
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
---------------------------------------
Nguyễn Hoàng Hạnh
KỸ THUẬT TẠO BÚP SÓNG VÀ ỨNG DỤNG
TRONG MẠNG DI ĐỘNG 5G
Chuyên nghành: Kỹ thuật viễn thông
Mã số: 8.52.02.08
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội - 2022

Luận văn được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH VIỄN THÔNG
Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS. Nguyễn Tiến Ban
Phản biện 1: PGS. TS. Đỗ Quốc Trinh
Phản biện 2: PGS. TS. Đặng Thế Ngọc
Luận văn sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ tại
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông
Vào lúc: .......... giờ .......... ngày ....... tháng ..........năm…........
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
- Thư viện của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

1
MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề
Với sự tiến bộ hiện nay trong lĩnh vực thông tin di động, hệ
thống thông tin di động thế hệ thứ năm (5G) sẽ trở thành một xa lộ
siêu cấp, nơi những hệ thống thông tin di động thế hệ thứ ba (3G) và
thế hệ thứ tư (4G) sẽ trông như thế nào. Việc triển khai vô tuyến mới
(NR) 5G sẽ mở ra cơ hội vô tận cho mọi khía cạnh cuộc sống của
chúng ta. Bắt đầu từ các thành phố thông minh và các ngành công
nghiệp thông minh cho đến thực tế tăng cường và xe hơi tự lái, 5G sẽ
ảnh hưởng đến tương lai ở một mức độ lớn. Tuy nhiên, 5G NR vẫn
chưa được triển khai đầy đủ vì nó vẫn đang được nghiên cứu để cải
thiện thêm. Các tính năng chính và tầm quan trọng của hệ thống 5G
NR được đặt trong tiêu chuẩn viễn thông di động quốc tế-2020 (IMT-
2020), được khuyến nghị bởi hiệp hội viễn thông quốc tế - lĩnh vực
thông tin vô tuyến (ITU-R) vào năm 2015. Xem xét các trường hợp sử
dụng khác nhau, điều nổi bật là 5G sẽ giải quyết nhiều vấn đề kết nối
và cung cấp khả năng nâng cao hệ thống tốt hơn. Trong vài năm qua,
các nhà nghiên cứu và triển khai các thiết bị hệ thống 5G đang cố gắng
tỉ mỉ để cải thiện điểm chuẩn hiệu suất tổng thể so với hệ thống phát
triển lâu dài (LTE) hiện có. Với các yêu cầu được quy định trong dự
án đối tác thế hệ thứ 3 (3GPP) phát hành-15, 5G dự kiến sẽ hoạt động
chủ yếu với LTE như một cấu trúc không độc lập (NSA) vào năm
2020.
Sóng Milimet (mmWave) được sử dụng trong 5G NR rất dễ
bị suy hao đường truyền trong môi trường đa lan truyền do bản chất

2
của nó. Cùng với đường dẫn, mức tiêu thụ điện năng thấp của thiết bị,
tốc độ dữ liệu cao hơn, vùng phủ sóng tốt hơn, tăng hiệu quả quang
phổ và giảm nhiễu là một số khía cạnh thiết kế được xem xét trong
5G. Nhiều kỹ thuật và thuật toán khác nhau được phát minh hoặc đang
được nghiên cứu để đạt được những yêu cầu hệ thống này. Một trong
số đó là tạo búp sóng. Mặc dù định dạng búp sóng không phải là một
khái niệm mới, nhưng việc ứng dụng của nó với MIMO khổng lồ trong
5G đã khiến nó trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống 5G
NR. Luận văn này nhằm mục đích thiết lập mối liên kết giữa định dạng
chùm và 5G một cách rộng rãi.
Ý tưởng chính của tạo búp sóng là tập trung thông tin hoặc
năng lượng theo một hướng mong muốn trong khi loại bỏ nhiễu từ
hướng không mong muốn.
2. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
Trong các nghiên cứu công nghệ sử dụng cho hệ thống thông
tin di động tương lai, hệ thống đa ăng ten cỡ lớn kết hợp với kỹ thuật
tạo búp sóng được coi là một trong những công nghệ đầy hứa hẹn cho
thế hệ hệ thống thông tin di động 5G do đem lại hiệu quả sử dụng phổ
vượt trội so với các công nghệ đa ăng ten cũ. Hơn thế nữa, khi sử dụng
mảng ăng ten cỡ lớn, bằng cách kết hợp các tín hiệu giữa các ăng ten
với nhau, ta có thể tạo được các búp sóng hẹp tập trung năng lượng
sóng điện từ hướng về phía người dùng, điều này giúp nâng cao chất
lượng thu của tín hiệu lên nhiều lần, giúp cải thiện vùng phủ của hệ
thống, đặc biệt là đối với các dải tần số cao, vốn còn rất nhiều băng
thông trống có thể sử dụng nhưng suy hao theo khoảng cách lớn.

3
Không giống như các thế hệ mạng di động cũ, thiết bị đầu cuối
(User Equipment – UE) trong 5G không những kết nối đến một cell,
mà còn kết nối đến một búp sóng cụ thể nào đó trong một cell. Vấn đề
đặt ra là cần tạo, hướng được búp sóng thu-phát về phía UE và duy trì
được búp sóng này trong quá trình UE di chuyển khi sử dụng dịch vụ.
Trong luận văn này, trước tiên tôi trình bày chi tiết lý thuyết tạo búp
sóng khi sử dụng mảng ăng ten theo phương pháp đơn giản nhất là sử
dụng bộ lệch pha giữa các tín hiệu đi ra các ăng ten khác nhau. Đây
cũng là phương pháp được sử dụng khi định nghĩa các bộ trọng số tiền
mã hóa theo chuẩn 5G của 3GPP. Độ rộng búp sóng, độ lợi búp sóng
sẽ được tính toán chi tiết theo các tham số cấu hình mảng ăng ten và
tần số sóng mang. Tiếp theo sẽ là thủ tục quản lý búp sóng cho việc
khởi tạo, duy trì búp sóng thu-phát giữa bên phát và bên thu trong
mạng 5G được chuẩn hóa bởi 3GPP. Là thủ tục bắt buộc phải thực
hiện nếu muốn triển khai kỹ thuật tạo búp sóng trong thực tế. Cuối
cùng sẽ mô phỏng chi tiết hiệu quả của kỹ thuật tạo búp sóng đã trình
bày lên chất lượng của hệ thống 5G.
3. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu kỹ thuật tạo búp sóng cho ăng ten mảng cỡ lớn
(MASSIVE MIMO) trong mạng 5G theo chuẩn New Radio của 3GPP.
Khảo sát và đánh giá ảnh hưởng của kỹ thuật này lên chất lượng tín
hiệu thu, hiệu quả sử dụng phổ và vùng phủ mạng 5G thông qua mô
phỏng.

