
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
LÊ MINH TUẤN
CHÍNH SÁCH NỚI LỎNG ĐỊNH LƯỢNG TRONG BỐI CẢNH
KHỦNG HOẢNG KINH TẾ: NGHIÊN CỨU TRƯỜNG HỢP
CỦA MỸ VÀ MỘT SỐ HÀM Ý ĐỐI VỚI VIỆT NAM
Chuyên ng1nh: Kinh tế quốc tế
M8 số: 9310106.01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ QUỐC TẾ
H1 Nội - 2025


Công trình được ho1n th1nh
tại trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia H1 Nội
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. H1 Văn Hội
2. PGS.TS. Nguyễn Tiến Dũng
Phản biện 1:.............................................................................................
Phản biện 2:.............................................................................................
Phản biện 3: ............................................................................................
Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án, họp tại
trường Đại học kinh tế - Đại học Quốc gia H1 Nội.
Vào hồi ..... giờ ....., ngày ..... tháng ..... năm 2025
Có thể tìm hiểu luận án tại
Thư viện Quốc gia
Trung tâm Thông tin – Thư viện, Đại học Quốc gia H1 Nội

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết v1 ý nghĩa của đề t1i Luận án
Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, các quyết sách tiền tệ của Mỹ, đặc biệt là
chính sách nới lỏng định lượng (QE) của FED tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh qua các
kênh dòng vốn, tỷ giá, thương mại và kỳ vọng, khiến những nền kinh tế mở và còn
mong manh như Việt Nam chịu tác động đáng kể. Về cơ chế, QE là việc ngân hàng
trung ương mua khối lượng lớn tài sản kỳ hạn dài (trái phiếu chính phủ/doanh
nghiệp) nhằm tăng tiền cơ sở, hạ lãi suất dài hạn và kích thích tổng cầu; khi triển khai
ở Mỹ sau khủng hoảng 2008-2009, trong đại dịch 2020 và có thể cả tương lai, QE
làm gia tăng thanh khoản toàn cầu, thúc đẩy FII/FDI vào Việt Nam và, nhờ USD yếu
tương đối, hỗ trợ xuất khẩu. Tuy nhiên, khi QE chững lại hoặc đảo chiều, dòng vốn
dễ rút mạnh, gây áp lực lên tỷ giá, cán cân thanh toán và lạm phát, như từng thấy năm
2013 và giai đoạn hậu COVID 19. Thực tế đó đặt ra nhu cầu nghiên cứu hệ thống và
định lượng về mức độ lan tỏa QE tới các biến số vĩ mô của Việt Nam (GDP, lạm
phát, dòng vốn, tỷ giá), sử dụng các mô hình hiện đại như VAR/SVAR/DSGE để
lượng hóa tác động ngắn, dài hạn. Trên cơ sở bằng chứng thực nghiệm, luận án có thể
đề xuất các giải pháp: xây dựng cảnh báo sớm dòng vốn, tăng dự trữ ngoại hối, điều
hành tỷ giá linh hoạt, phối hợp tài khóa tiền tệ, hoàn thiện khung pháp lý thị trường
tài chính và nâng sức chống chịu hệ thống ngân hàng. Trong bối cảnh rủi ro toàn cầu
gia tăng và khả năng QE quay trở lại khi đối mặt các cú sốc mới, nghiên cứu này vừa
lấp khoảng trống học thuật trong nước vừa cung cấp gợi ý chính sách thiết thực giúp
Việt Nam chủ động ổn định vĩ mô và nâng cao năng lực thích ứng để phát triển bền
vững.
Do đó, NCS đã lựa chọn chủ đề “Chính sách nới lỏng định lượng trong bối cảnh
khủng hoảng kinh tế: Nghiên cứu trường hợp của Mỹ và một số hàm ý đối với Việt
Nam” để triển khai Luận án tiến sỹ chuyên ngành KTQT.
2. Mục đích v1 câu hỏi nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Mục tiêu tổng quát của luận án là phân tích một cách toàn diện chính sách nới
lỏng định lượng (Quantitative Easing - QE) của Mỹ trong bối cảnh khủng hoảng kinh
tế, đánh giá các tác động lan tỏa của chính sách này tới nền kinh tế Việt Nam, từ đó
đưa ra các hàm ý chính sách đối với Việt Nam, nhằm ứng phó với những tác động từ
việc áp dụng QE của Mỹ, cũng như các nước khác trong nền kinh tế thế giới.
2.2. Câu hỏi nghiên cứu
1

Để đạt được mục đích nghiên cứu nêu trên, các vấn đề được đặt ra sau đây cần
được giải quyết:
(1) Chính sách nới lỏng định lượng của Mỹ được hình thành và triển khai như thế
nào trong các giai đoạn khủng hoảng kinh tế?
(2) Chính sách nới lỏng định lượng của Mỹ đã tác động lan toả như thế nào tới các
quốc gia khác trong nền kinh tế thế giới?
(3) Tác động lan tỏa của chính sách nới lỏng định lượng của Mỹ đến nền kinh tế Việt
Nam thể hiện qua những kênh nào và mức độ ảnh hưởng ra sao đối với các chỉ tiêu
kinh tế vĩ mô như tăng trưởng, lạm phát, tỷ giá, thương mại và dòng vốn?
(4) Việt Nam cần xây dựng và triển khai những biện pháp chính sách nào để ứng phó
một cách hiệu quả với các tác động lan tỏa của QE trong tương lai?
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về chính sách nới lỏng định lượng (QE)
Thứ hai, phân tích thực tiễn triển khai chính sách QE của Mỹ trong các giai đoạn
khác nhau của khủng hoảng kinh tế
Thứ ba, xác định các kênh lan tỏa quốc tế của QE và đo lường tác động lan tỏa tới
Việt Nam
Thứ tư, phân tích khả năng ứng phó của Việt Nam với các cú sốc tài chính từ bên
ngoài
Thứ năm, đề xuất hệ thống giải pháp và khuyến nghị chính sách
4. Đối tượng v1 phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là chính sách nới lỏng định lượng của Mỹ trong
bối cảnh khủng hoảng kinh tế, cùng với các tác động lan tỏa của chính sách này đến
nền kinh tế Việt Nam. 4.2. Phạm vi nghiên cứu
Về không gian: Luận án tập trung vào hai chủ thể chính là Mỹ và Việt Nam, đặt
trong bối cảnh vận động chung của nền kinh tế thế giới. Mỹ được lựa chọn làm
trường hợp nghiên cứu trung tâm để phân tích quá trình hình thành, triển khai và điều
chỉnh các giai đoạn QE trong khủng hoảng, cũng như tác động lan tỏa của chính sách
này tới điều kiện tài chính toàn cầu và các quốc gia khác. Việt Nam được xem là một
nền kinh tế nhỏ và mở, là đối tượng để luận án lượng hóa tác động lan tỏa của QE Mỹ
tới các biến số kinh tế vĩ mô và xây dựng hàm ý chính sách ứng phó.
Về thời gian: Khung thời gian 2001-2023 được chọn để có đường cơ sở trước
khủng hoảng 2008, bao trùm đầy đủ các làn sóng QE của Fed (QE1-QE3), các đợt rút
bớt thanh khoản/bình thường hóa (tapering 2013-2014), và cú sốc COVID-19 2020-
2

