M ĐUỞ Ầ
1. Tính c p thi t c a đ tài nghiên c uấ ế ủ ề ứ
T duy đc coi là thành ph n c t cõi c a toàn b đi s ng tâm lí cáư ượ ầ ố ủ ộ ờ ố
nhân, chi ph i tình c m và hành đng c a cá nhân đó.ố ả ộ ủ
Các công trình nghiên c u v t duy đu khai thác ng d ng các thao tácứ ề ư ề ứ ụ
t duy. Tuy nhiên, b n thân các thao tác t duy di n ra nh th nào và làm thư ả ư ễ ư ế ế
nào đ phát tri n và hoàn thi n các thao tác này l i ít đc quan tâm nghiênể ể ệ ạ ượ
c uứ.
Trong l ch s tâm lý h c, có r t nhi u lí thuy t nghiên c u s phát tri nị ử ọ ấ ề ế ứ ự ể
thao tác t duy tr em, có tính ng d ng cao. Trong đó có lí thuy t ki n t oư ở ẻ ứ ụ ế ế ạ
c a J.Piaget và lí thuy t v các b c hình thành hành đng trí óc c aủ ế ề ướ ộ ủ
P.Ia.Galperin. Lý thuy t c a J.Piaget nghiên c u v s hình thành, phát tri nế ủ ứ ề ự ể
các thao tác t duy c a tr em, theo chi u d c, t s c u giác – đng ( trư ủ ẻ ề ọ ừ ơ ấ ộ ở ẻ
s sinh) lên thao tác c th và thao tác hình th c theo l a tu i, còn lý thuy tơ ụ ể ứ ứ ổ ế
c a Galperin nghiên c u s hình thành thao tác (hành đng trí óc) c a cá nhânủ ứ ự ộ ủ
theo chi u ngang, t hành đng v t ch t, bên ngoài, chuy n vào hành đngề ừ ộ ậ ấ ể ộ
tinh th n, bên trong. N u k t h p chúng v i nhau s mang l i hi u qu caoầ ế ế ợ ớ ẽ ạ ệ ả
trong vi c phát tri n các thao tác t duy c a tr em.ệ ể ư ủ ẻ
Nh v y, trên ph ng di n khoa h c, c trong tâm lí h c đi c ng vàư ậ ươ ệ ọ ả ọ ạ ươ
tâm lí h c phát tri n, v n đ thao tác t duy đã đc xác đnh là thành ph nọ ể ấ ề ư ượ ị ầ
c t lõi c a t duy. J.Piaget đã nghiên c u r t sâu thao tác b o toàn và đoố ủ ư ứ ấ ả ả
ng c nh là hai thao tác quy t đnh đn s xu t hi n và phát tri n các thaoượ ư ế ị ế ự ấ ệ ể
tác t duy c a tr em. M t khác, Galperin đã nghiên c u quy trình chuy n hóaư ủ ẻ ặ ứ ể
t hành đng v t ch t thành hành đng tinh th n trong tâm lí h c. T đó m raừ ộ ậ ấ ộ ầ ọ ừ ở
m t h ng r t ti m năng là hình thành thao tác t duy c a tr em d a trên tínhộ ướ ấ ề ư ủ ẻ ự
b o toàn và đo ng c c a tr .ả ả ượ ủ ẻ
M t khác, Vi t Nam, các công trình nghiên c u v thao tác t duy ặ ở ệ ứ ề ư ở
tr em ch y u đc nghiên c u d i góc đ ti p c n c a các nhà tâm lý h cẻ ủ ế ượ ứ ướ ộ ế ậ ủ ọ
ho t đng. Hi n nay, ch a có công trình nghiên c u nào v thao tác t duyạ ộ ệ ư ứ ề ư
theo h ng ti p c n J.Piaget. H n n a, T nh S n La là m t t nh mi n núi cóướ ế ậ ơ ữ ỉ ơ ộ ỉ ề
t i 53% là ng i dân t c Thái. Tuy nhiên, vi c nghiên c u t duy và phát tri nớ ườ ộ ệ ứ ư ể
thao tác t duy cho tr dân t c Thái t nh S n La ch a đc nghiên c u bàiư ẻ ộ ỉ ơ ư ượ ứ
b n, h th ng. Trong khi đó ch tr ng, chính sách c a Đng và Nhà n c taả ệ ố ủ ươ ủ ả ướ
h ng đn nâng cao ch t l ng hi u qu giáo d c cho tr em dân t c khu v cướ ế ấ ượ ệ ả ụ ẻ ộ ự
mi n núi.ề
Xu t phát t nh ng lý do trên chúng tôi tri n khai nghiên c u đ tài:ấ ừ ữ ể ứ ề
“Thao tác t duy c a tr 5 - 6 tu i ư ủ ẻ ổ ng i ươ dân t c ộThái t nh S n Laỉ ơ ”.
2. M c đích nghiên c uụ ứ