
MỞ ĐẦU
1. Lý do lựa chọn đề tài luận án
Trong nền kinh tế thị trường, năng suất lao động là yếu tố trực
tiếp quyết định giá thành, sức cạnh tranh của các sản phẩm nông
nghiệp và các sản phẩm có nguồn gốc từ các sản phẩm nông nghiệp.
Từ đó lại tác động đến doanh thu, thị phần, lợi nhuận của các chủ thể
sản xuất nông nghiệp cũng như doanh thu, thị phần, lợi nhuận của các
chủ thể lấy sản phẩm nông nghiệp làm yếu tố đầu vào để sản xuất.
Dưới góc độ vĩ mô, năng suất lao động trong nông nghiệp có
ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân, đến an ninh kinh tế, đến sức
cạnh tranh của nền kinh tế và sự ổn định chính trị, xã hội của mỗi
quốc gia. Thực tiễn đã chứng minh, nước nào có năng suất lao động
trong nông nghiệp thấp thì giá thành các sản phẩm nông nghiệp cao,
sản lượng nông nghiệp thường không đủ đáp ứng nhu cầu của người
dân trong nước và không có nguồn để dự trữ. Hệ lụy là, đời sống
nhân dân gặp khó khăn, chất lượng cuộc sống bị suy giảm, sức cạnh
tranh của nền kinh tế yếu, an ninh kinh tế bị đe dọa, bất ổn chính trị,
xã hội xuất hiện ở những mức độ khác nhau. Ngược lại, nước nào có
năng suất lao động trong nông nghiệp cao thì giá thành các sản phẩm
nông nghiệp thấp, sản lượng nông nghiệp không chỉ đủ đáp ứng nhu
cầu trong nước, cho dự trữ quốc gia mà còn có thể xuất khẩu. Nhờ
đó, đời sống nhân dân được cải thiện, sức cạnh tranh quốc gia được
nâng lên, an ninh kinh tế được đảm bảo, sự ổn định chính trị, xã hội
được tăng cường.
Nhận thức được tầm quan trọng của tăng năng suất lao động
trong nông nghiệp, những năm vừa qua, Đảng ta đã thường xuyên
quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo tăng năng suất lao động. Trên cơ sở đó,
Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách; các chủ thể sản xuất
nông nghiệp không ngừng đầu tư, đổi mới, nâng cao trình độ sản
xuất, trình độ tổ chức quản lý… nhằm thúc đẩy năng suất lao động
trong nông nghiệp ở Việt Nam tăng lên. Kết quả là, năng suất lao
động trong nông nghiệp ở nước ta được cải thiện trên nhiều mặt,
đóng góp của tăng năng suất lao động vào tăng trưởng và phát triển
kinh tế, xã hội ngày càng nhiều hơn. Nhưng thực tế cũng cho thấy,
năng suất lao động trong nông nghiệp của Việt Nam những năm gần
đây còn một số hạn chế cần khắc phục. Cụ thể là: năng suất lao động
nông nghiệp còn thấp, thấp hơn nhiều so với năng suất lao động của
các ngành kinh tế khác; mức tăng năng suất lao động nông nghiệp
1