinh doanh cho sinh viên
hệ Đại học và các quy định về việc biên soạn của Nhà trường. Nội dung của tài liệu bao
gồm 5 chương, trong mỗi chương bao gồm các nội dung chủ yếu như sau:
- Mục đích của chương.
- Nội dung của chương.
- Câu hỏi hướng dẫn ôn tập, thảo luận chương
- Bài tập ứng dụng chương
Do thời gian và trình độ có hạn nên tài liệu học tập khó có thể tránh khỏi những
thiếu sót nhất định. Chúng tôi luôn mong nhận được sự góp ý của bạn đọc để tài liệu học
tập được tái bản hoàn thiện hơn trong những lần sau.
1