Trùm bất động sản Trung
Quốc làm giàu thế nào?
Xếp thứ 19 trong danh sách 400 người giàu nhất TQ. Xếp thứ 488 trong danh
sách hơn 1.000 tỷ phú thế giới. Họ là hai vợ chồng Pan Shiyi và Zhang Xin. Là
cặp đôi nổi tiếng của giới tài phiệt Trung Quốc.
Anh Pan với nụ cười niềm nở thường xuất hiện trên các phương tiện truyền thông
tiếng Trung. Zhang tươi tắn và sành điệu theo phong cách Tây xuất hiện định kỳ
trên những tạp chí quốc tế như Forbes. Tài sản hai vợ chồng chung tay xây dựng là
công ty đầu tư bất động sản số một Trung Quốc: Soho China.
Xuất thân là dân di cư từ Myanmar, Malaysia, sang Trung Quốc, Zhang sinh
trưởng trong nghèo khó. Thời niên thiếu, chị từng làm công nhân cho một nhà máy
tại Hồng Kông. Bước chuyển quan trọng trong cuộc đời người con gái nghèo ấy là
cơ hội vào học tập tại một trường đại học tại Anh năm 1985. Ra trường, Zhang học
tiếp cao học chuyên ngành kinh tế phát triển. Sau khi vinh dự nhận bằng Thạc Sĩ
đại học Cambridge, chị vào làm cho ngân hàng Barings tại Hồng Kông, chịu trách
nhiệm phân tích thị trường tư nhân đang lên của người Trung Hoa bản xứ.
Nhận ra tài năng vượt bậc của Zhang Xin, công ty “săn đầu người” giới thiệu chị
vào làm cho những tập đoàn tài chính hàng đầu thế giới như Goldman Sachs và
Sandy Weill's Travelers tại Hồng Kông và New York. Trong quá trình lao động và
học tập, Zhang đặc biệt có hứng thú tìm hiểu chủ nghĩa tư bản theo kiểu phố Wall.
Thấu hiểu ngọn ngành vấn đề, Zhang Xin quyết định trở về Trung Quốc để xây
dựng kiểu kinh doanh tư bản mới.
Chị gặp Pan Shiyi tại Bắc Kinh. Lúc bấy giờ, anh Pan chuyên đầu cơ liều lĩnh
trong giai đoạn bong bóng bất động sản ở quận Hải Nam đầu những năm 1990.
Anh còn là cộng sự của một trong những doanh nghiệp đầu tư mạo hiểm bất động
sản lớn nhất Trung Quốc, Beijing Vantone. Anh Pan đã từ bỏ Vantone để cùng chị
Zhang lập nên doanh nghiệp tiền thân của Soho vào năm 1995.
Bất động sản đầu tiên họ mua là đống hỗn độn chẳng ai thèm: một nhà máy cũ ở
ngoại ô thành phố. Ban đầu, hai vợ chồng làm ăn theo cách phương Tây của chị:
vay vốn của ngân hàng đầu tư để phát triển bất động sản, xây cất lên tòa nhà đầu
tiên là Soho New Town. Tuy nhiên, sau khi khủng hoảng tài chính bùng nổ ở Châu
Á những năm 1997, hai vợ chồng buộc phải đổi sang xoay vốn theo kiểu Trung
Quốc của anh Pan: vay lãi suất cao ban đầu, rồi vừa xây vừa bán để lấy vốn, rồi lại
xây, lại bán. Cách xoay vốn “xây và bán đồng thời” đó là con đường để mở rộng
và phát triển đặc trưng của Soho.
Cổ phần của Zhang có thể quy đổi thành tiền là 1,6 tỷ USD. Soho hiện đang thống
lĩnh những tòa nhà chọc trời tại Bắc Kinh. Công ty đã hoàn tất 1,8 triệu m2 văn
phòng, khu kinh doanh và khu dân cư.
Giá nhà đất Trung Quốc dâng cao đến mức kỷ lục vào cuối năm 2009. Trước tình
hình đó, Zhang Xin đã bày tỏ sự ái ngại: “Giá nhà đất khu vực trung tâm Thượng
Hải, Bắc Kinh, Thẩm Quyến, Quảng Châu tăng gấp đôi”. Ngoài thị trường, nhiều
công ty đua nhau xây cất rồi bán các cao ốc cho nhà đầu cơ tích trữ, mà không suy
tính đến nhu cầu thực sự của người dân. Zhang nhấn mạnh: “Cung nhiều hơn cầu
là đại họa đối với kinh tế nước nhà”.
Điều mỉa mai là Soho China của chủ tịch Pan Shiyi và tổng giám đốc Zhang Xin là
công ty tư nhân duy nhất vượt qua cả doanh nghiệp nhà nước để thực hiện hợp
đồng mua đất lớn nhất năm 2009: 586 triệu USD cho 12 hecta đất. Công ty còn cho