
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG
---------***--------
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ
ẢNH HƯỞNG CỦA NGUỒN LỰC BÊN TRONG
ĐẾN SỰ THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
CỦA CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Ngành: Quản trị Kinh doanh
Mã số: 9340101
PHẠM THỊ CHÂU QUYÊN
Hà Nội - 2026

Luận án được hoàn thành tại: Trường Đại học Ngoại thương, Số 91 Chùa Láng, phường
Láng, Hà Nội
Người hướng dẫn khoa học:.....................................................................................................
Phản biện 1:..............................................................................................................................
Phản biện 2:..............................................................................................................................
Luận án sẽ được bảo vệ trước hội đồng đánh giá luận án cấp trường họp tại:........................
...........................................
Vào hồi ............giờ........ngày........ tháng........ năm..........
Có thể tham khảo luận án tại Thư viện Quốc gia và thư viện Trường Đại học Ngoại thương

1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành rủi ro mang tính hệ thống đối với hoạt
động sản xuất kinh doanh thông qua các tác động như mưa cực đoan, nước biển
dâng và gián đoạn chuỗi cung ứng (Berkhout, 2012; IPCC, 2023). Trong bối cảnh
đó, doanh nghiệp sản xuất (DNSX) là nhóm chịu ảnh hưởng mạnh nhất do phụ
thuộc lớn vào tài nguyên, năng lượng và cơ sở hạ tầng, đồng thời là khu vực phát
thải chủ yếu của nền kinh tế (Lin và cộng sự, 2024). Tại Việt Nam, đặc biệt ở TP.
Hồ Chí Minh , trung tâm công nghiệp nhưng có mức độ dễ bị tổn thương cao, các
rủi ro khí hậu cục bộ như mưa cực đoan, biến thiên nhiệt độ và nước biển dâng đang
trực tiếp đe dọa hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng của DNSX (MONRE, 2016,
2020; IPCC, 2022, 2023).
Về mặt lý luận, thích ứng với BĐKH được xem là một quá trình chiến lược gắn
với hệ thống nguồn lực bên trong của doanh nghiệp. Các tiếp cận dựa trên lý thuyết
nguồn lực và năng lực động nhấn mạnh vai trò của nhân lực xanh, nhận thức BĐKH,
văn hóa thích ứng, tài chính và thông tin dữ liệu trong việc chuyển từ thích ứng
phản ứng sang thích ứng chủ động (Barney, 1991; Teece và cộng sự, 1997;
Amores-Salvadó và cộng sự, 2021). Tuy nhiên, vẫn thiếu các nghiên cứu làm rõ tác
động khác biệt của các nguồn lực này đối với từng hình thức thích ứng trong bối
cảnh rủi ro khí hậu cụ thể của TP. Hồ Chí Minh (Crick và cộng sự, 2018a; Baah và
cộng sự, 2021). Trong thực tiễn, dù NDC 2022 nhấn mạnh tăng cường năng lực
thích ứng và đào tạo kỹ năng xanh cho khu vực sản xuất, nhiều DNSX tại TP. Hồ
Chí Minh vẫn còn hạn chế về nhân lực, nhận thức quản lý và văn hóa đổi mới
(MONRE, 2022; Nguyễn và cộng sự, 2021). Do đó, nghiên cứu vai trò của các
nguồn lực bên trong trong thúc đẩy đồng thời thích ứng phản ứng và thích ứng chủ
động của DNSX tại TP. Hồ Chí Minh là cần thiết nhằm tăng cường cả hai hình thức
thích ứng trong bối cảnh BĐKH gia tăng.
2. Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu
2.1. Mục tiêu chung
Mục tiêu chung của nghiên cứu là phân tích ảnh hưởng của các nguồn lực bên
trong đến các cấp độ thích ứng với BĐKH của các DNSX tại TP. HCM, đồng thời
làm rõ cơ chế tác động của các nguồn lực này trong quá trình thích ứng, bao gồm cả
vai trò trung gian giữa các yếu tố. Trên cơ sở đó, nghiên cứu xác định những nguồn

2
lực bên trong có ý nghĩa then chốt và đề xuất các hàm ý quản trị thiết thực giúp
doanh nghiệp ưu tiên phân bổ nguồn lực hợp lý, nâng cao mức độ thích ứng trước
rủi ro khí hậu và từng bước hướng tới phát triển bền vững trong bối cảnh chuyển
đổi xanh.
2.2. Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về sự thích ứng của doanh nghiệp với BĐKH,
tập trung vào vai trò của các nguồn lực bên trong, giới hạn phạm vi rủi ro khí hậu,
và xác định, phân loại các cấp độ thích ứng của doanh nghiệp với BĐKH. Từ đó,
xây dựng khung phân tích và mô hình nghiên cứu thực nghiệm về ảnh hưởng của
các nguồn lực bên trong đã chọn.
- Phân tích định lượng ảnh hưởng của các nguồn lực bên trong lên các cấp độ
thích ứng đã phân loại. Đặc biệt, nghiên cứu nhằm làm rõ cơ chế tác động (bao gồm
vai trò trung gian của một số yếu tố nội tại).
- Đánh giá sự khác biệt trong ảnh hưởng của các nguồn lực bên trong lên các
cấp độ thích ứng khác nhau, qua đó làm nổi bật các yếu tố nội tại then chốt cho từng
cấp độ thích ứng của DNSX.
- Đề xuất các khuyến nghị quản trị nhằm tối ưu hóa việc phát triển và sử dụng
các nguồn lực bên trong để tăng cường các cấp độ thích ứng và hướng tới phát triển
bền vững cho DNSX tại TP. HCM.
2.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nhiệm vụ 1: Hệ thống hóa lý thuyết và xây dựng mô hình thực nghiệm về
ảnh hưởng của nguồn lực nội bộ đến các cấp độ thích ứng BĐKH.
-Nhiệm vụ 2: Thu thập dữ liệu từ các DNSX tại TP.HCM và sử dụng mô hình
SEM để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.
-Nhiệm vụ 3: Luận giải cơ chế tác động trực tiếp, gián tiếp và xác định các
nguồn lực bên trong then chốt thúc đẩy sự thích ứng.
-Nhiệm vụ 4: Đề xuất các giải pháp quản trị giúp doanh nghiệp tối ưu hóa
nguồn lực để thích ứng hiệu quả và phát triển bền vững.
2.4. Câu hỏi nghiên cứu
Câu hỏi nghiên cứu 1: Các lý thuyết, mô hình và nghiên cứu trước đây đã
xác định những nguồn lực bên trong nào có liên quan đến sự thích ứng của DNSX
với BĐKH, và sự thích ứng có thể được xác định và phân loại ra sao trong bối cảnh
rủi ro khí hậu tại TP. Hồ Chí Minh?

3
Câu hỏi nghiên cứu 2: Các nguồn lực bên trong tác động đến sự thích ứng
với BĐKH của DNSX theo những mối quan hệ nhân quả nào, và vai trò trung gian
của các yếu tố nội tại trong các mối quan hệ này được thể hiện ra sao?
Câu hỏi nghiên cứu 3: Ảnh hưởng của các yếu tố nguồn lực bên trong có
khác biệt như thế nào giữa các cấp độ thích ứng với biến đổi khí hậu của doanh
nghiệp, và những nguồn lực nào giữ vai trò then chốt ở từng cấp độ thích ứng của
DNSX tại TP. HCM?
Câu hỏi nghiên cứu 4: Những khuyến nghị quản trị nào có thể được đề xuất
để giúp DNSX tại TP. HCM tối ưu hóa việc phát triển và sử dụng các nguồn lực
bên trong, qua đó nâng cao sự thích ứng với BĐKH và thúc đẩy phát triển bền vững?
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Ảnh hưởng của nguồn lực bên trong đến sự thích ứng với BĐKH của DNSX ở
TP. HCM
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Không gian: Tập trung vào các DNSX tại TP.HCM cũ (TP. HCM trước ngày
sáp nhập đơn vị hành chính, trước ngày 01/07/2025).
Nội dung: Về nguồn lực bên trong: phân tích ảnh hưởng của 05 nguồn lực bên
trong (nhận thức, nhân lực xanh, văn hóa, tài chính, công nghệ thông tin và dữ liệu)
đến sự thích ứng (phản ứng và chủ động). Về biến đổi khí hậu: Giới hạn ở 03 tác
động cấp bách nhất là triều cường, mưa cực đoan (gây ngập lụt, gián đoạn chuỗi
cung ứng) và biến thiên nhiệt độ (gây căng thẳng nhiệt cho lao động).
Thời gian: Dữ liệu thứ cấp tập trung giai đoạn 2015 - 2025; dữ liệu sơ cấp được
thu thập từ khảo sát và phỏng vấn lãnh đạo doanh nghiệp từ tháng 08/2024 đến
03/2025.
4. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu áp dụng phương pháp hỗn hợp với định lượng là trọng tâm, sử
dụng nguyên tắc tam giác hóa để đối chiếu và củng cố độ tin cậy của kết quả. Giai
đoạn định tính được thực hiện qua hai đợt phỏng vấn sâu: đợt một giúp tinh chỉnh
thang đo phù hợp với bối cảnh DNSX tại TP.HCM, đợt hai được tiến hành sau phân
tích định lượng để biện luận, giải thích sâu các mối quan hệ phức tạp và cơ chế tác
động giữa các nguồn lực bên trong.

