Thực trạng lòng tự trắc ẩn của sinh viên

Sức khỏe tâm thần là một yếu tố then chốt đối với chất lượng cuộc sống và sự phát triển toàn diện của sinh viên, đặc biệt trong bối cảnh áp lực học thuật và giai đoạn chuyển tiếp quan trọng. Sau đại dịch COVID-19, tỷ lệ vấn đề sức khỏe tâm thần ở giới trẻ gia tăng đáng kể, đòi hỏi sự chú trọng phát triển các phẩm chất tâm lý tích cực. Trong đó, lòng tự trắc ẩn (Self-Compassion) nổi lên như một năng lực thích ứng quan trọng, giúp cá nhân đối diện hiệu quả với nghịch cảnh. Khái niệm này bao gồm sự tử tế với bản thân, tính phổ quát của trải nghiệm con người và chánh niệm trước những đau khổ, đóng vai trò bảo vệ chống lại các trạng thái tiêu cực như trầm cảm và lo âu. Mặc dù đã có những nghiên cứu tiên phong tại Việt Nam, chủ đề này vẫn cần được khai thác sâu hơn để có cái nhìn toàn diện. Vì vậy, nghiên cứu này nhằm khảo sát thực trạng lòng tự trắc ẩn của sinh viên, từ đó cung cấp cơ sở khoa học cho các biện pháp chăm sóc sức khỏe tâm thần thiết thực.

Nghiên cứu sinh, giảng viên, nhà tâm lý học đường, chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần, và các nhà quản lý giáo dục quan tâm đến sức khỏe tâm thần và sự phát triển của sinh viên đại học.

Nghiên cứu này trình bày kết quả khảo sát thực trạng lòng tự trắc ẩn (LTTA) của sinh viên tại các trường đại học ở Thành phố Hồ Chí Minh, sử dụng phương pháp định lượng cắt ngang với cỡ mẫu 488 sinh viên. Công cụ thu thập dữ liệu là thang đo SCS-26, và dữ liệu được phân tích bằng SPSS 20.0, bao gồm các phép kiểm định tần số, tỉ lệ, điểm trung bình, T-Test và Anova. Kết quả cho thấy sinh viên có mức độ LTTA tổng quát ở mức trung bình. Các lĩnh vực như tính tương đồng nhân loại, chánh niệm và lòng tự nhân từ đạt điểm cao hơn, trong khi sự cô lập, tự chỉ trích và đồng nhất quá mức ở mức trung bình, với sự cô lập cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa các cá nhân. Nghiên cứu chỉ ra sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về LTTA theo khối ngành học, kết quả học tập, điều kiện kinh tế và trải nghiệm tuổi thơ. Cụ thể, sinh viên khối Khoa học tự nhiên – Kĩ thuật, có kết quả học tập tốt và điều kiện kinh tế khá giả, cũng như có tuổi thơ hạnh phúc, có xu hướng thể hiện LTTA cao hơn. Ngược lại, sinh viên khối Sư phạm, kết quả học tập thấp, điều kiện kinh tế khó khăn hoặc có tuổi thơ không hạnh phúc có mức độ LTTA thấp hơn, đặc biệt dễ bị tự chỉ trích và cảm giác cô lập. Phát hiện này củng cố quan điểm rằng LTTA không chỉ là đặc điểm cá nhân ổn định mà còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ bối cảnh và trải nghiệm sống. Nghiên cứu cung cấp cơ sở quan trọng cho việc phát triển các chương trình can thiệp và hỗ trợ tâm lý phù hợp, nhằm nâng cao sức khỏe tâm thần và năng lực thích ứng cho sinh viên trong môi trường đại học.