2.3 nh h ng c a Ph t giáo t i th h tr . ưở ế
Ngày nay n c ta Ph t giáo không còn v trí chính th ng Nhà ướ
tr ng các c p h c ph thông không có ch ng trình gi ng d y l ch s ,ườ ươ
tri t lý, đo đc Ph t giáo m t cách h th ng. S gia đình Ph t t cũngế
không còn đông nh tr c đây. Sinh viên các tr ng Đi h c ch nh nư ướ ườ
đc r t ít ki n th c s b v Ph t giáo thông qua b môn “l ch s tri tượ ế ơ ế
h c Ph ng Đông”, tr nh ng khoa chuyên ngành Tri t h c. Vì th ph n ươ ế ế
l n nh ng hi u bi t c a chúng ta v Ph t giáo tr c h t là ch u nh h ng ế ướ ế ưở
t nhiên c a gia đình, sau đó là t b n bè, th y cô và nh ng m i quan h xã
h i khác. Trong đó nh h ng c a gia đình có tác đng l n lên m i chúng ưở
ta. N u trong m i gia đình m i ng i đu theo đo ph t ho c không theoế ườ
m t tôn giáo nào nh ng v n gi t p t c quan tr ng đi l chùa vào nh ng ư
ngày âm quan tr ng nh ngày T t, l , r m ... Ng i già th ng nói chuy n ư ế ườ ườ
v i con cháu v Đc Ph t, B Tát, v đo lý làm ng i d a vào các giáo lý ườ
Ph t giáo. Nh ng suy nghĩ quan ni m này có th phai nh t, th m chí đi
ng c l i khi ta g p m t trào l u t t ng m i, đem l i m t th gi i quanượ ư ư ưở ế
m i t trong môi tr ng gia đình chúng ta ph n nào đó ch u nh h ng c a ườ ưở
đo ph t nh ng không sâu s c nh các tri u đi tr c và m c đích tìm đn ư ư ướ ế
Đo ph t không còn mang tính h ng đo chân chính nh tr c kia n a. ướ ư ướ
Do nhi u nguyên nhân nh ng tr c h t do s xâm nh p c a nhi u trào l u ư ướ ế ư
t t ng, h c thuy t Ph ng Tây vào n c ta cách đây vài ba th k . Đcư ưở ế ươ ướ ế
bi t là s giác ng lý lu n Mác - Lênin, ch nghĩa c ng s n c a giai c p
công nhân và qu n chúng nhân dân lao đng đã t o ti n đ xây d ng h
th ng t t ng, nguyên t c hành đng cho phong trào cách m ng c a nhân ư ưở
dân Vi t Nam, l y đó làm vũ khí chính tr k t h p v i đu tranh vũ trang. ế
Đng ta r t chú tr ng vi c truy n bá h c thuy t này cho qu n chúng nhân ế
dân nh t là đi t ng thanh thi u niên, nh ng ng i ch t ng lai c a đt ượ ế ườ ươ
n c. Chính vì v y, thanh thi u niên, chúng ta ngày nay khi r i gh nhàướ ế ế
tr ng đc trang b không nh ng ki n th c đ làm vi c mà còn c ki nườ ượ ế ế
th c v lý lu n chính tr . Đi u này giúp ta nh n th c đc v c b n gi a ượ ơ
mô hình lý t ng nhân đo c a Ph t giáo và ch nghĩa c ng s n là: M tưở
bên là duy tâm, m t bên duy v t. M t bên di t d c tri t đ b ng ý chí và
coi d c là căn nguyên c a m i t i l i, bên kia thì c g ng tho mãn nhu
c u ngày càng tăng c a con ng i b ng lao đng v i năng su t và ch t ườ
l ng cao nh m c i t o th gi i, coi nh m c i t o th gi i, coi đó là tiêuượ ế ế
chu n đánh giá tính nhân đo th c s ti n b c a xã h i, m t bên h a h n ế
m t mô hình ni t bàn bình đng t do cho t t c m i ng i, t bi bác ái ế ườ
nh nhau, không còn b ràng bu c b i các nhu c u tr n t c, còn bên kiaư
kh ng đnh mô hình lý t ng cho m i ng i lao đng, coi lao đng là nhu ưở ườ
c u s ng ch không ph i ph ng ti n s ng, lao đng không còn là ngu n ươ
g c c a kh đau, qua lao đng con ng i hoàn thi n c b n thân và hoàn ườ
thi n c xã h i.
Đy là nh ng t t ng ti n b c a ch nghĩa Mác - Lê nin. Nó phù ư ưở ế
h p v i xu th phát tri n c a th i đi, c a xã h i. Do đó, nó nhanh chóng ế
đc thanh niên ng h , ti p thu. Do có m t s quan đi m ng c l i nênượ ế ượ
t t y u Ph t giáo không còn gi m t vai trò nh tr c đây n a. ế ư ướ
M t khác, v i s phát tri n m nh m c a khoa h c công ngh , m i
lĩnh v c trong đi s ng con ng i đu có b c nhar v t. Xu th toàn c u ườ ướ ế
hoá th hi n ngày càng rõ nét. Đi u ki n đó đòi h i con ng i ph i h t s c ườ ế
năng đng, nhanh nh y n m b t v n đ trong cu c s ng. Trong khi đó,
theo giáo lý nhà Ph t con ng i tr nên không có tham v ng ti n thân, b ng ườ ế
lòng v i nh ng gì mình đã có, s ng nh n nh c, không đu tranh, h ng t i ướ
cõi ni t bàn khi cu c s ng tr n gian đã ch m d t. Nh v y đo đc Ph tế ư
giáo đã tách con ng i ra kh i đi u ki n th c ti n c a con ng i xã h i,ườ ườ
làm cho con ng i có thái đ ch p nh n ch không ph i là c i t o th gi i.ườ ế
Đo đc xu t th c a Ph t giáo là ch y tr n nhu c u b n năng ch không
ph i ch ng thiên nhiên, b t nó ph c v cho mình. Các ch ng trình xã ế ươ
h i c a Ph t giáo không ph i c i t o l i đi u ki n s ng mà ch đ c san
b ng xã h i b ng đo đc, trong xã h i đó ai cũng t bi, bác ái, h x , nh n
nh c ... Đo đc nhà Ph t b gim r ng m t giá tr nhân đo nh chính thái
đ y u th này, khi nh ng nhu c u v th xác b coi là tr n t c, kém đo ế ế
đc. Nh t là trong cu c s ng ngày nay, khi mà con ng i đã đt đc m t ườ ượ
trình đ nh t đnh, quan ni m trên càng không th ch p nh n đc. Do đó, ượ
nh h ng c a Ph t giáo càng xa r i th h tr . ưở ế
Chúng ta cũng nh n th y r ng, ngày ngay nh ng ng i đi chùa h u ườ
h t không có đ tri th c v Ph t giáo cho nên khó có th giáo d c đo Ph tế
m t cách t giác, tích c c trong xã h i và gia đình. Ph t giáo bác h c cũng
b mai m t nhi u, không còn phát huy vai trò h ng đo. Các cao tăng ch a ướ ư
ý th c đc h t vai trò c a h trong vi c xây d ng hoàn thi n nhân cách ượ ế
con ng i Vi t Nam. Ch ng h n các bu i gi ng kinh đàm đo các bu i lườ
trên chùa ch a đc t ch c theo tinh th n khai thác nh ng tinh thuý c aư ượ
đo lý Ph t giáo, mà ph n nhi u theo th hi u: C u an, gi i h n, c u l c ... ế
c a gi i bình dân. Ph t giáo bình dân cũng sa sút. Ng i dân lên chùa ườ
th ng quá chú tr ng đn l v t, đn các ham mu n t m th ng. Doườ ế ế ườ
không đc giáo d c đy đ, đúng đn giáo lý nhà Ph t, s đông thanhượ
thi u niên đã đua theo th hi u c a m i ng i. H đn chùa cúng bái, th pế ế ư ế
h ng vái xin ph t, B Tát, La Hán phù h đ trì cho h đt đc mongươ ượ
mu n c a mình. Nh ng mong mu n y th ng là chuy n h c hành, tình ườ
c m, s c kho , v t ch t ... ho c h n n a, h coi đn chùa ch là hình th c ơ ế
đi ch i, gi i trí v i b n bè kèm theo đó là s thi u nghiêm túc trong ăn m c,ơ ế
đi đng, nói năng. S l ng h c sinh, sinh viên nói riêng cũng nh s l ng ượ ư ượ
ng i dân đi chùa g n đây càng đông, song xem ra ý th c c u thi n, c uườ
m nh v n i tâm còn quá ít so v i nh ng mong mu n t l i. Có r t ít ư
ng i đn chùa đ tìm s thanh th n trong tâm h n, đ tu d ng nghi nườ ế ưỡ
ng m đo lý làm ng i, v thi n - ác. Nh v y m c đích đn chùa c a ườ ư ế
ng i dân đã sai l m, t m th ng hoá so v i đi u mà giáo lý nhà Ph tườ ườ
mu n h ng con ng i ta vào. ướ ườ
Nh ng ta cũng có th th y r ng nh ng t t ng Ph t giáo cũng cóư ư ưở
nh h ng ít nhi u đn đi s ng c a thanh thi u niên hi n nay. Nh các ưở ế ế ư
tr ng ph thông, các t ch c đoàn, đi luôn phát đng các phong trào nhânườ
đo nh Lá lành đùm lá rách”., qu giúp b n nghèo v t khó , qu ư ượ
viên g ch h ng” ... Chính vì v y ngay t nh các em h c sinh đã đc giáo ượ
d c t t ng nhân đo, bác ái, giúp đ ng i khác mà c s c a n n t ng ư ưở ườ ơ
y là t t ng giáo lý nhà Ph t đã hoà tan v i giá tr truy n th ng c a con ư ư
ng i Vi t Nam. Lên đn c p III và vào Đi h c, nh ng thanh thi u niênườ ế ế
có nh ng ho t đng thi t th c h n. Vi c giúp đ ng i khác không ph i ế ơ ườ
h n ch vi c xin b m ti n đ đóng góp mà có th b ng chính ki n ế ế
th c, s c l c c a mình. S đng c m v i nh ng con ng i g p khó khăn, ườ
nh ng s ph n b t h nh cô đn, c ng v i truy n th ng t bi, bác ái đã ơ
giúp chúng ta, nh ng h c sinh, sinh viên còn ng i trên gh nhà tr ng có đ ế ư
ngh l c và tâm huy t đ l p ra nh ng k ho ch, tham gia vào nh ng ho t ế ế
đng thi t th c nh h i ch th p đ, h i tình th ng, các ch ng trình ế ư ươ ươ
ph c p văn hoá cho tr em nghèo, chăm nom các bà m Vi t Nam nghèo ...
Hình nh hàng đoàn thanh niên, sinh viên hàng ngày v n lăn l i trên m i
n o đng t qu c góp ph n xây d ng đt n c, t qu c ngày càng giàu ườ ướ
m nh th t đáng xúc đng và t hào. T t c nh ng đi u đó ch ng t thanh
niên, sinh viên ngày nay không ch năng đng, sáng t o đy tham v ng trong
cu c s ng mà còn th a h ng nh ng giá tr đo đc t t đp c a ông cha, ưở
đó là s th ng yêu, đùm b c l n nhau gi a m i ng i, lòng th ng yêu ươ ườ ươ
giúp đ m i ng i qua c n ho n n n mà không chút nghĩ suy, tính toán. Và ườ ơ
ta không th ph nh n Ph t giáo đã góp ph n t o nên nh ng giá tr t t đp
y. Và ta càng ph i nh c đn giá tr đó trong khi cu c s ng ngày nay ngày ế
càng xu t hi n nh ng hi n t ng tiêu c c. Trong khi có nh ng sinh viên ượ
còn khó khăn đã d n h t s c mình đ h c t p c ng hi n cho đt n c thì ế ế ướ
v n còn m t s b ph n thanh niên ăn ch i, đua đòi, làm tiêu t n ti n b c ơ
c a cha m và đt n c. T i đn, ng i ta b t g p các quán Bar, sàn ướ ế ườ
nh y nh ng cô chiêu, c u m đang đt ti n c a b m vào nh ng thú vui
vô b . R i nh ng h c sinh, sinh viên l m đng l b c vào ma tuý, ườ ướ
khi n cho bao gia đình tan nát, bi t bao ông b bà m cay đng nhìn nh ngế ế
đa con c a mình b ch u hình ph t tr c pháp lu t. Th h tr ngày nay ướ ế
nhi u ng i ch bi t ch y theo v t ch t, b cu n hút b i nh ng th ăn ch i ườ ế ơ
sau đo làm h i đn gia đình và c ng đng. H n bao gi h t vi c giáo d c ế ơ ế
nhân cách cho th h tr tr nên r t quan tr ng và m t trong nh ng ph ngế ươ
pháp h u ích là nêu cao truy n bá tinh th n cũng nh t t ng nhà Ph t ư ư ưở
trong th h tr . Đó th c s là công vi c c n thi t c n làm ngay.ế ế