Thực trạng kiến thức và thực hành của cha mẹ có con mắc tự kỷ tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương năm 2025

Rối loạn phổ tự kỷ (ASD) đang trở thành một thách thức sức khỏe toàn cầu ngày càng gia tăng về tỷ lệ mắc ở trẻ em, gây ra những khó khăn đáng kể về giao tiếp, kỹ năng xã hội và hành vi. Việc hỗ trợ toàn diện, đặc biệt từ gia đình, là yếu tố then chốt cho sự phát triển của trẻ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng kiến thức và thái độ tích cực của phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả can thiệp. Tuy nhiên, sự thiếu hụt thông tin có thể cản trở các chương trình hỗ trợ. Do đó, nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả thực trạng kiến thức, thái độ và thực hành của cha mẹ có con mắc tự kỷ tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương năm 2025, từ đó đưa ra các khuyến nghị thiết thực nhằm cải thiện hiệu quả can thiệp.

Phụ huynh có con mắc tự kỷ, cán bộ y tế, chuyên gia giáo dục đặc biệt, nhà hoạch định chính sách về sức khỏe và giáo dục.

Nghiên cứu này nhằm mô tả thực trạng kiến thức, thái độ và thực hành của cha mẹ có con mắc tự kỷ tại Bệnh viện Châm cứu Trung ương năm 2025. Phương pháp nghiên cứu cắt ngang được thực hiện trên 220 phụ huynh có con đang điều trị tự kỷ. Về kiến thức, 60% phụ huynh biết định nghĩa tự kỷ, 43,18% nhận diện triệu chứng điển hình, nhưng chỉ 17,27% hiểu rõ nguyên nhân. Tỷ lệ nhận biết các dấu hiệu sớm và triệu chứng bệnh còn thấp, chỉ đạt 46,36% và 43,18% tương ứng, cho thấy một khoảng trống lớn trong hiểu biết về bệnh. Về thái độ, 48,64% phụ huynh lo lắng về tương lai của con, nhưng phần lớn có cái nhìn tích cực, với 52,73% tin vào can thiệp sớm và 52,27% tự hào về sự tiến bộ của con. 51,82% tin trẻ có thể hòa nhập cộng đồng nếu được hỗ trợ đúng cách, và hơn 50% cho rằng xã hội cần chính sách hỗ trợ và trẻ cần chăm sóc đặc biệt. Mặc dù có thái độ tích cực, nhưng mức độ này vẫn khiêm tốn so với các nước phát triển, phần nào phản ánh những rào cản do nhận thức sai lầm hoặc thiếu thông tin. Về thực hành, phụ huynh chủ động hỗ trợ con trong các hoạt động cơ bản (76,82%), tham gia hoạt động ngoài trời (51,82%) và sử dụng công cụ hỗ trợ (51,82%). Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế trong việc tiếp cận dịch vụ hỗ trợ chuyên sâu (23,64%) và kết nối cộng đồng (35,91%), đặc biệt là tư vấn tâm lý chuyên sâu chỉ có 25% phụ huynh tiếp cận. Kết quả cũng chỉ ra việc phát hiện bệnh thường muộn, bỏ lỡ “giai đoạn vàng” can thiệp. Nghiên cứu kết luận cần thiết phải nâng cao hơn nữa sự hiểu biết và thái độ của cha mẹ có con mắc tự kỷ để có hành vi phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả can thiệp cho trẻ. Việc thiếu phối hợp giữa gia đình, chuyên gia và chính sách là nguyên nhân khiến trẻ chưa đạt được tiến bộ tối ưu. Cần có một hệ thống hỗ trợ toàn diện và bền vững, phối hợp chặt chẽ giữa y tế, giáo dục, chính sách xã hội và cộng đồng để tối ưu hóa sự phát triển và hòa nhập của trẻ tự kỷ.